UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brązowy

Chronologizacja

1769, KorBa
W postaci: bronzowy

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. brązowy
brązowy
brązowy
brązowe
brązowa
D. brązowego
brązowego
brązowego
brązowego
brązowej
C. brązowemu
brązowemu
brązowemu
brązowemu
brązowej
B. brązowego
brązowego
brązowy
brązowe
brązową
N. brązowym
brązowym
brązowym
brązowym
brązową
Ms. brązowym
brązowym
brązowym
brązowym
brązowej
W. brązowy
brązowy
brązowy
brązowe
brązowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. brązowi
brązowi
brązowe
brązowe
D. brązowych
brązowych
brązowych
brązowych
C. brązowym
brązowym
brązowym
brązowym
B. brązowych
brązowych
brązowych
brązowe
N. brązowymi
brązowymi
brązowymi
brązowymi
Ms. brązowych
brązowych
brązowych
brązowych
W. brązowi
brązowi
brązowe
brązowe

Pochodzenie

Zob. brąz

1. posąg

Definicja

wykonany z brązu - stopu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Połączenia

  • brązowy odlew, pomnik, posąg, posążek; medalion, pierścień; świecznik; brązowa płaskorzeźba, statuetka; tablica; zapinka; misa; brązowe popiersie; naczynie; brązowe monety

Cytaty

Wyraźnie widać było stojące na wysokim postumencie brązowe popiersie Moniuszki, otoczone bujnie rosnącymi tujami i krzewami.

źródło: KWSJP: Małgorzata Musierowicz: Szósta klepka, 1077

Raptem zatrzymał się i wrócił do witryny, którą już minęli. Jego uwagę przykuła brązowa statuetka dziewczyny z mieczem i rozwianą chorągwią [...].

źródło: KWSJP: Zbigniew Krempf: Resztę pozostaw bogom: 1966

Wiele kościołów poza granicami cesarstwa, szczególnie z Italii, zamawiało w Konstantynopolu brązowe wrota, wykonywane tam według dawnych wzorów, ozdabiane scenami figuralnymi w technice niella.

źródło: KWSJP: Janina Kłosińska: Sztuka bizantyńska, 1975

Następne kampanie przyniosły dalsze niezmiernie ciekawe odkrycia - przede wszystkim [...] brązową chrzcielnicę o ciekawej dekoracji złożonej z medalionów z popiersiem Chrystusa, cylindryczne tabernakulum i wiele innych cennych zabytków.

źródło: KWSJP: Kazimierz Michałowski: Od Edfu do Faras, 1983

Na rewersach brązowych monet rzymskich z połowy III w. przedstawiono świątynię w Emezie z monumentalnym frontem o 6 kolumnach [...].

źródło: KWSJP: Tadeusz Kotula: Septymiusz Sewerus. Cesarz z Lepcis Magna, 1986

2. kolor

Definicja

mający kolor skorupy orzecha, podobny do koloru brunatnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  barwny, kolorowy

Połączenia

  • brązowy garnitur, habit, kapelusz, kostium, mundur, pas, płaszcz, sweter; cień, ołówek, tusz; cukier, płyn, ryż; nalot; papier; koń, niedźwiedź, pies; liść, pień; barwnik, pigment; kolor, odcień; brązowa cera, ręka, skóra, twarz; opalenizna; sierść; koszula, kurtka, spódnica, sukienka, suknia, szata, torebka; kredka; ciecz; plama; koperta; ziemia; farba; barwa; brązowe ciało; futro, ubranie; szkło; zabarwienie; brązowe oczy, piegi, plecy, ramiona, rzęsy, ślepia, włosy; buty, kozaki, pantofle, spodnie; meble, ściany, zasłony; pola, wzgórza
  • brązowy od rdzy, od słońca, od tytoniu

Cytaty

Wyjaśnień udzielała autorka dzieła, kobieta młoda, o śniadej i pociągłej twarzy, kruczoczarnych włosach i okrągłych brązowych oczach [...].

źródło: KWSJP: Julian Kawalec: Ukraść brata. Oset, 1985

Danka spojrzała na Cielęcinę, uśmiechając się kpiąco, i usiadła na materacu, odrzucając w tył swoje lśniące, brązowe włosy.

źródło: KWSJP: Małgorzata Musierowicz: Szósta klepka, 1977

Za tymi dwoma, w następnej parze, widać było franciszkańskiego zakonnika w brązowym habicie, przepasanym białym sznurem, oraz mężczyznę w średnim wieku, wyglądającego na zastępcę przywódcy i bardziej na wojownika niż na handlarza.

źródło: KWSJP: Stefan M. Kuczyński: Litwin i Andegawenka, 1977

Jemy kotlety, sztukamięsy, cielęcy udziec z lanymi kluskami w brązowym sosie [...].

źródło: KWSJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002

Aleksander otworzył drzwi kluczem i przepuścił mnie przed sobą. Znalazłam się w ciasnym przedpokoju wyklejonym brązową tapetą we wzorki.

źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

3. medal

Definicja

związany z otrzymaniem odznaczenia niższego niż srebrne

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Połączenia

  • brązowy medalista; krążek, krzyż (zasługi), medal, order; brązowa medalistka; odznaka; brązowe odznaczenie

Cytaty

Przeglądając w łóżku gazety, które są jedynym jego łącznikiem ze światem, ze światem żużla, dowiaduje się, że Polacy zdobywają w Olching brązowy medal ulegając W. Brytanii i Związkowi Radzieckiemu, wyprzedzając tylko Szwecję.

źródło: KWSJP: Jerzy Delijewski: Życie na torze, 1986

Nie byłoby tych sukcesów, gdyby nie praca całego zespołu Szpitala Dziecięcego [...]. Kilkudziesięciu pracowników Szpitala Dziecięcego otrzymało z tej okazji złote, srebrne i brązowe krzyże zasługi.

źródło: NKJP: /IB/: Certyfikat z marzeń, Echo Dnia, 2005-06-18

Po roku treningu pojechałam na MŚ juniorów w biathlonie i ku mojemu zaskoczeniu przywiozłam brązowy krążek. To mnie zdopingowało.

źródło: KWSJP: Pierwszy złoty dla Bułgarii, Dziennik Polski, 1998-02-10

Generał Gutowski i brązowa medalistka Maria Kwaśniewska to ostatni żyjący uczestnicy igrzysk olimpijskich w Berlinie w 1936 roku.

źródło: KWSJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

W uznaniu zasług za heroiczną pracę podczas powodzi 12 funkcjonariuszy z powiatu suskiego otrzymało wczoraj w komendzie głównej policji w Warszawie brązowe odznaczenia „Zasłużony Policjant”.

źródło: NKJP: (GM): Wyróżnienia dla zasłużonych, Dziennik Polski, 2001-10-06

4. epoka

Definicja

związany z brązem - epoką w dziejach ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Cytaty

Dział historyczno-pamiątkowy - ułożony chronologicznie, zawierał eksponaty począwszy od zabytków archeologicznych (wykopaliska z epoki neolitycznej, brązowej i żelaznej [...]

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json