UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nauczyciel

Chronologizacja

1484, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nauczyciel
nauczyciele
ndepr
nauczyciele
depr
D. nauczyciela
nauczycieli
C. nauczycielowi
nauczycielom
B. nauczyciela
nauczycieli
N. nauczycielem
nauczycielami
Ms. nauczycielu
nauczycielach
W. nauczycielu
nauczyciele
ndepr
nauczyciele
depr

Pochodzenie

Nazwa wykonawcy czynności z przyrostkiem -ciel < *-teljь od czasownika przedrostkowego nauczyć < psł. *naučiti 'nauczyć'; wyraz wyparł st.pol. uczyciel od psł. *učiti 'uczyć, nauczać' (Bor); zob. nauczyć, uczyć

1. w szkole

Definicja

osoba zajmująca się zawodowo uczeniem kogoś

Noty o użyciu

Formy lp mogą być używane w odniesieniu do kobiet, np. Anna Kowalska pracuje jako nauczyciel matematyki.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

synonimy:  belfer

Połączenia

  • długoletni, początkujący; dobry, doskonały, przeciętny, słaby, świetny, wspaniały; emerytowany; przeszkolony; surowy, wymagający, wyrozumiały; wieloletni nauczyciel; nauczyciel akademicki, gimnazjalny, szkolny; dyplomowany, kontraktowy, mianowany; wiejski; wspomagający
  • nauczyciel bibliotekarz, psycholog, terapeuta; historyk, polonista; emeryt
  • nauczyciel angielskiego, biologii, matematyki, WF-u...; fortepianu, śpiewu, tańca ...; przedmiotów artystycznych, humanistycznych, ścisłych...; zawodu; liceum, szkoły podstawowej, średniej...
  • nauczyciel i wykładowca; nauczyciele i dzieci, nauczyciele i instruktorzy, nauczyciele i opiekunowie, nauczyciele i uczniowie, nauczyciele i wychowawcy, nauczyciele i rodzice, nauczyciele i trenerzy
  • etat, posada, zawód; wynagrodzenie nauczyciela; awans, dokształcanie; kwalifikacje; osiągnięcia nauczycieli
  • szkolenie dla nauczycieli
  • nauczyciel dyktuje, gnębi, karci, ocenia, tłumaczy, uczy, wychowuje
  • słuchać nauczyciela
  • kłamać nauczycielowi
  • lekceważyć nauczycieli
  • pracować jako nauczyciel

Cytaty

Nasz przystojny nauczyciel literatury, Brener, był jeszcze młody pomimo mocnej siwizny, nosił elegancki szary garnitur i mówił eleganckim wileńskim dialektem literackim.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Pracy szukają głównie nauczyciele historii, wychowania przedszkolnego i fizycznego, nauczania początkowego i języka polskiego.

źródło: NKJP: Kogo ma kształcić uniwersytet?, Kurier Szczeciński, 2002

Dobrego nauczyciela można poznać po tym, że potrafi zachęcić do nauki, wymaga uczenia się, pracy i starań.

źródło: NKJP: Renata Maria Jaworska: Nie bój się mówić, Życie Warszawy, 2002

Festyn zorganizowany został przede wszystkim dzięki nauczycielom Szkoły Podstawowej w Okocimiu [...].

źródło: NKJP: Festyn dla rodzin, Gazeta Krakowska, 2004-07-07

Praca nauczyciela akademickiego dała mu dużą satysfakcję [...].

źródło: NKJP: Halina Piwowarska: Motyw anioła, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2004-03-11

Składnia

bez ograniczeń + nauczyciel +
(CZEGO)

2. duchowy

Definicja

książk. 
osoba lub jakiś czynnik, z którymi kontakt sprawia, że ktoś nabywa pożądanych cech albo umiejętności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • duchowy nauczyciel
  • guru i nauczyciel, mistrz i nauczyciel, przewodnik duchowy i nauczyciel
  • nauczyciel mądrości, życia

Cytaty

Każdy guru czy duchowy nauczyciel po okresie samotności i oczyszczenia wkraczał do osad ludzkich [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny - klucz, 2000

Czasem jednak mandat jest niepotrzebny. Wystarczy przez głośny megafon w centrum miasta pouczyć pieszego [...] Wstyd to najlepszy nauczyciel.

źródło: NKJP: Polowanie na pieszego, Dziennik Bałtycki, 2001-01-16

Najlepszym nauczycielem na świecie jest [...] doświadczenie.

źródło: NKJP: Aleksandra Wysocka-Zańko: Liczy się pasja, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-05-20

Nie twierdzę, że jest coś złego, gdy ktoś próbuje innym wytłumaczyć, że coś jest złe lub dobre.. [...]. Ale do tego trzeba mieć poczucie, że jest się dobrym nauczycielem życia.

źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Co jest w życiu ważne, Polityka, 2004-09-18

Dziadkowie w Biblii byli postrzegani jako nauczyciele mądrości, źródło roztropności, pamięć historyczna i świadkowie wiary.

źródło: NKJP: Barbara Rotter-Stankiewicz: Doceńmy dziadków!, Dziennik Polski, 2008-05-15

Składnia

bez ograniczeń + nauczyciel +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 23.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json