Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
trudzę się |
trudzimy się |
|||
| 2 os. |
trudzisz się |
trudzicie się |
|||
| 3 os. |
trudzi się |
trudzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
trudziłem się +(e)m się trudził |
trudziłam się +(e)m się trudziła |
trudziłom się +(e)m się trudziło |
trudziliśmy się +(e)śmy się trudzili |
trudziłyśmy się +(e)śmy się trudziły |
| 2 os. |
trudziłeś się +(e)ś się trudził |
trudziłaś się +(e)ś się trudziła |
trudziłoś się +(e)ś się trudziło |
trudziliście się +(e)ście się trudzili |
trudziłyście się +(e)ście się trudziły |
| 3 os. |
trudził się |
trudziła się |
trudziło się |
trudzili się |
trudziły się |
bezosobnik: trudzono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się trudził będę się trudzić |
będę się trudziła będę się trudzić |
będę się trudziło będę się trudzić |
będziemy się trudzili będziemy się trudzić |
będziemy się trudziły będziemy się trudzić |
| 2 os. |
będziesz się trudził będziesz się trudzić |
będziesz się trudziła będziesz się trudzić |
będziesz się trudziło będziesz się trudzić |
będziecie się trudzili będziecie się trudzić |
będziecie się trudziły będziecie się trudzić |
| 3 os. |
będzie się trudził będzie się trudzić |
będzie się trudziła będzie się trudzić |
będzie się trudziło będzie się trudzić |
będą się trudzili będą się trudzić |
będą się trudziły będą się trudzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
trudźmy się |
|
| 2 os. |
trudź się |
trudźcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
trudziłbym się bym się trudził |
trudziłabym się bym się trudziła |
trudziłobym się bym się trudziło |
trudzilibyśmy się byśmy się trudzili |
trudziłybyśmy się byśmy się trudziły |
| 2 os. |
trudziłbyś się byś się trudził |
trudziłabyś się byś się trudziła |
trudziłobyś się byś się trudziło |
trudzilibyście się byście się trudzili |
trudziłybyście się byście się trudziły |
| 3 os. |
trudziłby się by się trudził |
trudziłaby się by się trudziła |
trudziłoby się by się trudziło |
trudziliby się by się trudzili |
trudziłyby się by się trudziły |
bezosobnik: trudzono by się
bezokolicznik: trudzić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
trudząc się
gerundium: trudzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | trudzenie się |
trudzenia się |
| D. | trudzenia się |
trudzeń się |
| C. | trudzeniu się |
trudzeniom się |
| B. | trudzenie się |
trudzenia się |
| N. | trudzeniem się |
trudzeniami się |
| Ms. | trudzeniu się |
trudzeniach się |
| W. | trudzenie się |
trudzenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: trudzący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | trudzący się |
trudzący się |
trudzący się |
trudzące się |
trudząca się |
| D. | trudzącego się |
trudzącego się |
trudzącego się |
trudzącego się |
trudzącej się |
| C. | trudzącemu się |
trudzącemu się |
trudzącemu się |
trudzącemu się |
trudzącej się |
| B. | trudzącego się |
trudzącego się |
trudzący się |
trudzące się |
trudzącą się |
| N. | trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącą się |
| Ms. | trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | trudzący się |
trudzący się |
trudzące się |
trudzące się |
| D. | trudzących się |
trudzących się |
trudzących się |
trudzących się |
| C. | trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
trudzącym się |
| B. | trudzących się |
trudzących się |
trudzących się |
trudzące się |
| N. | trudzącymi się |
trudzącymi się |
trudzącymi się |
trudzącymi się |
| Ms. | trudzących się |
trudzących się |
trudzących się |
trudzących się |
Pochodzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | znoić się |
Połączenia
- trudzić się zbieraniem czegoś;
- trudzić się nad pracą, nad pytaniami, nad znalezieniem czegoś
Cytaty
|
Od rana do wieczora mam zajęcie. Trudzę się pisaniem statystyk, geografią, arytmetyką, gramatyką i historią wszechświatową. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007 |
|
|
Nie trudząc się pakowaniem, wszystkie ubrania wrzucamy do auta jak popadnie i zamykamy domek. źródło: NKJP: Dagmara Półtorak: Tak trudno być mną!, 2010 |
|
|
Nieraz trudząc się w domowej ciszy nad fragmentem powieści czy opowiadania, wyobrażał sobie, że wygłasza go w podniosłym tonie przed olbrzymią widownią [...] źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003 |
|
|
Niektórzy cieszą się, że będąc na emeryturze, nareszcie nie muszą trudzić się z samodzielnym wypełnianiem zeznania. źródło: NKJP: Beata Wolańska, Przemysław Malisz: Co za ulga, Trybuna Śląska, 2004-03-08 |
|
|
[...] widział czuwających oficerów i marynarzy. Wszyscy oni trudzili się po to, aby bezpiecznie doprowadzić statek do dalekiej Australii. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957 |
Składnia
|
+ | trudzić się | + |
(CZYM)
|
|
|
+ | trudzić się | + |
(nad CZYM | z CZYM)
|