UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zabłąkany

Chronologizacja

1659, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabłąkany
zabłąkany
zabłąkany
zabłąkane
zabłąkana
D. zabłąkanego
zabłąkanego
zabłąkanego
zabłąkanego
zabłąkanej
C. zabłąkanemu
zabłąkanemu
zabłąkanemu
zabłąkanemu
zabłąkanej
B. zabłąkanego
zabłąkanego
zabłąkany
zabłąkane
zabłąkaną
N. zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkaną
Ms. zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabłąkani
zabłąkani
zabłąkane
zabłąkane
D. zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkanych
C. zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
zabłąkanym
B. zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkane
N. zabłąkanymi
zabłąkanymi
zabłąkanymi
zabłąkanymi
Ms. zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkanych
zabłąkanych

Pochodzenie

Zob. błąkać się

1. pies

Definicja

taki, który stracił rozeznanie co do właściwej drogi i zgubił się

Noty o użyciu

Wyraz używany w znaczeniu 'zabłąkany człowiek'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • zabłąkany człowiek, pies; zabłąkana owca

Cytaty

Święte Imiona, znajome słowa pacierza, którymi salwuje się zabłąkany człowiek, były dlań martwą literą, którą na próżno wymawiały drżące wargi.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Podczas jednej z naszych dalekich wypraw spotkaliśmy w lesie zabłąkane stado indyczek.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

To już nie szept modlitwy wypowiadanej ustami, to wołanie duszy niosło się ze środka pokładu statku zabłąkanego w bezkresie oceanu, gdzie w okrąg niebo i woda zlewały się w jedno ze sobą.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

2. wędrowiec

Definicja

taki, którego obecność w jakimś miejscu jest rzadka i zaskakująca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • zabłąkany podróżny, wędrowiec

Cytaty

Za pierwszy wygrany w pokera milion kupiłem tę willę na wsi, z dala od innych domów, pośród pól i lasów. Ale i tam: pasażerowie z aut sunących szosą, jacyś zabłąkani leśnicy, rolnicy w drodze do lub z pól.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001

W początkach XIX w. zdarzało się, że chłopi, napotkawszy zabłąkanego obcego [...], w dodatku ubranego w egzotyczny surdut, uciekali przed nim lub atakowali go, biorąc za diabła.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

[...] salwa honorowa wyraźnie przestraszyła jakieś zabłąkane na pogrzebie dziecko, które zaniosło się płaczem.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Tutaj jak w schronisku drzwi są otwarte całą dobę, a na zabłąkanego turystę zawsze czekać będzie ciepła strawa.

źródło: NKJP: Marek Luty: Kirowy Gościniec zaprasza pod Tatry, Co Tydzień Jaworzno, 2004-08-19

3. pocisk

Definicja

taki, który dotarł do jakiegoś miejsca niespodziewanie lub przez pomyłkę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • zabłąkany pocisk; zabłąkana kula

Cytaty

Filipiak miał rację: na północy też strzelano, a jedna zabłąkana kula mogła wyeliminować bewupa jako pełnosprawny wóz bojowy.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

- Sugeruje pan, że to jakieś zabłąkane pociski z poligonu wybuchły obok domu premiera?

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Jesiennej nocy 1943 roku trwała właśnie szalona zabawa [...], gdy nadleciał znad Trzebini zabłąkany aliancki samolot [...], poszukując miejsca na awaryjne lądowanie.

źródło: NKJP:b Witold Turant: Przygoda na Tylnej Mariackiej, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json