UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uchwytny

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uchwytny
uchwytny
uchwytny
uchwytne
uchwytna
D. uchwytnego
uchwytnego
uchwytnego
uchwytnego
uchwytnej
C. uchwytnemu
uchwytnemu
uchwytnemu
uchwytnemu
uchwytnej
B. uchwytnego
uchwytnego
uchwytny
uchwytne
uchwytną
N. uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
uchwytną
Ms. uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
uchwytnej
W. uchwytny
uchwytny
uchwytny
uchwytne
uchwytna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uchwytni
uchwytni
uchwytne
uchwytne
D. uchwytnych
uchwytnych
uchwytnych
uchwytnych
C. uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
uchwytnym
B. uchwytnych
uchwytnych
uchwytnych
uchwytne
N. uchwytnymi
uchwytnymi
uchwytnymi
uchwytnymi
Ms. uchwytnych
uchwytnych
uchwytnych
uchwytnych
W. uchwytni
uchwytni
uchwytne
uchwytne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uchwytniejszy
uchwytniejszy
uchwytniejszy
uchwytniejsze
uchwytniejsza
D. uchwytniejszego
uchwytniejszego
uchwytniejszego
uchwytniejszego
uchwytniejszej
C. uchwytniejszemu
uchwytniejszemu
uchwytniejszemu
uchwytniejszemu
uchwytniejszej
B. uchwytniejszego
uchwytniejszego
uchwytniejszy
uchwytniejsze
uchwytniejszą
N. uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszą
Ms. uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszej
W. uchwytniejszy
uchwytniejszy
uchwytniejszy
uchwytniejsze
uchwytniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uchwytniejsi
uchwytniejsi
uchwytniejsze
uchwytniejsze
D. uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejszych
C. uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
uchwytniejszym
B. uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejsze
N. uchwytniejszymi
uchwytniejszymi
uchwytniejszymi
uchwytniejszymi
Ms. uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejszych
uchwytniejszych
W. uchwytniejsi
uchwytniejsi
uchwytniejsze
uchwytniejsze

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Pochodzenie

Zob. chwytać

1. dyrektor

Definicja

taki, którego łatwo zastać, spotkać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieuchwytny

Połączenia

  • uchwytny dyrektor
  • uchwytny dla dziennikarzy
  • trudno uchwytny
  • (nie) być uchwytnym

Cytaty

Prezes firmy, jak i żaden z czterech jej dyrektorów nie byli uchwytni.

źródło: NKJP: Ile zarabia prezes?, Dziennik Polski, 2001-01-02

Sekretarka [...] nie potrafiła powiedzieć, kiedy jej szef będzie uchwytny dla dziennikarzy.

źródło: NKJP: (GM): Wójt się rozchorował?, Dziennik Polski, 2005-10-20

Przypomnijmy, że zakup komórek dla dzielnicowych, pod którymi funkcjonariusze byliby uchwytni dla mieszkańców przez kilkanaście godzin na dobę, miał być sfinansowany przez poszczególne gminy w powiecie.

źródło: NKJP: (af, eba): Dzielnicowi wciąż bez komórek, Gazeta Krakowska, 2003-05-14

2. przestępca

Definicja

taki, którego można łatwo złapać, zatrzymać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieuchwytny

Połączenia

  • trudno uchwytny

Cytaty

Wszystkie komisariaty w mieście tworzą listę najgroźniejszych i najtrudniej uchwytnych przestępców.

źródło: NKJP: Bianka Mikołajewska: Ścigani powoli, Polityka, 2007-04-21

Choć [...] sposoby na walkę z trudno uchwytną mafią wymyślono już dawno, u nas trzeba było dopiero małego wietrzenia salonów, aby to było możliwe.

źródło: NKJP: Internet

Zakładali, że poruszając się na znacznej wysokości, są poza zasięgiem działania funkcjonariuszy Straży Granicznej [...]. Rzeczywiście, byli trudno uchwytni [...].

źródło: NKJP: jof: Na granicy, Tygodnik Podhalański, 1997

3. cel

Definicja

książk. 
dający się osiągnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieuchwytny

Połączenia

  • uchwytny cel; uchwytne marzenie
  • ledwie, ledwo, trudno uchwytny

Cytaty

[...] ideowy i moralistyczny charakter opozycji uniemożliwiał reprezentację jakichkolwiek bardziej uchwytnych wspólnych celów niż ogólne hasła wolności, niepodległości, suwerenności, równości, sprawiedliwości i solidarności.

źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: Wzlot i upadek społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, Wiedza i Życie, 1996

Inscenizator nie daje szans zobaczyć w pierwszoplanowych postaciach czegokolwiek poza ich zawodem miłosnym: jakichkolwiek dążeń, wzruszeń, refleksji, jakichkolwiek (choćby ledwie uchwytnych) ambicji, aspiracji, marzeń.

źródło: NKJP: Jacek Sieradzki: Jak kochać, wujaszku Wania?, Polityka, 2000-04-01

Efekty narastają powoli i przez pewien czas mogą być nawet trudno uchwytne dla nauczyciela.

źródło: NKJP: Sławomir Piskorz (red.): Zarys dydaktyki geografii, 1992

4. czar

Definicja

książk. 
łatwy do precyzyjnego określenia, zrozumienia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieuchwytny

Połączenia

  • uchwytna przyczyna, różnica
  • ledwie, ledwo, trudno uchwytny

Cytaty

W depresji smutek nachodzi człowieka bez uchwytnej przyczyny.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Między tym, co konieczne, choć przyjemne, a tym, co dobre, była jakaś trudno uchwytna bariera.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Trzeba [...] przyznać, że niekiedy w praktyce różnica między referendum a „referendum konsultacyjnym” może nie być tak uchwytna jak na gruncie normatywnym.

źródło: NKJP: Ewa Olejniczak-Szałowska: Prawo do udziału w referendum lokalnym, 2002

5. zapach

Definicja

książk. 
taki, który można zobaczyć lub którego istnienie można sobie uświadomić za pomocą innych zmysłów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dostrzegalny, postrzegalny
antonimy:  nieuchwytny

Połączenia

  • uchwytny dźwięk, zapach; uchwytna woń
  • uchwytny dla oka, dla ucha
  • ledwie, ledwo, mało, trudno uchwytny

Cytaty

W powietrzu unosił się ledwo uchwytny zapach perfum i kobiecych włosów, których splot przecinał na ukos biel poduszki [...].

źródło: NKJP: Włodzimierz Odojewski: Kwarantanna, 2009

Para z czajnika nie jest już tak gęsta, ale widoczna, i granica jej konturu jest jeszcze uchwytna dla oka.

źródło: NKJP: Andrzej Wasilewski: Karma - los człowieka, 2002

Kiedy tak siedziałem, nie wiem jak długo, doszły mnie zza zwału cegieł chrapliwe dźwięki i ledwie uchwytna melodia, widocznie odtwarzana ze zniszczonej płyty na zdezelowanym patefonie.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json