Chronologizacja
Pochodzenie
fr. bronze
z wł. bronzo
1. stop
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | stop I |
Połączenia
- ściemniały, zaśniedziały brąz
- obróbka brązu
- wyroby; biżuteria, bransolety, ozdoby; medal; moneta; popiersie, posąg, posążek, rzeźba, statua, statuetka; odlew; tablica, nagrobek; grot, strzała z brązu
- odlać, robić, wykonywać, wytapiać coś z brązu; odlany, wykonany z brązu
- tworzyć w brązie; odlany/odlewany, wykonany w brązie
Cytaty
|
Statuetka wykonana z brązu i pokryta cienką warstwą złota od prawie 70 lat wzbudza pożądanie niemal wszystkich przedstawicieli branży filmowej. źródło: KWSJP: (KRM): Tajemnica Oscara: Dziennik Polski, 1998-03-06 |
|
|
Z tego okresu pozostały m. in. wielkie drzwi z brązu w kościele Hagia Sophia w Konstantynopolu, datowane na 838 r. źródło: KWSJP: Janina Kłosińska: Sztuka bizantyńska, 1975 |
|
|
Zdobiły go lustra i kolumny, a na kolumnach świeczniki z pozłacanego brązu [...]. źródło: KWSJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002 |
|
|
Przekupień, odziany w wyblakły kaftan z sukna, ściągnięty w pasie rzemieniem zapinanym na klamrę kutą w brązie, skończył targ z mytnikiem. źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963 |
|
|
Medalion na sarkofagu, według projektu Piotra Kozakiewicza, odlał w brązie Franciszek Kopaczyński. źródło: KWSJP: Wokół Boleszczyców, Dziennik Polski, 2004-01-31 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brąz |
brązy |
|
| D. | brązu |
brązów |
|
| C. | brązowi |
brązom |
|
| B. | brąz |
brązy |
|
| N. | brązem |
brązami |
|
| Ms. | brązie |
brązach |
|
| W. | brązie |
brązy |
2.a kolor
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Połączenia
- czekoladowy, oliwkowy, złocisty; ciemny, jasny; chłodny, ciepły; głęboki; lśniący, połyskliwy brąz
- brąz łydek, nóg; opalenizny; drewna; liści
- barwa, kolor, odcień brązu; gama brązów
- opalić się na brąz; zrumienić coś na brąz; opalony, spalony na brąz
Cytaty
|
Zasada ogólna przy kolorach jest taka, że wino ciemnieje z wiekiem przechodząc w końcowej fazie, kiedy do picia się już właściwie nie nadaje, w głęboki brąz. źródło: KWSJP: Rubinowa suknia z burgundzkiej pracowni, Dziennik Polski, 2004-01-10 |
|
|
[...] leżał rozciągnięty na skaczącym po falach kajaku, ona siedziała na rufie i akurat przed oczami miał jej na brąz opalone łydki [...]. źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961 |
|
|
Wille, teraz pozamykane na dziesięć spustów, tonęły w jesiennym złocie, brązie, czerwieni [...]. źródło: KWSJP: Anna Glińska: Powrót do Santa Cruz, 1972 |
|
|
Miała wąską, ptasią twarz, spryskaną piegami, pewnie z ich powodu malowała się ostrymi czerwieniami i brązami [...]. źródło: KWSJP: Romuald Cabaj: Trzebienie lasu, 1967 |
|
|
Zza zakrętu mignęło brązem skórzanej kurtki. Tamten też biegł. Dzieliło ich sto metrów. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brąz |
brązy |
|
| D. | brązu |
brązów |
|
| C. | brązowi |
brązom |
|
| B. | brąz |
brązy |
|
| N. | brązem |
brązami |
|
| Ms. | brązie |
brązach |
|
| W. | brązie |
brązy |
Składnia
|
+ | brąz | + |
(CZEGO)
|
