UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ex cathedra I

II

fraza przysłówkowa

Odmiana

typ frazy: fraza przysłówkowa

ndm

Pochodzenie

łac. 'z katedry'

1. wygłaszać pogląd

Definicja

książk.  pejorat. 
w sposób świadczący o przekonaniu mówiącego o własnej nieomylności i nie dopuszczając do dyskusji

Wymowa

[ekskatedra]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • mówić, wygłosić, wystąpić ex cathedra

Cytaty

[...] jeżeli dziś się w towarzystwie o czymś mówi, prawie nie zdarza się, aby ktoś powiedział - nie wiem, nie mam pojęcia, przeciwnie - wszyscy zabierają głos, mówią ex cathedra, twierdzą, upierają się przy swoim, monologują.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

A miłości naprawdę nie można się nauczyć. Nikogo jej nie nauczymy mówiąc ex cathedra: rób to i to, a będziesz miał miłość.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 5. posiedzenia Senatu RP część 2, wersja robocza

Tu nie ma drętwego gadania, „mowy trawy”, której młodzi mają po dziurki w nosie w szkole i w domu. Zamiast głoszonych ex cathedra prawd – spotkania z ludźmi, którzy dobrze wiedzą co mówią, bo opierają się na swoich doświadczeniach, a nie na książkowej wiedzy.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Jezus jest super!, Trybuna Śląska, 2002-07-26

Składnia

Cz + ex cathedra + bez ograniczeń

2. wydać papieskie orzeczenie

Definicja

rel. 
o orzekaniu papieża: głosząc tezy w sprawach wiary lub moralności, obowiązujące jako niepodważalna prawda

Wymowa

[ekskatedra]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

Innymi słowy, kiedy papież wypowiada się ex cathedra jako Namiestnik Chrystusa w kwestiach dotyczących Objawienia i zasad wiary z niego wypływających, jest dla katolików nieomylny, gdyż natchniony przez Ducha Świętego.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Otóż nie jest to tak, że przemawiając ex cathedra (co w ostatnich stuleciach papieże uczynili zaledwie dwukrotnie, a i wtedy nie działali „w pojedynkę”), Jan Paweł II przemawia w sposób nieomylny, a w innych wypowiedziach i dokumentach zabiera głos jako prof. Wojtyła z KUL.

źródło: NKJP: Zięba Maciej OP: Po szkodzie? Przed szkodą? : o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

Kiedy papieże nie mówią ex cathedra, mogą się zwyczajnie mylić, bo nie angażują wtedy charyzmatu swej nieomylności.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

Cz + ex cathedra + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 20.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN