UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tabula rasa

Odmiana

typ frazy: fraza rzeczownikowa

ż, we wszystkich formach ta sama postać
Zwykle lp

Pochodzenie

łac. 'wygładzona tabliczka'

Spopularyzowany w Oświeceniu pogląd Arystotelesa, że umysł ludzki po narodzinach człowieka jest podobny do czystej tablicy, a wszelka wiedza pochodzi wyłącznie z doświadczenia.

1. umysł

Definicja

filoz. 
umysł człowieka w momencie narodzin, pozbawiony wszelkiej wiedzy i doświadczeń

Wymowa

[tabula raza]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka

Cytaty

Kontrowersje dotyczą tego, czy gdy dziecko uczy się języka, to wszystko zaczyna od nowa, czyli mamy do czynienia ze znaną w filozofii sytuacją tabula rasa w zakresie znajomości języka, czy też przychodzi ono na świat z pewnymi gotowymi i uniwersalnymi elementami gramatyki [...].

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Człowiek w klatce języka, Polityka, 2007-04-21

Uważasz, że tabula rasa osobowości zapisuje się poprzez wpływy środowiska, którym ulega dziecko podczas procesu wychowywania?

źródło: NKJP: Józef Przemieniecki: Psychologia jednostki. Odkoduj szyfr do swego umysłu, 2008

Dla klasycznych empirystów umysł jest tabula rasa, skutkiem określonej psychoterapii staje się uwolniony od wszelkich przesądów teoretycznych.

źródło: NKJP: Internet

2. osoba

Definicja

książk. 
człowiek, który nie ma jeszcze żadnej wiedzy i będzie ją zdobywać poprzez doświadczenie

Wymowa

[tabula raza]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Ludzie modelowani są przez środowisko, w którym żyją. Przychodzą na świat jako tabula rasa, ale z wrodzoną inklinacją do czynienia dobra i poddawania się racjonalnym argumentom.

źródło: NKJP: Daniel Grinberg: Ruch anarchistyczny w Europie Zachodniej : 1870-1914, 1994

Jeden z socjologów amerykańskich stwierdził, że można człowiekowi wpoić jakieś poglądy, jeżeli on przedtem nie miał żadnych zapatrywań w danej sprawie, jeżeli był tabula rasa.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Czy nowo narodzone niemowlę jest tabula rasa, nie zapisaną kartką papieru, na której dopiero życie wypisuje ślady pamięciowe? Otóż nie! Rodzimy się z wykształconymi w procesie ewolucji pewnymi podstawowymi sieciami połączeń pełniącymi rolę engramów.

źródło: NKJP: Jerzy Vetulani: Pamięć - wewnętrzny zmysł duszy, 1998-04-30

3. niewiadoma

Definicja

pot. 
coś nieznanego lub niepojętego

Wymowa

[tabula raza]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Nim odnajdzie się w historycznych annałach następna wzmianka o Klonnie - tak od rzeczki Klonówka zaczęto nazywać miejscowość znajdującą się między dwoma wąwozami - mija przeszło dwieście lat. Ten okres to tabula rasa. Licho wie, co się w tym czasie tutaj działo.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Na kolejny przystanek wybieram Yinchuan, w prowincji Ningxia. W przewodniku pascalowskim to miejsce to tabula rasa.

źródło: NKJP: Agnieszka Muszalska: Raj do wyburzenia, Gazeta Krakowska, 2002-11-29

Reformy wewnętrzne Unii nie hamują procesu reform tej organizacji i procesu jej rozszerzania, co więcej te reformy wewnętrzne stanowią konieczny warunek rozszerzenia Unii. To jest tabula rasa w polskiej polityce.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.03.1998

Tłumaczyła się tym, że i tak dla większości czytających to tabula rasa, bo to dokument tylko dla fachowców, więc nie chce, aby tak ważne papiery gdzieś się potem walały.

źródło: NKJP: Żałują sołtysom, Tygodnik Siedlecki, 2010

Data ostatniej modyfikacji: 26.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json