UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawijas

Chronologizacja

W SJPDor cytowane z pism B. Winawera (1883-1944).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawijas
zawijasy
D. zawijasa
zawijasów
C. zawijasowi
zawijasom
B. zawijas
zawijasy
N. zawijasem
zawijasami
Ms. zawijasie
zawijasach
W. zawijasie
zawijasy

Inne uwagi

Zwykle lm

1. w piśmie

Definicja

pot. 
kręta lub wijąca się linia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykrętas, wywijas, zakrętas
hiperonimy:  linia

Połączenia

  • barokowe, fantazyjne, ozdobne zawijasy

Cytaty

Z analfabetami miałam do czynienia w ciągu całego okresu mojej pracy zawodowej - opowiada krakowska okulistka z kilkudziesięcioletnim stażem pracy. - Większość z nich, ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, potrafiła się podpisać i nie były to trzy krzyżyki, tylko skomplikowany zawijas.

źródło: NKJP: Wstydliwy problem, Dziennik Polski, 2001-11-20

Małe, delikatne dłuta, które trzeba odpowiednio trzymać, aby nie obsunęły się w ręku. - Zdarzyła się już taka historia? - Owszem, kiedy zaczynałem pracę. Wtedy musiałem naprawdę się postarać, aby przerobić niefortunną rysę na kwiat lub fantazyjny zawijas. Zawsze się udawało.

źródło: NKJP: (wit): Niefortunna rysa, Dziennik Bałtycki, 2000-02-08

- Pamiętnik córki znalazłam niedawno. Czarny zeszycik zapisany rzędami literek ze śmiesznymi zawijasami.

źródło: NKJP: Sylwia Ressel: Dusza w letargu, Dziennik Bałtycki, 2011

Charakterystyczny biały, pełen zawijasów napis na czerwonym tle jest dla fanów coli równie ważny, co smak.

źródło: NKJP: Marcin Zasada: Kultowe projekty, Gazeta Krakowska, 2007-07-21

[...] bogacze budowali takie dziwne domy. Na co im były te niepraktyczne wieżyczki, te zawijasy, esy-floresy, te spiczasto zakończone dachy, balkoniki i galeryjki?

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

2. w poezji

Definicja

pot. 
ozdobne sformułowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Połączenia

  • stylistyczne zawijasy

Cytaty

Nie tracę tu bynajmniej z oczu faktu, że w oryginalnych wersjach rosyjskich powtórzenia i retoryczne zawijasy mogły być nieco bardziej funkcjonalne [...]

źródło: NKJP: Stanisław Barańczak: Poezja i duch uogólnienia, 1996

[...]dwa opowiadania, były także o kobietach. I oba - nie do czytania. Piekło tej lektury: grzęźnięcie w dżdżownicowatych zdaniach pełnych zawijasów stylistycznych, mętności psychologicznej, dusznej atmosfery nasączonej erotyką, ale erotyką dziwnie bezpłciową i aseksualną. Nie mogłem skończyć tej książki.

źródło: NKJP: Tadeusz Nyczek: Kobiety i styl, Gazeta Wyborcza, 1996-04-10

3. na drodze

Definicja

pot. 
zakręt - miejsce, w którym droga zmienia kierunek swojego przebiegu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • drogowe zawijasy

Cytaty

O zawalidrodze mówią, że jest jak stodoła w Stróży. Tam bowiem stodoły stoją winklem do drogi, a w kilku miejscach droga jest specjalnie odsunięta, tworząc dodatkowy zawijas.

źródło: NKJP: (AWZ): Jak stodoła w Stróży, Gazeta Krakowska, 2002-10-12

[...] w internecie od wczoraj działa serwis, poświęcony węzłowi - z mapami i animacjami wskazującymi kierowcom, jak mają się odnaleźć w licznych drogowych zawijasach.

źródło: NKJP: Joanna Heler Gliwice: Wirtualna jazda przez węzeł Sośnica, czyli autostradowy zawrót głowy, Dziennik Zachodni, 2009-12-15

Naszym zdaniem, musi tam powstać nowy obiekt, konieczne będzie także uporządkowanie sytuacji komunikacyjnej, gdyż także ten most jest na drogowym zawijasie - [...]

źródło: NKJP: Mniejsze się sypią, Dziennik Polski, 1999-08-11

Data ostatniej modyfikacji: 22.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json