UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zasadniczy

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: zasada; zob. sadzić

1. podstawowy

Definicja

taki, który ma największe znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fundamentalny, główny, kardynalny, podstawowy

Połączenia

  • zasadniczy argument, błąd, cel, czynnik, element, powód, problem, temat, warunek, wpływ; przełom, zwrot; zasadnicza przeszkoda, trudność; idea, myśl, teza, treść, uwaga; kwestia, sprawa; cecha, wada, zaleta; część, decyzja, przyczyna, rola, rozmowa, różnica, zmiana; zasadnicze kryterium, pytanie, stanowisko, zadanie, znaczenie, źródło; zasadnicze braki, funkcje, kierunki, poglądy, postulaty, przemiany, rozbieżności, rozstrzygnięcia, składniki, sprzeczności, wątpliwości, wymagania, zagadnienia, założenia, zastrzeżenia
  • zasadniczy i podstawowy, zasadniczy i ważny; główny i zasadniczy, istotny i zasadniczy, pierwszy i zasadniczy
  • bardzo, zupełnie zasadniczy

Cytaty

Zasadniczy problem tego typu akcji poszukiwawczych polega na właściwym eliminowaniu rejonów, które nie podlegają przeszukiwaniu.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1999

Zasadnicza różnica między działaniem profesjonalnym i nieprofesjonalnym sprowadza się do znajomości wiedzy naukowej, odnoszącej się do danego obszaru działania.

źródło: NKJP: Danuta Urbaniak-Zając: Pedagogika społeczna w Niemczech: stanowiska teoretyczne i problemy praktyki, 2003

Jest to [...] rodzaj poradnika, w którym można znaleźć odpowiedź na trzy zasadnicze pytania: GDZIE?, CO? oraz JAK KUPOWAĆ?

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Przewodnik po rynku malarstwa, 1999

Jedną z zasadniczych cech komórek rakowych jest nieumiejętność umierania.

źródło: NKJP: Medycyna, Gazeta Wyborcza, 1995-09-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
D. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczej
C. zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczej
B. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczy
zasadnicze
zasadniczą
N. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczą
Ms. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczej
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze
D. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
C. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
B. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadnicze
N. zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
Ms. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze

2. rygorystyczny człowiek

Definicja

taki, który ściśle trzyma się swoich zasad i wcześniejszych postanowień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rygorystyczny

Połączenia

  • zasadniczy człowiek

Cytaty

Z tego, że Karol jest człowiekiem zasadniczym i przywiązanym do tradycji, nie wynika wcale, że pozbawiony jest wrażliwości czy spostrzegawczości.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

To był czas, gdy działacze Sajudisu byli bohaterami narodowymi. Dlaczego potem stracili poparcie?
- Byli zbyt zasadniczy, superpatriotyczni; oderwali się od społeczeństwa.

źródło: NKJP: Adam Michnik: Normalny Litwin, żaden komunista, Gazeta Wyborcza, 1996-03-02

Nie będzie ze mną rozmawiał na ten temat. W takich sprawach był zasadniczy.

źródło: NKJP: Remigiusz Grzela: Bądź moim Bogiem (?), 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
D. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczej
C. zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczej
B. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczy
zasadnicze
zasadniczą
N. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczą
Ms. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczej
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze
D. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
C. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
B. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadnicze
N. zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
Ms. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze

3. pensja

Definicja

taki, który jest wypłacany pracownikowi, bez względu na poziom i jakość wykonanej pracy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca wynagrodzenie za pracę

Połączenia

  • pensja, płaca zasadnicza; uposażenie, wynagrodzenie zasadnicze

Cytaty

Pensja nauczycielska nadal składałaby się z wynagrodzenia zasadniczego i dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy.

źródło: NKJP: Ścieżka awansu, Dziennik Polski, 1999-11-04

Proponuje się likwidację dodatku funkcyjnego dla prezydenta, a właściwie włączenie tego dodatku do pensji zasadniczej.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.11.1994

W trzech radomskich szpitalach płaca zasadnicza dla młodszego asystenta ma wynosić nie mniej niż 2800 złotych brutto, dla asystenta nie mniej niż 3360 [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Witczak: Minister Religa ugasił pożar?, Echo Dnia, 2007-10-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
D. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczego
zasadniczej
C. zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczemu
zasadniczej
B. zasadniczego
zasadniczego
zasadniczy
zasadnicze
zasadniczą
N. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczą
Ms. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczej
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze
D. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
C. zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
zasadniczym
B. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadnicze
N. zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
zasadniczymi
Ms. zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
zasadniczych
W. zasadniczy
zasadniczy
zasadnicze
zasadnicze

Frazeologizmy

postawa zasadnicza
ustawa zasadnicza
zasadnicza służba wojskowa
służba zasadnicza
zasadnicza szkoła zawodowa
Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj