UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zruszczyć

Chronologizacja

1835, Północ, nr 5, polona.pl

Pochodzenie

Zob. ruszczyć

1. naród

Definicja

książk. 
zmusić kogoś do przyjęcia rosyjskiej kultury i obyczajowości oraz posługiwania się językiem rosyjskim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zrusyfikować

Połączenia

  • zruszczony Polak

Cytaty

Mamy w Rosji setki tysięcy Polaków zruszczonych i nie w pełni zruszczonych — którzy poprzez polską książkę może odnowiliby swe więzy z polszczyzną.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Urodził się [...] jako syn dość już zruszczonego Polaka, jakkolwiek wciąż Polaka, nauczyciela matematyki w jednym z kostromskich gimnazjów.

źródło: NKJP: Gustaw Herling-Grudziński: Biała noc miłości, 2004

Dla kariery przechodzili na prawosławie, nierzadko chcieli odbierać Polakom niemowlęta, aby je chrzcić w prawosławnym obrządku. Opisana jest na przykład dramatyczna chwila, gdy duchowny zamierza odebrać matce dziecko do ochrzczenia, na co ona reaguje, mówiąc, że prędzej ciśnie niemowlę w ogień, niż pozwoli je zruszczyć.

źródło: NKJP: Janusz Miliszkiewicz: Przygoda bycia Polakiem, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zruszczę
zruszczymy
2 os. zruszczysz
zruszczycie
3 os. zruszczy
zruszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zruszczyłem
+(e)m zruszczył
zruszczyłam
+(e)m zruszczyła
zruszczyłom
+(e)m zruszczyło
zruszczyliśmy
+(e)śmy zruszczyli
zruszczyłyśmy
+(e)śmy zruszczyły
2 os. zruszczyłeś
+(e)ś zruszczył
zruszczyłaś
+(e)ś zruszczyła
zruszczyłoś
+(e)ś zruszczyło
zruszczyliście
+(e)ście zruszczyli
zruszczyłyście
+(e)ście zruszczyły
3 os. zruszczył
zruszczyła
zruszczyło
zruszczyli
zruszczyły

bezosobnik: zruszczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zruszczmy
2 os. zruszcz
zruszczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zruszczyłbym
bym zruszczył
zruszczyłabym
bym zruszczyła
zruszczyłobym
bym zruszczyło
zruszczylibyśmy
byśmy zruszczyli
zruszczyłybyśmy
byśmy zruszczyły
2 os. zruszczyłbyś
byś zruszczył
zruszczyłabyś
byś zruszczyła
zruszczyłobyś
byś zruszczyło
zruszczylibyście
byście zruszczyli
zruszczyłybyście
byście zruszczyły
3 os. zruszczyłby
by zruszczył
zruszczyłaby
by zruszczyła
zruszczyłoby
by zruszczyło
zruszczyliby
by zruszczyli
zruszczyłyby
by zruszczyły

bezosobnik: zruszczono by

bezokolicznik: zruszczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zruszczywszy

gerundium: zruszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zruszczenie
zruszczenia
D. zruszczenia
zruszczeń
C. zruszczeniu
zruszczeniom
B. zruszczenie
zruszczenia
N. zruszczeniem
zruszczeniami
Ms. zruszczeniu
zruszczeniach
W. zruszczenie
zruszczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zruszczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zruszczony
zruszczony
zruszczony
zruszczone
zruszczona
D. zruszczonego
zruszczonego
zruszczonego
zruszczonego
zruszczonej
C. zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonej
B. zruszczonego
zruszczonego
zruszczony
zruszczone
zruszczoną
N. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczoną
Ms. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zruszczeni
zruszczeni
zruszczone
zruszczone
D. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
C. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
B. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczone
N. zruszczonymi
zruszczonymi
zruszczonymi
zruszczonymi
Ms. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych

odpowiednik aspektowy: ruszczyć

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + zruszczyć +
KOGO

2. szkolnictwo

Definicja

książk. 
nadać czemuś pod względem językowym czy kulturowym i obyczajowym charakter rosyjski

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zrusyfikować

Połączenia

  • zruszczyć nazwisko

Cytaty

[...] odznaczył się na wojnie tureckiej, a potem wysługiwał się w ministerium stosunków zagranicznych. Dla kariery, sprzedawczyk, nawet nazwisko zruszczył.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Zruszczenie szkoły wprowadzono jako główny środek polityki wynarodowienia, systematycznie stosowanej we wszelkich dziedzinach życia publicznego w Królestwie [...].

źródło: Kazimierz Czachowski: Wacław Sieroszewski. Życie i twórczość, 1947 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zruszczę
zruszczymy
2 os. zruszczysz
zruszczycie
3 os. zruszczy
zruszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zruszczyłem
+(e)m zruszczył
zruszczyłam
+(e)m zruszczyła
zruszczyłom
+(e)m zruszczyło
zruszczyliśmy
+(e)śmy zruszczyli
zruszczyłyśmy
+(e)śmy zruszczyły
2 os. zruszczyłeś
+(e)ś zruszczył
zruszczyłaś
+(e)ś zruszczyła
zruszczyłoś
+(e)ś zruszczyło
zruszczyliście
+(e)ście zruszczyli
zruszczyłyście
+(e)ście zruszczyły
3 os. zruszczył
zruszczyła
zruszczyło
zruszczyli
zruszczyły

bezosobnik: zruszczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zruszczmy
2 os. zruszcz
zruszczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zruszczyłbym
bym zruszczył
zruszczyłabym
bym zruszczyła
zruszczyłobym
bym zruszczyło
zruszczylibyśmy
byśmy zruszczyli
zruszczyłybyśmy
byśmy zruszczyły
2 os. zruszczyłbyś
byś zruszczył
zruszczyłabyś
byś zruszczyła
zruszczyłobyś
byś zruszczyło
zruszczylibyście
byście zruszczyli
zruszczyłybyście
byście zruszczyły
3 os. zruszczyłby
by zruszczył
zruszczyłaby
by zruszczyła
zruszczyłoby
by zruszczyło
zruszczyliby
by zruszczyli
zruszczyłyby
by zruszczyły

bezosobnik: zruszczono by

bezokolicznik: zruszczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zruszczywszy

gerundium: zruszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zruszczenie
zruszczenia
D. zruszczenia
zruszczeń
C. zruszczeniu
zruszczeniom
B. zruszczenie
zruszczenia
N. zruszczeniem
zruszczeniami
Ms. zruszczeniu
zruszczeniach
W. zruszczenie
zruszczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zruszczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zruszczony
zruszczony
zruszczony
zruszczone
zruszczona
D. zruszczonego
zruszczonego
zruszczonego
zruszczonego
zruszczonej
C. zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonemu
zruszczonej
B. zruszczonego
zruszczonego
zruszczony
zruszczone
zruszczoną
N. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczoną
Ms. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zruszczeni
zruszczeni
zruszczone
zruszczone
D. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
C. zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
zruszczonym
B. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczone
N. zruszczonymi
zruszczonymi
zruszczonymi
zruszczonymi
Ms. zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych
zruszczonych

odpowiednik aspektowy: ruszczyć

Składnia

bez ograniczeń + zruszczyć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 19.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json