Chronologizacja
1. pierwiastek
Definicja
Pochodzenie
n.-łac. gallium
Od: łac. gallus 'kogut'. Nazwa pierwiastka pochodzi od nazwiska francuskiego chemika: Paul Émile Lecoq de Boisbaudran (1838-1912), który odkrył ten pierwiastek w 1875 roku (por. fr. coq 'kogut').
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ minerały i pierwiastki
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Przemysł ➔ materiały używane w przemyśle
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | substancja |
Połączenia
- ciężar właściwy; arsenek, azotek, stopy, związki; odkrywca galu
Cytaty
|
W amerykańsko-rosyjskim eksperymencie o nazwie SAGE zastosowano rzadki pierwiastek gal. Około 30 t tego ciekłego metalu (gal topi się w temperaturze około 30°C!) umieszczono w zbiorniku - w głębokim tunelu wydrążonym pod jedną z gór na Kaukazie. źródło: NKJP: Andrzej Kajetan Wróblewski: Rok neutrin, Wiedza i Życie nr 1, 1999 |
|
|
Omawiane odpady, ze względu na ich ilość i własności użytkowe, są przedmiotem bardzo wielu badań, które pozwoliły określić ich przydatność m.in. do: [...] odzyskiwania koncentratów metali, w tym glinu, żelaza, tytanu, germanu, galu [...]. źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 2000 |
|
|
Pierwiastkowy gal nie występuje w przyrodzie, ale można go łatwo uzyskać poprzez wytapianie. Bardzo czysty gal ma srebrzysty kolor. [...] Gal jest jednym z niewielu metali (obok rubidu, cezu, fransu i rtęci), które są ciekłe w temperaturze zbliżonej do pokojowej, w związku z tym znajduje zastosowanie przy produkcji wysokotemperaturowych termometrów. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gal |
gale |
|
| D. | galu |
gali |
|
| C. | galowi |
galom |
|
| B. | gal |
gale |
|
| N. | galem |
galami |
|
| Ms. | galu |
galach |
|
| W. | galu |
gale |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. jednostka przyspieszenia
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane też błędnie wielką literą: Gal.
Pochodzenie
internac.
ang.
fr.
niem.
Od nazwiska: Galileo Galilei (1564-1642), włoski astronom i matematyk, prekursor nowożytnej fizyki
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii
Cytaty
|
[...] gdy obiekt przyspiesza o 1 gal, jego prędkość wzrasta co sekundę o 1 cm/s. źródło: Definicje jednostek dla konwertera Przyspieszenie (translatorscafe.com) |
|
|
Dla natężenia siły ciężkości (potocznie siły ciężkości) przyjmuje się jednostki przyspieszenia ziemskiego, a więc: ms-2 (układ SI). W praktyce najczęściej stosuje się nieco mniejsze jednostki, tj.: Gale (układ CGS) równe 10-2 ms-2. źródło: Łukasz Kortas: Modelowanie efektu grawitacyjnego generowanego przez pustki poeksploatacyjne o zmiennych parametrach, Przegląd Górniczy, nr 5, 2012 (depot.ceon.pl) |
|
|
Składowe gradientu (pierwszych pochodnych) siły ciężkości podawane są w s2. W literaturze światowej i w praktyce stosuje się jeszcze powszechnie jednostki przyspieszenia zwane Galami ku czci Galileo Galilei (1564-1642), przy czym 1 Gal = 1 cm s2. źródło: Marcin Barlik: Wprowadzenie do grawimetrii geodezyjnej, cz. I, Pomiary, Geodeta. Magazyn geoinformacyjny, nr 12, 2006 (geoforum.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gal |
gale |
|
| D. | gala |
gali |
|
| C. | galowi |
galom |
|
| B. | gal |
gale |
|
| N. | galem |
galami |
|
| Ms. | galu |
galach |
|
| W. | galu |
gale |