UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ozdobny

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ozdobny
ozdobny
ozdobny
ozdobne
ozdobna
D. ozdobnego
ozdobnego
ozdobnego
ozdobnego
ozdobnej
C. ozdobnemu
ozdobnemu
ozdobnemu
ozdobnemu
ozdobnej
B. ozdobnego
ozdobnego
ozdobny
ozdobne
ozdobną
N. ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
ozdobną
Ms. ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
ozdobnej
W. ozdobny
ozdobny
ozdobny
ozdobne
ozdobna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ozdobni
ozdobni
ozdobne
ozdobne
D. ozdobnych
ozdobnych
ozdobnych
ozdobnych
C. ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
ozdobnym
B. ozdobnych
ozdobnych
ozdobnych
ozdobne
N. ozdobnymi
ozdobnymi
ozdobnymi
ozdobnymi
Ms. ozdobnych
ozdobnych
ozdobnych
ozdobnych
W. ozdobni
ozdobni
ozdobne
ozdobne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ozdobniejszy
ozdobniejszy
ozdobniejszy
ozdobniejsze
ozdobniejsza
D. ozdobniejszego
ozdobniejszego
ozdobniejszego
ozdobniejszego
ozdobniejszej
C. ozdobniejszemu
ozdobniejszemu
ozdobniejszemu
ozdobniejszemu
ozdobniejszej
B. ozdobniejszego
ozdobniejszego
ozdobniejszy
ozdobniejsze
ozdobniejszą
N. ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszą
Ms. ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ozdobniejsi
ozdobniejsi
ozdobniejsze
ozdobniejsze
D. ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejszych
C. ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
ozdobniejszym
B. ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejsze
N. ozdobniejszymi
ozdobniejszymi
ozdobniejszymi
ozdobniejszymi
Ms. ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejszych
ozdobniejszych

Pochodzenie

Zob. zdobić

1. mundur

Definicja

taki, który ma jakieś ozdoby

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ozdobny chlebek, mundur; ozdobna biżuteria, brama, cegła, chusta, sukienka; ozdobne balustrady, butelki, buteleczki, pojemniki, pudełka, ramki, spinki

Cytaty

Siedziałam na łóżku i patrzyłam na swoje odbicie w lustrze ozdobnej toaletki. Oto ja w starych, misternie dobranych dekoracjach.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Do ozdobnej koperty z dyplomem dołączona była koperta mniejsza, całkiem zwyczajna. Korciło mnie, żeby otworzyć.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Był to szeroki, drewniany fotel, który na środku siedzenia miał okrągły otwór. Mieścił się w nim wyjmowany, ozdobny kubełek-nocnik z sewrskiej porcelany, zamykany z wierzchu równie ozdobną porcelanową pokrywą.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

[...] taki ozdobny mundur miałem sam jeden na trzy tysiące jeńców i rozpoznawano mnie z daleka.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Obraz należy do serii kompozycji przedstawiających młodą damę sięgającą po kwiat z ozdobnego wazonu.

źródło: NKJP: Witold Bieńkowski: Wiosna Czachórskiego, Dziennik Zachodni, 2002-03-28

2. wzór

Definicja

taki, który służy do ozdabiania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dekoracyjny, dekoratywny, ornamentacyjny

Połączenia

  • ozdobny drut, napis, pasek, słupek, sufit, wzór; ozdobna brama, cegła, klamra, kolumna, lampa, latarnia, listwa; ozdobne drzwi, opakowanie; ozdobne balustrady, detale, dynie, elementy, figurki, freski, gzymsy, kamienie, korzenie, kraty, liście, litery, łańcuchy, naczynia, płoty, sznury, świece, talerze, wazony

Cytaty

Pamiętam, że były to listy pisane czarnym atramentem, z ozdobnymi zawijasami przy dużych literach i zamaszystym podpisem na dole kartki.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

Obie kobiety opierają się o cementowy murek, z którego wychodzą żelazne pręty z ozdobnymi kolcami, [...]

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1980

Kiedyś Sekwoja przyniósł swemu wujowi kilka upolowanych dzięciołów, cenionych wysoko z powodu ozdobnych piór.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcu Indianie Ameryki Północnej, 1994

3. krzew

Definicja

hodowany lub uprawiany z racji swoich walorów estetycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  użytkowy

Połączenia

  • ozdobny drób, ogród; ozdobne drzewka, iglaki, jabłonie, krzewy, kwiaty, trawy; rośliny; pająki, ptaki; gatunki

Cytaty

Wokół domu pana Edwarda też rośnie wiele ozdobnych roślin. Pięknie jest nawet jesienią i zimą, bo nie brakuje zielonych przez cały rok choinek.

źródło: NKJP: (ŁAG): W lecie róże, w zimie zielone iglaki, Gazeta Wrocławska, nr 21/10, 1999

W ramach targów odbyła się też wystawa ptaków egzotycznych, kaczek ozdobnych i kur czubatych, [...]

źródło: NKJP: sierściuch: Super Kot - 2005, Kot, 2006-10

Ułożono chodniki, wyrównano ziemię, zasiano wewnątrz kolonii trawę, posadzono krzewy ozdobne i jarzębiny,[...]

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Na wyższych piętrach, na balkonach przetrwały w doniczkach ozdobne surfinie szokujące kolorami na tle oblepiającego wszystko szarego mułu.

źródło: NKJP: Małgorzata Kozerawska: Wśród komarów i mułu, Gazeta Wyborcza, 1997-08-04

W niedzielę będzie można podziwiać owczarki i inne psy pasterskie, pieski ozdobne i do towarzystwa oraz charty.

źródło: NKJP: asz: Podpatrzone, Trybuna Śląska, 2003-03-29

4. styl

Definicja

taki, który obfituje w przenośnie, zwroty retoryczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zdobny
antonimy:  prosty I

Połączenia

  • ozdobny język, styl

Cytaty

Polska awangarda poetycka, która już raz, dzięki pobytowi Tadeusza Peipera w Hiszpanii, skrzyżowała szpadę z hiszpańskim barokiem, jego rozległą, ozdobną i kapryśną frazą poetycką, powtarza ten gest dzięki Czyżewskiemu.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Widział się już tam w towarzystwie panny Puciałłówny. Posyłał jej uśmiechy i eleganckie ukłony, wygłaszał ozdobne zdania zapamiętane ze słynnej zeszytowej księgi o hrabi Klimczoku.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Interpretacja tego fragmentu Germanii od dawna nie budzi wątpliwości mimo zaciemniającej sens wywodu, ozdobnej stylistyki.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Wykładał dobrze, samodzielnie, ale czasem już nazbyt ozdobnym językiem, którego próbkę dał pisarz w wiele lat później w felietonie Styl kwiecisty [...].

źródło: NKJP: Mały lord buntownik, Gazeta Wyborcza, 1998-05-29

Data ostatniej modyfikacji: 31.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json