UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozbój

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *orzbojь 'rozbicie, zniszczenie, napaść zbrojna połączona z grabieżą; rabunek, mord rabunkowy'

Od: psł. orz-biti (zob. rozbić). Por. bój

1. napad

Definicja

napad rabunkowy z użyciem przemocy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  napad

Połączenia

  • morskie, wojenne rozboje
  • rozbój z bronią w ręku; z użyciem broni/niebezpiecznego narzędzia
  • rozbój i kradzież; rozbój i nieumyślne spowodowanie śmierci; rozbój i wymuszenia; chuligaństwo i rozboje; napady i rozboje; zabójstwa i rozboje
  • ofiara, sprawcy; miejsce; zarzut rozboju; liczba rozbojów
  • kara za rozbój
  • udział w rozboju
  • dokonać, dopuścić się; usiłowanie rozboju
  • uprawianie rozboju
  • oskarżyć kogoś o rozbój

Cytaty

17-letni Robert Warecki, zwany „wampirem z Ochoty”, skazany na 25 lat więzienia za zabójstwo 2 staruszek i 11 rozbojów, uciekł z zakładu poprawczego.

źródło: KWSJP: W kraju, prasa, 1995

Do rozboju doszło wczoraj ok. 8.10 na schodach między trzecim a czwartym piętrem […]. Sprawcy w kominiarkach sterroryzowali kasjerkę i ochroniarza pistoletami z tłumikami.

źródło: KWSJP: Anna Marszałek: Napad w hotelu Marriott, prasa, 1997

Zabrakło dowodów na to, że oskarżeni dopuścili się rozboju z bronią w ręku.

źródło: KWSJP: Ewa Kopcik: Zasadzka pod motelem „George”, prasa, 1998

Poprawiła się też skuteczność w ściganiu włamywaczy (z 28,5 proc. na 35,6 proc.). Poleciała za to „na łeb” wykrywalność sprawców rozbojów (z 52 proc. na niecałe 35 proc.).

źródło: KWSJP: Michał Wandrasz: Policyjny telefon życzeń dzwoni co chwila, prasa, 2006

Za „usiłowanie dokonania rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia, z zamiarem zaboru pieniędzy lub samochodu i z równoczesnym uszkodzeniem ciała” czyli za czyn z art. 210 § 2 kk grozi mu kara minimum pięciu lat pozbawienia wolności.

źródło: KWSJP: Jazda pod nożem, prasa, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbój
rozboje
D. rozboju
rozbojów
C. rozbojowi
rozbojom
B. rozbój
rozboje
N. rozbojem
rozbojami
Ms. rozboju
rozbojach
W. rozboju
rozboje

2. niesprawiedliwość

Definicja

jawna niesprawiedliwość lub czyn bezprawny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyzysk, zbójectwo

Połączenia

  • istny, jawny rozbój

Cytaty

[...] żeby taki sobie jakiś tam minister skarbu przecinał dochody ludzi, od lat nie zachwiane. Przecież tam wydrukowane jest na papierze: „ośmioprocentowy” czy też „siedmio i pół procentowy”, jakże można za to płacić trzy i cztery? Przecież to rozbój, rewolucja!

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Oglądał na targu małe choinki, ale były niewiele tańsze niż duże. Takie ceny to rozbój, usłyszał żywe słowa matki.

źródło: KWSJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003

Z tych pierwszych lat pozostały Ewie trzy prawdy: po pierwsze, życie nie jest tak poważne, by je traktować serio, po drugie, miłość to rozbój, trzeba więc brać, co się chce, i nie oglądać na innych, po trzecie już i ostatnie, alkohol bywa ukojeniem [...].

źródło: KWSJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

To dwie kopiejki! A wy prawie rubla zabieracie! - Znów się szarpnęła i znów otłuszczone łapy Juriffa musiały docisnąć ją do zydla. - Jedna część od pięciu: tak się umawialiśmy! A wy co?! Sześćdziesiąt od dwóch?! To jawny rozbój!

źródło: KWSJP: Artur Zaniewicz: Smoczy pazur, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbój
rozboje
D. rozboju
rozbojów
C. rozbojowi
rozbojom
B. rozbój
rozboje
N. rozbojem
rozbojami
Ms. rozboju
rozbojach
W. rozboju
rozboje

Frazeologizmy

rozbój w biały dzień
rozbój na prostej drodze
rozbój na równej drodze
Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json