UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

umówić

Chronologizacja

1386, SStp

Pochodzenie

Zob. mówić

1. na spotkanie

Definicja

pośrednicząc między jakimiś osobami, ustalić czas i miejsce ich spotkania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  skontaktować, zorganizować

Połączenia

  • sekretariat umówił; sekretarka umówiła
  • umówić dziennikarzy, kontrahentów, pacjenta
  • umówić na konsultację, na rozmowę, na spotkanie, na wizytę, na wywiad; na dziewiątą, na wieczór, na wtorek
  • umówić z dziennikarzem, z redaktorem, ze specjalistą
  • zadzwonić i umówić
  • być, zostać umówionym; umówiony klient

Cytaty

Przyjaciółka umówiła mnie ze swoim współpracownikiem, który wyglądał na nieśmiałego, miłego faceta.

źródło: KWSJP: Marcin Zieleniecki: O życiu, Cosmopolitan, 2000, nr 8

Poszedł do parku, żeby przeprosić Jadźkę i umówić ją z przyjacielem na następny dzień.

źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961

Umówiłem go, tak jak ustaliliśmy, jutro na jedenastą.

źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987

Umówieni [...] jesteśmy na spotkanie z burmistrzem.

źródło: KWSJP: Japończycy z uśmiechem, Dziennik Polski, 1998-02-07

Umówię Was na spotkanie zapoznawcze.

źródło: Internet

Sprowadził własny projektor, umówił dystrybutorów i w czerwcu kino już działało.

źródło: NKJP: Kino na lato, Gazeta Krakowska, 2002-08-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówię
umówimy
2 os. umówisz
umówicie
3 os. umówi
umówią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłem
+(e)m umówił
umówiłam
+(e)m umówiła
umówiłom
+(e)m umówiło
umówiliśmy
+(e)śmy umówili
umówiłyśmy
+(e)śmy umówiły
2 os. umówiłeś
+(e)ś umówił
umówiłaś
+(e)ś umówiła
umówiłoś
+(e)ś umówiło
umówiliście
+(e)ście umówili
umówiłyście
+(e)ście umówiły
3 os. umówił
umówiła
umówiło
umówili
umówiły

bezosobnik: umówiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówmy
2 os. umów
umówcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłbym
bym umówił
umówiłabym
bym umówiła
umówiłobym
bym umówiło
umówilibyśmy
byśmy umówili
umówiłybyśmy
byśmy umówiły
2 os. umówiłbyś
byś umówił
umówiłabyś
byś umówiła
umówiłobyś
byś umówiło
umówilibyście
byście umówili
umówiłybyście
byście umówiły
3 os. umówiłby
by umówił
umówiłaby
by umówiła
umówiłoby
by umówiło
umówiliby
by umówili
umówiłyby
by umówiły

bezosobnik: umówiono by

bezokolicznik: umówić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umówiwszy

gerundium: umówienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. umówienie
umówienia
D. umówienia
umówień
C. umówieniu
umówieniom
B. umówienie
umówienia
N. umówieniem
umówieniami
Ms. umówieniu
umówieniach
W. umówienie
umówienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: umówiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. umówiony
umówiony
umówiony
umówione
umówiona
D. umówionego
umówionego
umówionego
umówionego
umówionej
C. umówionemu
umówionemu
umówionemu
umówionemu
umówionej
B. umówionego
umówionego
umówiony
umówione
umówioną
N. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
umówioną
Ms. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
umówionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. umówieni
umówieni
umówione
umówione
D. umówionych
umówionych
umówionych
umówionych
C. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
B. umówionych
umówionych
umówionych
umówione
N. umówionymi
umówionymi
umówionymi
umówionymi
Ms. umówionych
umówionych
umówionych
umówionych

odpowiednik aspektowy: umawiać

Składnia

Rzosobowy + umówić +
KOGO + (z KIM) + (na CO)
Rzosobowy + umówić +
KOGOpl + (na CO)

2. termin

Definicja

ustalić coś w porozumieniu z jakąś osobą lub osobami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uzgodnić
antonimy:  odmówić

Połączenia

  • umówić partyjkę
  • umówić z kontrahentem, ze wspólnikiem
  • umówiony dzień, moment, sygnał, termin, znak; umówiona godzina, kwota, pora, zapłata; umówione hasło, miejsce, spotkanie, wynagrodzenie

Cytaty

Usiadł do telefonu, by umówić partyjkę brydża na wieczór.

źródło: KWSJP: Los ludzki w rękach sędziego, Życie na gorąco, 1999, nr 37

Zorganizowane wycieczki szkolne proszone są o wcześniejszy kontakt z biblioteką w celu indywidualnego umówienia terminu zwiedzania.

źródło: KWSJP: jp: Wystawa archeologiczna, Głos Pasłęka, 2004

Nie wychodził prawie ze swej radiostacji, czekając na umówiony sygnał z kraju.

źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960

Pracodawca, czyli właściciel lokalu, zdegradował ją ze stanowiska solistki i obniżył umówioną stawkę wynagrodzenia.

źródło: KWSJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

O umówionej wczoraj z Bernardem godzinie, w południe, Jurek zadzwonił do Józka Brzozowskiego.

źródło: KWSJP: Ryszard Lassota: Zwątpienia i nadzieje, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówię
umówimy
2 os. umówisz
umówicie
3 os. umówi
umówią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłem
+(e)m umówił
umówiłam
+(e)m umówiła
umówiłom
+(e)m umówiło
umówiliśmy
+(e)śmy umówili
umówiłyśmy
+(e)śmy umówiły
2 os. umówiłeś
+(e)ś umówił
umówiłaś
+(e)ś umówiła
umówiłoś
+(e)ś umówiło
umówiliście
+(e)ście umówili
umówiłyście
+(e)ście umówiły
3 os. umówił
umówiła
umówiło
umówili
umówiły

bezosobnik: umówiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. umówmy
2 os. umów
umówcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. umówiłbym
bym umówił
umówiłabym
bym umówiła
umówiłobym
bym umówiło
umówilibyśmy
byśmy umówili
umówiłybyśmy
byśmy umówiły
2 os. umówiłbyś
byś umówił
umówiłabyś
byś umówiła
umówiłobyś
byś umówiło
umówilibyście
byście umówili
umówiłybyście
byście umówiły
3 os. umówiłby
by umówił
umówiłaby
by umówiła
umówiłoby
by umówiło
umówiliby
by umówili
umówiłyby
by umówiły

bezosobnik: umówiono by

bezokolicznik: umówić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umówiwszy

gerundium: umówienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. umówienie
umówienia
D. umówienia
umówień
C. umówieniu
umówieniom
B. umówienie
umówienia
N. umówieniem
umówieniami
Ms. umówieniu
umówieniach
W. umówienie
umówienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: umówiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. umówiony
umówiony
umówiony
umówione
umówiona
D. umówionego
umówionego
umówionego
umówionego
umówionej
C. umówionemu
umówionemu
umówionemu
umówionemu
umówionej
B. umówionego
umówionego
umówiony
umówione
umówioną
N. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
umówioną
Ms. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
umówionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. umówieni
umówieni
umówione
umówione
D. umówionych
umówionych
umówionych
umówionych
C. umówionym
umówionym
umówionym
umówionym
B. umówionych
umówionych
umówionych
umówione
N. umówionymi
umówionymi
umówionymi
umówionymi
Ms. umówionych
umówionych
umówionych
umówionych

odpowiednik aspektowy: umawiać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

Rzosobowy + umówić +
CO + (z KIM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json