UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sterać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. steram
steramy
2 os. sterasz
steracie
3 os. stera
sterają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sterałem
+(e)m sterał
sterałam
+(e)m sterała
sterałom
+(e)m sterało
steraliśmy
+(e)śmy sterali
sterałyśmy
+(e)śmy sterały
2 os. sterałeś
+(e)ś sterał
sterałaś
+(e)ś sterała
sterałoś
+(e)ś sterało
steraliście
+(e)ście sterali
sterałyście
+(e)ście sterały
3 os. sterał
sterała
sterało
sterali
sterały

bezosobnik: sterano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sterajmy
2 os. steraj
sterajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sterałbym
bym sterał
sterałabym
bym sterała
sterałobym
bym sterało
steralibyśmy
byśmy sterali
sterałybyśmy
byśmy sterały
2 os. sterałbyś
byś sterał
sterałabyś
byś sterała
sterałobyś
byś sterało
steralibyście
byście sterali
sterałybyście
byście sterały
3 os. sterałby
by sterał
sterałaby
by sterała
sterałoby
by sterało
steraliby
by sterali
sterałyby
by sterały

bezosobnik: sterano by

bezokolicznik: sterać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sterawszy

gerundium: steranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. steranie
sterania
D. sterania
sterań
C. steraniu
steraniom
B. steranie
sterania
N. steraniem
steraniami
Ms. steraniu
steraniach
W. steranie
sterania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sterany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sterany
sterany
sterany
sterane
sterana
D. steranego
steranego
steranego
steranego
steranej
C. steranemu
steranemu
steranemu
steranemu
steranej
B. steranego
steranego
sterany
sterane
steraną
N. steranym
steranym
steranym
steranym
steraną
Ms. steranym
steranym
steranym
steranym
steranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sterani
sterani
sterane
sterane
D. steranych
steranych
steranych
steranych
C. steranym
steranym
steranym
steranym
B. steranych
steranych
steranych
sterane
N. steranymi
steranymi
steranymi
steranymi
Ms. steranych
steranych
steranych
steranych

Pochodzenie

Prawdopodobnie w etymologicznym związku z tyrać (Brück). Oboczność form z -y- i -e- tłumaczy się tym, że przed spółgłoską r samogłoska przednia czasem utrzymuje się na poziomie y, czasem się obniża do e (Doroszewski); zob. tyrać

Definicja

przest. 
stracić siły i znacznie pogorszyć funkcjonowanie organizmu lub jego części w wyniku ciężkiej, wyczerpującej pracy lub męczącego trybu życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Cytaty

Bohater może się upić i leżeć w rynsztoku, zakłócać spokój, wznosić nieprzyzwoite okrzyki, a milicjant tylko podejdzie, popatrzy na order i oddali się cicho, bo to postać szlachetna, godna naśladowania, ekspert w sprawach honoru, tylko nerwy dla ojczyzny sterał.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Cały zbudowany jestem z ran, Gazeta Wyborcza, 1997-04-11

Ojciec wybrał sobie zawód nauczyciela matematyki i całe życie sterał na belfrowaniu.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Składnia

bez ograniczeń + sterać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json