UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szeregi

Chronologizacja

1801, Adam Kazimierz Czartoryski, Myśli o pismach polskich, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szeregi
D. szeregów
C. szeregom
B. szeregi
N. szeregami
Ms. szeregach
W. szeregi

Pochodzenie

Od: szereg

1. piechoty

Definicja

żołnierze ustawieni w określonym porządku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szyki

Połączenia

  • żołnierskie szeregi
  • szeregi armii, nieprzyjaciela, partyzantów, piechoty
  • dziesiątkować, formować, uformować; rozbić/rozbijać szeregi

Cytaty

Lekka jazda wroga zdołała oskrzydlić, a następnie rozbić szeregi obrońców dowodzonych przez księcia Henryka II Pobożnego.

źródło: NKJP: OZ: Ślady wielkiej bitwy, Nasze Miasto Wrocław, 2002-10-31

Kiedy liczba członków brygady zgadzała się z listą adiutanta, wyprowadzano nas przez główną bramę piątkami i formowano szeregi.

źródło: NKJP: Walter J. Ciszek: Z Bogiem w Rosji, 2009

Armia rzymska nie była w stanie uformować szeregów, co spowodowało rzeź wśród jej żołnierzy.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + szeregi +
(KOGO)

2. wojska

Definicja

zorganizowane grupy żołnierzy lub innych osób działających na wzór wojskowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia

Połączenia

  • powstańcze, żołnierskie szeregi
  • szeregi ochotników, powstańców, żołnierzy; armii, gwardii, oddziałów (powstańczych); Armii Krajowej, Legionów Polskich
  • zaciągnąć się do szeregów
  • zaciągnąć się w szeregi

Cytaty

W 1914 r. wyemigrował do USA, skąd zaciągnął się w szeregi tworzonej tam Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera.

źródło: NKJP: Internet

[...] mimo dyskryminacji i szerzonych oszczerstw liczni Żydzi znaleźli się w szeregach powstańczej armii.

źródło: NKJP: Stanisław Podemski: Śmiele stali, dużo ich zginęło, Polityka, 2008-11-01

25 lat służył w warszawskiej cytadeli i wysłużył sobie, jak powiadają, tylko tyle srebra, ile na guzikach: żołnierz, który szedł do szeregów na ćwierć wieku, tracił prawo do swojej części ojcowskiego gruntu.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: ARCHIPELAG GUŁag. Tom 3, 1977

Składnia

bez ograniczeń + szeregi +
(KOGO)

3. partyjne

Definicja

członkowie jakiejś organizacji lub grupy społecznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Połączenia

  • partyjne, związkowe szeregi; szeregi robotnicze
  • szeregi bezrobotnych, klasy robotniczej, przeciwników czegoś; opozycji, organizacji, partii, stowarzyszenia; SLD, Solidarności, PZPR...
  • powiększyć, wzmocnić, zasilić; opuścić/opuszczać; oczyszczać, przerzedzić/przerzedzać szeregi (partii)
  • wykluczyć kogoś z szeregów (partii)

Cytaty

W szeregach partii socjalistycznej rosła opozycja przeciwko wojnie i przeciwko udziałowi socjalistów w rządzie jedności narodowej.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Tak się moje życie pogmatwało, że nie udało mi się normalnie skończyć liceum i jeszcze przed osiemnastką zasiliłem szeregi klasy robotniczej.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Piątkowa akcja protestacyjna będzie miała różne formy, w zależności od stanu i liczebności szeregów związkowych danej placówki.

źródło: NKJP: Po co ten strajk?, Dziennik Polski, 1999-11-15

Składnia

bez ograniczeń + szeregi +
KOGO
bez ograniczeń + szeregi +
JAKIE

Frazeologizmy

ktoś zwarł szeregi
ktoś zwiera szeregi
Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json