UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chlasnąć

Chronologizacja

1855, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlasnę
chlaśniemy
2 os. chlaśniesz
chlaśniecie
3 os. chlaśnie
chlasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlasnąłem
+(e)m chlasnął
chlasnęłam
+(e)m chlasnęła
chlasnęłom
+(e)m chlasnęło
chlasnęliśmy
+(e)śmy chlasnęli
chlasnęłyśmy
+(e)śmy chlasnęły
2 os. chlasnąłeś
+(e)ś chlasnął
chlasnęłaś
+(e)ś chlasnęła
chlasnęłoś
+(e)ś chlasnęło
chlasnęliście
+(e)ście chlasnęli
chlasnęłyście
+(e)ście chlasnęły
3 os. chlasnął
chlasnęła
chlasnęło
chlasnęli
chlasnęły

bezosobnik: chlaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlaśnijmy
2 os. chlaśnij
chlaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlasnąłbym
bym chlasnął
chlasnęłabym
bym chlasnęła
chlasnęłobym
bym chlasnęło
chlasnęlibyśmy
byśmy chlasnęli
chlasnęłybyśmy
byśmy chlasnęły
2 os. chlasnąłbyś
byś chlasnął
chlasnęłabyś
byś chlasnęła
chlasnęłobyś
byś chlasnęło
chlasnęlibyście
byście chlasnęli
chlasnęłybyście
byście chlasnęły
3 os. chlasnąłby
by chlasnął
chlasnęłaby
by chlasnęła
chlasnęłoby
by chlasnęło
chlasnęliby
by chlasnęli
chlasnęłyby
by chlasnęły

bezosobnik: chlaśnięto by

bezokolicznik: chlasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chlasnąwszy

gerundium: chlaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chlaśnięcie
chlaśnięcia
D. chlaśnięcia
chlaśnięć
C. chlaśnięciu
chlaśnięciom
B. chlaśnięcie
chlaśnięcia
N. chlaśnięciem
chlaśnięciami
Ms. chlaśnięciu
chlaśnięciach
W. chlaśnięcie
chlaśnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: chlaśnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chlaśnięty
chlaśnięty
chlaśnięty
chlaśnięte
chlaśnięta
D. chlaśniętego
chlaśniętego
chlaśniętego
chlaśniętego
chlaśniętej
C. chlaśniętemu
chlaśniętemu
chlaśniętemu
chlaśniętemu
chlaśniętej
B. chlaśniętego
chlaśniętego
chlaśnięty
chlaśnięte
chlaśniętą
N. chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętą
Ms. chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chlaśnięci
chlaśnięci
chlaśnięte
chlaśnięte
D. chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśniętych
C. chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
chlaśniętym
B. chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśnięte
N. chlaśniętymi
chlaśniętymi
chlaśniętymi
chlaśniętymi
Ms. chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśniętych
chlaśniętych

odpowiednik aspektowy: chlastać

Pochodzenie

Zob. chlastać

1. ręką

Definicja

pot. 
zadać gwałtowny cios człowiekowi lub zwierzęciu, powodując przy tym powstanie charakterystycznego dźwięku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uderzyć

Połączenia

  • chlasnąć kogoś w twarz, po twarzy

Cytaty

Przeskoczył nad nim, ale wywrócił dwie beczułki śledzi, za co rozwścieczony rybak chlasnął go po plecach żywym węgorzem, którego właśnie demonstrował klientom.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

- Przy kolejnej pomyłce chlasnął mnie z całej siły w głowę, zaryłam w bety.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Do siebie, dookoła świata, Gazeta Wyborcza, 1998-01-16

[...] Mój przeciwnik złapał floret do ręki. Wywija nim i kiedy chlaśnie mnie w twarz, uśmiecha się z wyższością i powiada: cacy, ładnie to robisz, ale i tak dostałeś, chociaż nieprzepisowo.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

A tu ledwo przyszli, już komuś mordę skuł na płaską rzeźbę. Ale i na mnie się rzucił, tylko że w porę poznał. Ale jeszcze się oglądał, czy aby nie zawrócić, bo może on właśnie po to się urodził, żeby Sosnowskiego chlasnąć!

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
KOGO/CO + (w CO | po CZYM) + (CZYM)

2. batem

Definicja

pot. 
uderzyć kogoś lub coś czymś, co może przeciąć skórę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chlusnąć, smagnąć, zbiczować

Połączenia

  • chlasnąć batem

Cytaty

Dopadł mnie, odebrał bat, chlasnął dwa razy samym cienkim końcem z guzkiem po nogach i uciekł.

źródło: NKJP: Julian Przyboś: Zapiski bez daty, Miesięcznik Literacki, nr 3, 1970

Jeszcze później, gdy w sieczkarni ciąłem słomę, próbowałem wziąć naręcze siana lub schylić się po koszyk ziemniaków, urywały się rękawy u moich koszul, a spodnie, jakbyś je chlasnął nożem, pękały na pośladkach.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968

- Stój! Głos cichy, ale jak chlaśnięcie batem, kubeł zimnej wody, przypomnienie.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
KOGO/CO + (CZYM) + (po CZYM)

3. kogoś nożem

Definicja

pot. 
gwałtownie zranić kogoś ostrym przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pociąć

Cytaty

[...] Wiedźmin z miejsca by mnie swoją wiedźmińską brzytwą chlasnął [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
KOGO/CO + (CZYM)

4. gałąź siekierą

Definicja

pot. 
gwałtownie i szybko oddzielić od całości za pomocą ostrego narzędzia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uciąć

Cytaty

A czemu zamiast prawej ręki masz hak? - Zdobywaliśmy kiedyś inny statek i marynarz, z którym walczyłem, chlasnął mi dłoń szablą.

źródło: NKJP: Internet

To nic, że operator zwyżki był nawalony i jeszcze na lewo wychlastali topolę, która rosła przed blokiem naprzeciwko, a komuś przeszkadzała. Chlasnęli ją na lewo, bez pozwolenia z urzędu.

źródło: NKJP: Janusz G.: Na czarno u Kasjera, Co Tydzień Jaworzno, 2003-04-02

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
CO + (KOMU) + (CZYM)
bez ograniczeń + chlasnąć +
CO

5.a o wodzie

Definicja

pot. 
o cieczy: gwałtownie uderzyć o kogoś lub coś, rozpryskując się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Woda chlasnęła o szybę okienną.

źródło: Internet: baritegrider.pw

Woda chlasnęła tak, że wylała się z wanny.

źródło: Internet: nk.pl

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
(o CO)

5.b wodą

Definicja

pot. 
rozpryskać jakiś płyn szybko i gwałtownie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chlusnąć

Cytaty

[...] Chlasnął kroplami wody po kamienistej ścieżce [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007

Potrzebuję sobie chlasnąć w twarz wodą.

źródło: Internet: m.komixxy.pl

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
CZYM + (po CZYM | w CO)

6. słowami

Definicja

pot. 
ostro skrytykować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chlusnąć, wychłostać
hiperonimy:  skrytykować

Cytaty

Ostrzem krytyki chlaśnie, nim zaśnie.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + chlasnąć +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json