UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wszystek

Chronologizacja

1413, SStp

Pochodzenie

Od: niezachowanego pol. wesz < zach.sł. *vьšь < wcz.psł. *vĭx-) 'wszystek, cały', z pol. przyrostkiem -ytek / -ystek (< *-i(s)tъkъ)

1. sprzęt

Definicja

używane dla zaznaczenia, że w zbiorze obiektów nazwanym następującym rzeczownikiem nie istnieje taki, którego nie dotyczy to, co zostaje powiedziane

Noty o użyciu

Wyraz używany często w liczbie mnogiej w znaczeniu rzeczownikowym 'wszyscy ludzie'.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • wszyscy członkowie, ludzie, mieszkańcy, miłośnicy czegoś, radni, uczestnicy, uczniowie, zawodnicy; wszyscy chętni, inni, zainteresowani; wszystkie dzieci, kobiety; domki, graty, lata, miejsca, pytania, rzeczy, stoliki, strony, szczegóły
  • wszyscy bawili się, chcą czegoś, czekają, mówią, pamiętają coś | o czymś

Cytaty

Trzeciego października zwieziono wszystek towar na brzeg za Rzekuciem.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1953

Dziękuję wszystkim czytelnikom bloga „Nowojorskie Gadanie” [...], których entuzjazm dla mojego wirtualnego nowojorskiego notatnika skłonił mnie do złożenia luźnych fragmentów w całość, którą dzisiaj oddaję do rąk czytelników.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Ze wszystkich sprzętów został tylko zegar.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Znał osobiście wszystkich swoich sąsiadów, a przynajmniej tych, którzy mieszkali tutaj już jakiś czas.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

Na terenie skażonym wszyscy byli w maskach i kombinezonach, a w tym stroju z bronią niełatwo się czołgać, czy też wspinać.

źródło: NKJP: Patrycja Strąk: Tylko dla orłów, Dziennik Zachodni, 2003-05-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wszystek
wszystek
wszystek
wszystkie
przestarz. wsze
wszystka
przestarz. wsza
D. wszystkiego
przestarz. wszego
wszystkiego
przestarz. wszego
wszystkiego
przestarz. wszego
wszystkiego
przestarz. wszego
wszystkiej
przestarz. wszej
C. wszystkiemu
przestarz. wszemu
wszystkiemu
przestarz. wszemu
wszystkiemu
przestarz. wszemu
wszystkiemu
przestarz. wszemu
wszystkiej
przestarz. wszej
B. wszystkiego
przestarz. wszego
wszystkiego
przestarz. wszego
wszystek
wszystkie
przestarz. wsze
wszystką
przestarz. wszą
N. wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
wszystką
przestarz. wszą
Ms. wszem
przestarz. wszystkim
wszem
przestarz. wszystkim
wszem
przestarz. wszystkim
wszem
przestarz. wszystkim
wszej
przestarz. wszystkiej
W. wszystek
wszystek
wszystek
wszystkie
przestarz. wsze
wszystka
przestarz. wsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wszyscy
wszyscy
wszystkie
przestarz. wsze
wszystkie
przestarz. wsze
D. wszystkich
przestarz. wszech
wszystkich
przestarz. wszech
wszystkich
przestarz. wszech
wszystkich
przestarz. wszech
C. wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
wszystkim
przestarz. wszem
B. wszystkich
przestarz. wszech
wszystkich
przestarz. wszech
wszystkich
przestarz. wszech
wszystkie
przestarz. wsze
N. wszemi
przestarz. wszystkimi
wszemi
przestarz. wszystkimi
wszemi
przestarz. wszystkimi
wszemi
przestarz. wszystkimi
Ms. wszech
przestarz. wszystkich
wszech
przestarz. wszystkich
wszech
przestarz. wszystkich
wszech
przestarz. wszystkich
W. wszyscy
wszyscy
wszystkie
przestarz. wsze
wszystkie
przestarz. wsze

Składnia

bez ograniczeń + wszystek + bez ograniczeń
szyk: tylko prepozycja

2. cukier

Definicja

przest. 
taki, o którym mówiąc, odnosimy się do jego całości występującej w danym miejscu i w danym momencie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • wszystka krew, woda, ziemia

Cytaty

Wykupili po wyjątkowo niskiej cenie wszystek cukier!

