Chronologizacja
Pochodzenie
1. instynkt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Połączenia
- zbrodniczy instynkt; zamiar; zbrodnicza banda; przeszłość; zbrodnicze życie
Cytaty
|
Pisarze wszystkim czasów często wyolbrzymiają swoich morskich bohaterów, nadając im nadludzkie cechy. Ukazują zresztą nie tylko dzielność czy szlachetność, gdyż morze zdaje się wywoływać również agresję i zbrodnicze instynkty u jednostek podatnych na to, stłoczonych na ciasnym pokładzie i otoczonych przez morski przestwór. źródło: NKJP: Jan Pieszczachowicz: Koniec wieku: szkice o literaturze, 1994 |
|
|
Gdyby nie były nam znane zbrodnicze zamiary Medei, które udało jej się ukryć przed mężem, można by sądzić, że opisywana scena, przedstawiająca „pogodzenie” małżonków, przynosi nastrój odprężenia. źródło: NKJP: Jadwiga Czerwinska: AGONY RACJI W TRAGEDIACH EURYPIDESA. AGON PSYCHOLOGICZNY MEDEI, 2000 |
|
|
Informowanie przez niego policji o zbrodniczej przeszłości aktora nie przynosiło widocznie żadnego skutku, skoro ów niemiecki więzień [...] zdobył się na iście desperacki wyczyn. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002 |
|
|
Nie mogli ludzie wykryć zbrodniarza, ale go wydała zgryzota własnego sumienia; bo gdy lud zgromadził się podziwiać ukończoną jego wieżę, wtedy on stojąc w jej oknie, wyznaje głośno swą zbrodnię, pokazuje nóż, którym brata zamordował, a wepchnąwszy go w serce własne, rzuca się z wieży i tak zbrodnicze życie, zbrodniczym sposobem zakańcza. źródło: NKJP: Tajemnica wież i noża..., Dziennik Polski, 2002-08-24 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| D. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczej |
| C. | zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczej |
| B. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodniczą |
| N. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczą |
| Ms. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczej |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |
| D. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| C. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
| B. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodnicze |
| N. | zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
| Ms. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |
Składnia
|
+ | zbrodniczy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
2. czyn
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przestępczy |
Połączenia
- zbrodniczy akt, czyn, proceder; atak, zamach; eksperyment; charakter, sposób; zbrodnicza akcja, działalność; metoda; wojna; zbrodnicze działanie, dzieło; rzemiosło; zbrodnicze poczynania, praktyki
Cytaty
|
Przecież Dariusz T. ani razu nie żałował swoich zbrodniczych czynów. Zapewniał w śledztwie, że gdyby go policja nie zatrzymała, robiłby to dalej! źródło: NKJP: Olgierd Lubelski: Czekałem na skruchę..., prasa, 1999 |
|
|
Mą zbrodniczą działalność zakończyłem w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym dziewiątym, po przeniesieniu się do Warszawy. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
W poszczególnych blokach oryginalne fotografie, ocalałe przedmioty zagazowanych, prace plastyczne więźniów, dokumenty zbrodniczych eksperymentów lekarskich. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
|
|
„Solidarność” wzywa rząd Jugosławii do zakończenia zbrodniczych działań, umożliwienia uchodźcom powrotu do ich domów i podjęcia rozmów, które pozwolą na przerwanie wojskowej interwencji. źródło: NKJP: Apel „Solidarności”, Dziennik Polski, 1999-03-30 |
|
|
Prawie w rok po katastrofie, w październiku 1956 roku FBI wszczęło śledztwo w sprawie zbrodniczego zamachu. źródło: NKJP: Między niebem a ziemią, Dziennik Polski, 2000-07-08 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| D. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczej |
| C. | zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczej |
| B. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodniczą |
| N. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczą |
| Ms. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczej |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |
| D. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| C. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
| B. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodnicze |
| N. | zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
| Ms. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |
Składnia
|
+ | zbrodniczy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
3. plan
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- zbrodniczy plan, rozkaz; system, ustrój; reżim; totalitaryzm; komunizm; zbrodnicza polityka, władza; idea, ideologia; dyktatura; instytucja, organizacja; struktura; zbrodnicze narzędzie; prawo; zbrodnicze błędy
Cytaty
|
Pamięć o ofiarach i świadomość niebezpieczeństwa odrodzenia się zbrodniczej ideologii, odrzucającej ogólnoludzkie ideały: wolności, tolerancji, demokracji, solidarności ludzi, poszanowania praw - stanowiły podstawy stworzenia organizacji. źródło: NKJP: Kraj pełen ofiar, Dziennik Polski, 2003-05-10 |
|
|
Trudno odpowiedzieć na pytanie, co ich ciągnęło w szeregi tak zbrodniczej organizacji jak SS, bo na pewno nie było to, jak w przypadku żołnierzy 638. Pułku, przekonanie o tym, że Niemcy zwyciężą aliantów i że służba dla nich zaowocuje późniejszymi przywilejami w nowej hitlerowskiej Europie. źródło: NKJP: Żołnierze „Karola Wielkiego”, Dziennik Polski, 1999-11-05 |
|
|
Widzę też dramatyczną niesprawiedliwość w tym, że zwolennicy koncepcji „spokoju dla dyktatorów” przeważnie wzywają jednak do „karania przestępstw”, co de facto oznacza więzienie dla prostych wykonawców (może nadgorliwych) i państwowe emerytury dla tych, co wydawali rozkazy, popychali do zbrodni, tworzyli zbrodnicze systemy. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Nigdy znaczy nigdy, Gazeta Wyborcza, 1999-02-20 |
|
|
[...] do sztabów płynęły od Hitlera zbrodnicze rozkazy, jak ten o zwalczaniu partyzantów z nakazem zaostrzenia represji w postaci zabijania kobiet i dzieci. źródło: NKJP: Janusz Roszkowski: Jeszcze kilka uwag o płk. Stauffenbergu, Gazeta Wyborcza, 1992-09-12 |
|
|
[...] ten wiek stworzył zbrodnicze dyktatury, które - operując fantomem „prawdziwej wolności” - przyniosły śmierć i cierpienie. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: DOOKOŁA ŚWIATA, Gazeta Wyborcza, 1998-11-27 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| D. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczej |
| C. | zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczemu |
zbrodniczej |
| B. | zbrodniczego |
zbrodniczego |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodniczą |
| N. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczą |
| Ms. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczej |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |
| D. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| C. | zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
zbrodniczym |
| B. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodnicze |
| N. | zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
zbrodniczymi |
| Ms. | zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
zbrodniczych |
| W. | zbrodniczy |
zbrodniczy |
zbrodnicze |
zbrodnicze |