UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ponurość

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. ponury

1.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto jest przygnębiony i nie ma chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	posępność
	hiperonimy:	smutek

Cytaty

Niekiedy jego wrodzona ponurość ustępowała miejsca konwulsjom jakiejś złej, hałaśliwej wesołości i wtedy usłyszałem jego śmiech [...].

źródło: NKJP: Vladimir Nabokov: Unicestwienie tyranów, Gazeta Wyborcza, 1999-04-24

[...] głównie rozprawia się o nafcie. Analizuje się jej ceny. Gdy rosną - wrasta zadowolenie społeczne, uniesienie, zapał, gdy maleją - pojawia się chandra, ogólna ponurość.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

W piątym kręgu żyją zanurzeni w mulistej rzece śmierci – Styksie – potępieni za gniew i ponurość.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ponurość	ponurości
D.	ponurości	ponurości

C.	ponurości	ponurościom
B.	ponurość	ponurości
N.	ponurością	ponurościami
Ms.	ponurości	ponurościach
W.	ponurości	ponurości

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b twarzy

Definicja

cecha czegoś, co jest właściwe osobie przygnębionej i niemającej chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	chmurność, posępność
	hiperonimy:	smutek

Cytaty

Wchodzę do kwiaciarni: jest kilka ponurych osób, sprzedawczyni też pochmurna. To uderzające: ta ponurość twarzy.

źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009

No bo jak wytłumaczycie te zacięte miny [...]? Tę ponurość oblicza i to chowanie papierosa w zwiniętej dłoni?

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Zawsze jak patrzę na ten świąteczny stan, zaskakuje mnie ponurość twarzy, zaciętość ust [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ponurość	ponurości
D.	ponurości	ponurości

C.	ponurości	ponurościom
B.	ponurość	ponurości
N.	ponurością	ponurościami
Ms.	ponurości	ponurościach
W.	ponurości	ponurości

Inne uwagi

Zwykle lp

2. krajobrazu

Definicja

cecha czegoś, co budzi niemiłe, mroczne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	posępność
	hiperonimy:	smutek

Cytaty

	Obcość, bezduszność i ponurość majańskich budowli została przekształcona w radość baroku. źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007
	Na zewnątrz jeszcze nie jest tak źle, bo nowoczesność konstrukcji, w przeciwieństwie do ponurości tamtych gmachów, jest raczej pogodna, ożywia ją spatynowana zieleń nadziei. źródło: NKJP: Moim zdaniem, Metropol nr 13/03, 2001
	Pusto, szaro, a jednak nie czuje się przygniatającej, dławiącej ponurości, ponieważ nie ma tu biedy, brudu, opadających tynków, cuchnących bram, wyrwanych drzwi, potłuczonych latarń, okien zabitych dyktą. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008
	Podczas godziny poobiedniej rekreacji pozwalano nam wyjść na wieś, ale była to wieś naznaczona powojenną ponurością i podejrzeniem. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ponurość	ponurości
D.	ponurości	ponurości

C.	ponurości	ponurościom
B.	ponurość	ponurości
N.	ponurością	ponurościami
Ms.	ponurości	ponurościach
W.	ponurości	ponurości

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 09.12.2011