Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. żądło
1. o osie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady
Połączenia
- szerszeń użądlił; osa użądliła; pszczoła użądli
- móc użądlić
Cytaty
|
Pszczoły mogą użądlić jedynie raz, a osy i samice szerszeni wielokrotnie [...]. źródło: NKJP: Adam Synowiec: Pszczółka idzie na wojnę, Dziennik Zachodni, 2006-08-07 |
|
|
Osa może być bardzo groźna, gdy użądli kilka razy. Szczególnie niebezpieczne jest użądlenie w okolicę przełyku, ponieważ grozi uduszeniem. źródło: NKJP: (SE): Wakacyjne potwory atakują, Super Express, 2006 |
|
|
W miejscu, w którym użądlił nas owad, pojawia się obrzęk, rumień. Odczuwamy ból, pieczenie, uczucie rozpierania. źródło: NKJP: (AZG): Uciążliwe meszki, Trybuna Śląska, 2002-05-08 |
|
|
Pan Bogusław K., z zawodu strażak, podczas wykonywania swojej pracy został poważnie użądlony przez szerszenia. źródło: NKJP: Krystyna Krawczyk: Szerszeń a choroba zawodowa, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-10-03 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
użądlę |
użądlimy |
|||
| 2 os. |
użądlisz |
użądlicie |
|||
| 3 os. |
użądli |
użądlą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłem +(e)m użądlił |
użądliłam +(e)m użądliła |
użądliłom +(e)m użądliło |
użądliliśmy +(e)śmy użądlili |
użądliłyśmy +(e)śmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłeś +(e)ś użądlił |
użądliłaś +(e)ś użądliła |
użądliłoś +(e)ś użądliło |
użądliliście +(e)ście użądlili |
użądliłyście +(e)ście użądliły |
| 3 os. |
użądlił |
użądliła |
użądliło |
użądlili |
użądliły |
bezosobnik: użądlono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
użądlijmy użądlmy |
|
| 2 os. |
użądl użądlij |
użądlcie użądlijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłbym bym użądlił |
użądliłabym bym użądliła |
użądliłobym bym użądliło |
użądlilibyśmy byśmy użądlili |
użądliłybyśmy byśmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłbyś byś użądlił |
użądliłabyś byś użądliła |
użądliłobyś byś użądliło |
użądlilibyście byście użądlili |
użądliłybyście byście użądliły |
| 3 os. |
użądliłby by użądlił |
użądliłaby by użądliła |
użądliłoby by użądliło |
użądliliby by użądlili |
użądliłyby by użądliły |
bezosobnik: użądlono by
bezokolicznik: użądlić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
użądliwszy
gerundium: użądlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | użądlenie |
użądlenia |
| D. | użądlenia |
użądleń |
| C. | użądleniu |
użądleniom |
| B. | użądlenie |
użądlenia |
| N. | użądleniem |
użądleniami |
| Ms. | użądleniu |
użądleniach |
| W. | użądlenie |
użądlenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: użądlony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | użądlony |
użądlony |
użądlony |
użądlone |
użądlona |
| D. | użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonej |
| C. | użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonej |
| B. | użądlonego |
użądlonego |
użądlony |
użądlone |
użądloną |
| N. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądloną |
| Ms. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | użądleni |
użądleni |
użądlone |
użądlone |
| D. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
| C. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
| B. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlone |
| N. | użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
| Ms. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
odpowiednik aspektowy: żądlić
Składnia
|
+ | użądlić | + |
KOGO/CO
|
2. o napastniku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Cytaty
|
Pierwszy dwa razy użądlił gospodarzy, a grający trener – jak przystało na funkcję - bezbłędnie wykonał „jedenastkę”, zapewniając komplet punktów swojej drużynie. źródło: NKJP: Stefan Leśniowski: Remanent w klasie A, Gazeta Krakowska, 2007-05-07 |
|
|
Gdy wydawało się, że już nic ciekawego w tych pierwszych 45 minutach wydarzyć się nie może, skutecznie użądliła rywala „Biała Gwiazda”. źródło: NKJP: Bartosz Karcz: Niech dziękują Żurawiowi, Gazeta Krakowska, 2001-10-27 |
|
|
Gospodarze nie mogli poradzić sobie z dobrze zorganizowaną obroną przyjezdnych, ci natomiast usiłowali użądlić w różnych sytuacjach. źródło: NKJP: (X): Festiwal strzelecki w Gorzycach, Dziennik Polski, 2008-11-03 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
