Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlasnę |
chlaśniemy |
|||
| 2 os. |
chlaśniesz |
chlaśniecie |
|||
| 3 os. |
chlaśnie |
chlasną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlasnąłem +(e)m chlasnął |
chlasnęłam +(e)m chlasnęła |
chlasnęłom +(e)m chlasnęło |
chlasnęliśmy +(e)śmy chlasnęli |
chlasnęłyśmy +(e)śmy chlasnęły |
| 2 os. |
chlasnąłeś +(e)ś chlasnął |
chlasnęłaś +(e)ś chlasnęła |
chlasnęłoś +(e)ś chlasnęło |
chlasnęliście +(e)ście chlasnęli |
chlasnęłyście +(e)ście chlasnęły |
| 3 os. |
chlasnął |
chlasnęła |
chlasnęło |
chlasnęli |
chlasnęły |
bezosobnik: chlaśnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlaśnijmy |
|
| 2 os. |
chlaśnij |
chlaśnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlasnąłbym bym chlasnął |
chlasnęłabym bym chlasnęła |
chlasnęłobym bym chlasnęło |
chlasnęlibyśmy byśmy chlasnęli |
chlasnęłybyśmy byśmy chlasnęły |
| 2 os. |
chlasnąłbyś byś chlasnął |
chlasnęłabyś byś chlasnęła |
chlasnęłobyś byś chlasnęło |
chlasnęlibyście byście chlasnęli |
chlasnęłybyście byście chlasnęły |
| 3 os. |
chlasnąłby by chlasnął |
chlasnęłaby by chlasnęła |
chlasnęłoby by chlasnęło |
chlasnęliby by chlasnęli |
chlasnęłyby by chlasnęły |
bezosobnik: chlaśnięto by
bezokolicznik: chlasnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
chlasnąwszy
gerundium: chlaśnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlaśnięcie |
chlaśnięcia |
| D. | chlaśnięcia |
chlaśnięć |
| C. | chlaśnięciu |
chlaśnięciom |
| B. | chlaśnięcie |
chlaśnięcia |
| N. | chlaśnięciem |
chlaśnięciami |
| Ms. | chlaśnięciu |
chlaśnięciach |
| W. | chlaśnięcie |
chlaśnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: chlaśnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlaśnięty |
chlaśnięty |
chlaśnięty |
chlaśnięte |
chlaśnięta |
| D. | chlaśniętego |
chlaśniętego |
chlaśniętego |
chlaśniętego |
chlaśniętej |
| C. | chlaśniętemu |
chlaśniętemu |
chlaśniętemu |
chlaśniętemu |
chlaśniętej |
| B. | chlaśniętego |
chlaśniętego |
chlaśnięty |
chlaśnięte |
chlaśniętą |
| N. | chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętą |
| Ms. | chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlaśnięci |
chlaśnięci |
chlaśnięte |
chlaśnięte |
| D. | chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśniętych |
| C. | chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
chlaśniętym |
| B. | chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśnięte |
| N. | chlaśniętymi |
chlaśniętymi |
chlaśniętymi |
chlaśniętymi |
| Ms. | chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśniętych |
chlaśniętych |
odpowiednik aspektowy: chlastać
Pochodzenie
1. ręką
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | uderzyć |
Połączenia
- chlasnąć kogoś w twarz, po twarzy
Cytaty
|
Przeskoczył nad nim, ale wywrócił dwie beczułki śledzi, za co rozwścieczony rybak chlasnął go po plecach żywym węgorzem, którego właśnie demonstrował klientom. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
- Przy kolejnej pomyłce chlasnął mnie z całej siły w głowę, zaryłam w bety. źródło: NKJP: Irena Morawska: Do siebie, dookoła świata, Gazeta Wyborcza, 1998-01-16 |
|
|
[...] Mój przeciwnik złapał floret do ręki. Wywija nim i kiedy chlaśnie mnie w twarz, uśmiecha się z wyższością i powiada: cacy, ładnie to robisz, ale i tak dostałeś, chociaż nieprzepisowo. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957 |
|
|
A tu ledwo przyszli, już komuś mordę skuł na płaską rzeźbę. Ale i na mnie się rzucił, tylko że w porę poznał. Ale jeszcze się oglądał, czy aby nie zawrócić, bo może on właśnie po to się urodził, żeby Sosnowskiego chlasnąć! źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952 |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
KOGO/CO +
(w CO | po CZYM) +
(CZYM)
|
2. batem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- chlasnąć batem
Cytaty
|
Dopadł mnie, odebrał bat, chlasnął dwa razy samym cienkim końcem z guzkiem po nogach i uciekł. źródło: NKJP: Julian Przyboś: Zapiski bez daty, Miesięcznik Literacki, nr 3, 1970 |
|
|
Jeszcze później, gdy w sieczkarni ciąłem słomę, próbowałem wziąć naręcze siana lub schylić się po koszyk ziemniaków, urywały się rękawy u moich koszul, a spodnie, jakbyś je chlasnął nożem, pękały na pośladkach. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968 |
|
|
- Stój! Głos cichy, ale jak chlaśnięcie batem, kubeł zimnej wody, przypomnienie. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001 |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
KOGO/CO +
(CZYM) +
(po CZYM)
|
3. kogoś nożem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pociąć |
Cytaty
|
[...] Wiedźmin z miejsca by mnie swoją wiedźmińską brzytwą chlasnął [...]. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|
4. gałąź siekierą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | uciąć |
Cytaty
|
A czemu zamiast prawej ręki masz hak? - Zdobywaliśmy kiedyś inny statek i marynarz, z którym walczyłem, chlasnął mi dłoń szablą. źródło: NKJP: Internet |
|
|
To nic, że operator zwyżki był nawalony i jeszcze na lewo wychlastali topolę, która rosła przed blokiem naprzeciwko, a komuś przeszkadzała. Chlasnęli ją na lewo, bez pozwolenia z urzędu. źródło: NKJP: Janusz G.: Na czarno u Kasjera, Co Tydzień Jaworzno, 2003-04-02 |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
CO +
(KOMU) +
(CZYM)
|
|
+ | chlasnąć | + |
CO
|
5.a o wodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Cytaty
|
Woda chlasnęła o szybę okienną. źródło: Internet: baritegrider.pw |
|
|
Woda chlasnęła tak, że wylała się z wanny. źródło: Internet: nk.pl |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
(o CO)
|
5.b wodą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | chlusnąć |
Cytaty
|
[...] Chlasnął kroplami wody po kamienistej ścieżce [...]. źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007 |
|
|
Potrzebuję sobie chlasnąć w twarz wodą. źródło: Internet: m.komixxy.pl |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
CZYM +
(po CZYM | w CO)
|
6. słowami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | chlusnąć, wychłostać | |
| hiperonimy: | skrytykować |
Cytaty
|
Ostrzem krytyki chlaśnie, nim zaśnie. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | chlasnąć | + |
KOGO/CO
|