2.b ubranie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
Połączenia
- ktoś w brązach
- nosić brązy
- odziany, ubrany w brązy
Cytaty
|
[...] do drzwi kuchennych zapukano po raz wtóry i oto na progu pojawił się Konrad, odziany w szlachetne brązy, wytworny i dobrze ułożony [...]. źródło: KWSJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993 |
|
|
Już jako dziecko może mieć czarny becik i śpioszki, będzie wyglądać w nich znakomicie. Wśród specjalistów od kolorystyki nie ma zgody co do tego, czy wolno jej nosić brązy. źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Fascynujące kontrasty, Magazyn Gazety Wyborczej,1997-04-18 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brąz |
brązy |
|
| D. | brązu |
brązów |
|
| C. | brązowi |
brązom |
|
| B. | brąz |
brązy |
|
| N. | brązem |
brązami |
|
| Ms. | brązie |
brązach |
|
| W. | brązie |
brązy |
Inne uwagi
Zwykle lm
3. medal
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem
Połączenia
- olimpijski brąz
- srebro i brąz, złoto i brąz
- zdobywca brązu
- gra, mecz, pojedynek, rywalizacja, walka, wyścig o brąz
- wywalczyć, zdobyć; przegrać brąz
- grać, rywalizować, walczyć, zagrać o brąz; sięgnąć po brąz
Cytaty
|
O złotym medalu nie marzyli nawet najbliżsi Tomasza Majewskiego. Mama i siostra Agnieszka po cichu liczyły na brąz, Michał był większym optymistą i widział brata ze srebrnym medalem. źródło: NKJP: I.Koba: Słończewo w blasku olimpijskiego słońca, Tygodnik Ciechanowski, 2008-08-25 |
|
|
Piotr Brzózka z CK miał realne szanse na srebrny medal, ale w końcówce dał się wyprzedzić i zdobył brąz. źródło: NKJP: (ma.w): Ściganie w mazi, Nowiny Raciborskie, 2005-02-22 |
|
|
- W grze o finał uległyśmy najlepszym na świecie od 1984 roku Koreankom z Południa, ale w walce o brąz pokonałyśmy Turczynki, znów bijąc rekord Polski - dodała zawodniczka Drukarza Warszawa Iwona Dzięcioł. źródło: KWSJP: Michał Pol: Łucznictwo, Gazeta Wyborcza, 1996-08-06 |
|
|
W ubiegłym sezonie zdobył dla tego klubu osiem medali mistrzostw kraju juniorów i seniorów (w tej drugiej kategorii złoto w kombinacji, srebro i dwa brązy). źródło: NKJP: (krzyk): Alpejczyk na... carvingu, Dziennik Polski, 2001-11-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brąz |
brązy |
|
| D. | brązu |
brązów |
|
| C. | brązowi |
brązom |
|
| B. | brąz |
brązy |
|
| N. | brązem |
brązami |
|
| Ms. | brązie |
brązach |
|
| W. | brązie |
brązy |
4. epoka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi
Połączenia
- wczesny, środkowy, późny brąz
Cytaty
|
Iwanowice. Izba regionalna. Na Babiej Górze wykopaliska z okresu wczesnego brązu (1850-1600p. n. e.); obronna osada i cmentarzysko ludności kultury mierzanowickiej. źródło: NKJP: Krystyna Malik, Raciborska Maria (red.): Przewodnik po Polsce, 1996 |
|
|
Głębsze wykopy wykazywały, że Betel zostało założone we wczesnym okresie brązu , mniej więcej w tym czasie, kiedy Haj uległo zburzeniu. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brąz |
brązy |
|
| D. | brązu |
brązów |
|
| C. | brązowi |
brązom |
|
| B. | brąz |
brązy |
|
| N. | brązem |
brązami |
|
| Ms. | brązie |
brązach |
|
| W. | brązie |
brązy |
Inne uwagi
Zwykle lp