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 28. posiedzenia Senatu RP w dniu 14 lipca 1994 r., 3. kadencja

[...] wąskie rynny nie są w stanie odprowadzić wszystkiej wody ściekającej z dachu, co sprawia, że w pewnych miejscach spływa ona bezpośrednio po ścianach budynku.

źródło: NKJP: Sebastian Kuś: Dachowa fuszerka, Co Tydzień Jaworzno, 2004-01-29

[...] od czasu, gdy zaczęła się budowa elektrowni, wszystką ziemię z wykopów wysypywano tutaj zmieniając ukształtowanie terenu.

źródło: NKJP: Bogusław Bieńkowski: Nie mogą w cokolwiek inwestować, Euroregio Glacensis, 7 (166), 2001

Nie zapobiegnę wszystkiemu złu tego świata. Choćbym chciał, kolego.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wszystek
wszystek
wszystek
wsze
wszystkie
wsza
wszystka
D. wszego
wszystkiego
wszego
wszystkiego
wszego
wszystkiego
wszego
wszystkiego
wszej
wszystkiej
C. wszemu
wszystkiemu
wszemu
wszystkiemu
wszemu
wszystkiemu
wszemu
wszystkiemu
wszej
wszystkiej
B. wszego
wszystkiego
wszego
wszystkiego
wszystek
wsze
wszystkie
wszystką
wszą
N. wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszystką
wszą
Ms. wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszej
wszystkiej
W. wszystek
wszystek
wszystek
wsze
wszystkie
wsza
wszystka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wszyscy
wszyscy
wsze
wszystkie
wsze
wszystkie
D. wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
C. wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
wszem
wszystkim
B. wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wsze
wszystkie
N. wszemi
wszystkimi
wszemi
wszystkimi
wszemi
wszystkimi
wszemi
wszystkimi
Ms. wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
wszech
wszystkich
W. wszyscy
wszyscy
wsze
wszystkie
wsze
wszystkie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wszystek + bez ograniczeń
szyk: tylko prepozycja

Frazeologizmy

brakuje piątej klepki komuś
brakuje wszystkich klepek komuś
ktoś nie ma wszystkich w domu
ktoś odmienia coś przez wszystkie przypadki
ktoś poruszył niebo i ziemię
ktoś poruszył wszystkie sprężyny
ktoś pozjadał wszystkie rozumy
ktoś zjadł wszystkie rozumy
ktoś pojadł wszystkie rozumy
ktoś spodziewa się po kimś wszystkiego
ktoś trzyma wszystkie nici
ktoś trzyma wszystkie nitki
ktoś trzyma wszystkie nici w rękach
ktoś zaklina kogoś na wszystkie świętości
ktoś zobaczył wszystkie gwiazdy
Na pochyłe drzewo wszystkie kozy skaczą
na wszelkie sposoby
na wszystkie sposoby
wszystkimi sposobami
na wszystkie możliwe sposoby
wszystkimi możliwymi sposobami
na wszystkie świętości
po wsze czasy
na wsze czasy
po wszystkie czasy
szczyt wszystkiego
W nocy wszystkie koty są czarne
wszech czasów
wszem i wobec
wszem i wobec i każdemu z osobna
wszem wobec i każdemu z osobna
wszem wobec
wszyscy święci
Wszystkich Świętych
wszystkie chwyty są dozwolone
wszystkie chwyty dozwolone
Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu
wszystkie kąty
wszystkie ręce na pokład
wszystkie znaki na niebie i ziemi
wszystkiego dobrego
wszystkiego najlepszego
z wszystkimi szykanami
za wszystkie czasy
zdolny do wszystkiego
Data ostatniej modyfikacji: 16.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json