UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opiekunka

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. opiekun

1. dziecka

Definicja

kobieta, która opiekuje się kimś lub czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

  • dobra; czuła, troskliwa; dyplomowana, profesjonalna, wykwalifikowana; prywatna; prawna; płatna; tymczasowa; nowa, obecna; główna; moja, nasza... opiekunka; opiekunka społeczna; opiekunki domowe
  • opiekunka chłopca, dziewcząt; dzieci, młodzieży, uczniów; chorych, osób niepełnosprawnych, starszych...; zwierząt; kotów; chóru, drużyny, grupy, klubu, koła, samorządu, zespołu; PCK; domu; ogniska domowego; roku
  • opiekunka dla dziecka; opiekunka do dziecka, do osób starszych, do psów; opiekunka z pomocy społecznej
  • opiekunka i gosposia, opiekunka i nauczycielka, opiekunka i wychowawczyni; opiekunki i pielęgniarki
  • pani opiekunka
  • funkcja, rola; pomoc; praca; pod kierunkiem, pod okiem; w charakterze; w towarzystwie opiekunki; agencja opiekunek
  • opiekunka czuwa nad kimś, zajmuje się kimś
  • szukać, poszukiwać opiekunki
  • mieć; znaleźć/znajdować; opłacić/opłacać, wynająć/wynajmować, zatrudnić/zatrudniać opiekunkę
  • być, zostać opiekunką
  • (nie) stać kogoś na opiekunkę
  • dorabiać, pracować jako opiekunka

Cytaty

Decyzja o powierzeniu dziecka opiekunce jest dla każdej matki decyzją niezwykle trudną.

źródło: NKJP: E.Stangrodzka: O nianie raczej trudno, Tygodnik Ciechanowski, 2007-11-29

Jeśli rodziny nie stać na opiekunkę i nie ma babci czy cioci, skłonnej zaopiekować się dzieckiem - jest problem!

źródło: NKJP: RENATA KUDEŁ: Włocławek: Trzy żłobki we Włocławku to już za mało, Gazeta Pomorska, 2010-02-15

Przedwojenna dyrektorka gimnazjum żeńskiego, mająca cały legion swych wychowanek, rekrutowała spośród nich ochotniczki do AK. Pozostała w konspiracji ich duchową opiekunką i przełożoną.

źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie: wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004

[...]w sądzie rodzinnym zrobiono dla mnie wyjątek i już w grudniu zostałam prawną opiekunką dzieci.

źródło: NKJP: Marzena Maciejczyk: Ania i Tomek będą mieli rodzinną Wielkanoc , Express Ilustrowany, 2002-03-29

Łukasz całe dni spędzał z wynajętymi opiekunkami i nauczycielkami. Kontakt rodziców z synem był bardzo ograniczony.

źródło: NKJP: Barbara Jakubowska: Jak mądrze kochać dzieci, 2001

Pomysł założenia Klubu Wiewiórki w przedszkolu wyszedł od Renaty Olszowskiej, która jest wychowawczynią i opiekunką klubu.

źródło: NKJP: (anso): Wiewiórka bawi i uczy, Gazeta Krakowska, 2002-11-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opiekunka
opiekunki
D. opiekunki
opiekunek
C. opiekunce
opiekunkom
B. opiekunkę
opiekunki
N. opiekunką
opiekunkami
Ms. opiekunce
opiekunkach
W. opiekunko
opiekunki

Składnia

bez ograniczeń + opiekunka +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + opiekunka +
(CZYJA)

2. miasta

Definicja

osoba święta lub bóstwo, których rolą, zgodnie z wierzeniami, jest opieka nad kimś lub nad czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  patronka

Połączenia

  • opiekunka miasta

Cytaty

Obraz Marii z Guadalupe, opiekunki biednych i cierpiących, pocieszycielki strapionych, był i jest najważniejszą ikoną maryjną Ameryki.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

5 lipca 1676 roku, świątynię konsekrowano, nadając jej tytuł Matki Bożej Łaskawej [...] – szczególnej opiekunki miasta.

źródło: NKJP: ks. Józef Marecki: Świątynia klasztorna, Głos Ojca Pio, 2000-04

W starożytnym Egipcie opiekunką piwa była bogini Izis a napój ten był tak popularny, że 2 jego dzbany codziennie dostawał każdy robotnik zatrudniony przy budowie piramid.

źródło: NKJP: Płynne złoto, Tygodnik Ciechanowski, 2007-01-12

Imię Gertruda było nadawane często. Gertruda stała się patronką od plag szczurów i myszy i opiekunką kotów.

źródło: NKJP: Edward Breza: Gertruda, Dziennik Tczewski, 1999-12-10

Największe jednak znaczenie miał dla rodziny, a potem dla państwa pojętego jako większa rodzina, kult numina zwanych penates i lares, związany z kultem Westy, najmożniejszej opiekunki ogniska domowego.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opiekunka
opiekunki
D. opiekunki
opiekunek
C. opiekunce
opiekunkom
B. opiekunkę
opiekunki
N. opiekunką
opiekunkami
Ms. opiekunce
opiekunkach
W. opiekunko
opiekunki

Składnia

bez ograniczeń + opiekunka +
(KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json