użądlę |
użądlimy |
|||
| 2 os. |
użądlisz |
użądlicie |
|||
| 3 os. |
użądli |
użądlą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłem +(e)m użądlił |
użądliłam +(e)m użądliła |
użądliłom +(e)m użądliło |
użądliliśmy +(e)śmy użądlili |
użądliłyśmy +(e)śmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłeś +(e)ś użądlił |
użądliłaś +(e)ś użądliła |
użądliłoś +(e)ś użądliło |
użądliliście +(e)ście użądlili |
użądliłyście +(e)ście użądliły |
| 3 os. |
użądlił |
użądliła |
użądliło |
użądlili |
użądliły |
bezosobnik: użądlono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
użądlijmy użądlmy |
|
| 2 os. |
użądl użądlij |
użądlcie użądlijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłbym bym użądlił |
użądliłabym bym użądliła |
użądliłobym bym użądliło |
użądlilibyśmy byśmy użądlili |
użądliłybyśmy byśmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłbyś byś użądlił |
użądliłabyś byś użądliła |
użądliłobyś byś użądliło |
użądlilibyście byście użądlili |
użądliłybyście byście użądliły |
| 3 os. |
użądliłby by użądlił |
użądliłaby by użądliła |
użądliłoby by użądliło |
użądliliby by użądlili |
użądliłyby by użądliły |
bezosobnik: użądlono by
bezokolicznik: użądlić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
użądliwszy
gerundium: użądlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | użądlenie |
użądlenia |
| D. | użądlenia |
użądleń |
| C. | użądleniu |
użądleniom |
| B. | użądlenie |
użądlenia |
| N. | użądleniem |
użądleniami |
| Ms. | użądleniu |
użądleniach |
| W. | użądlenie |
użądlenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: użądlony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | użądlony |
użądlony |
użądlony |
użądlone |
użądlona |
| D. | użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonej |
| C. | użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonej |
| B. | użądlonego |
użądlonego |
użądlony |
użądlone |
użądloną |
| N. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądloną |
| Ms. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | użądleni |
użądleni |
użądlone |
użądlone |
| D. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
| C. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
| B. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlone |
| N. | użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
| Ms. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
odpowiednik aspektowy: żądlić
Składnia
|
+ | użądlić | + |
(KOGO)
|
3. o słowach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
W jaki sposób ten mem może mnie użądlić? źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ostrze krytyki ich użądli. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
użądlę |
użądlimy |
|||
| 2 os. |
użądlisz |
użądlicie |
|||
| 3 os. |
użądli |
użądlą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłem +(e)m użądlił |
użądliłam +(e)m użądliła |
użądliłom +(e)m użądliło |
użądliliśmy +(e)śmy użądlili |
użądliłyśmy +(e)śmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłeś +(e)ś użądlił |
użądliłaś +(e)ś użądliła |
użądliłoś +(e)ś użądliło |
użądliliście +(e)ście użądlili |
użądliłyście +(e)ście użądliły |
| 3 os. |
użądlił |
użądliła |
użądliło |
użądlili |
użądliły |
bezosobnik: użądlono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
użądlijmy użądlmy |
|
| 2 os. |
użądl użądlij |
użądlcie użądlijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłbym bym użądlił |
użądliłabym bym użądliła |
użądliłobym bym użądliło |
użądlilibyśmy byśmy użądlili |
użądliłybyśmy byśmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłbyś byś użądlił |
użądliłabyś byś użądliła |
użądliłobyś byś użądliło |
użądlilibyście byście użądlili |
użądliłybyście byście użądliły |
| 3 os. |
użądliłby by użądlił |
użądliłaby by użądliła |
użądliłoby by użądliło |
użądliliby by użądlili |
użądliłyby by użądliły |
bezosobnik: użądlono by
bezokolicznik: użądlić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
użądliwszy
gerundium: użądlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | użądlenie |
użądlenia |
| D. | użądlenia |
użądleń |
| C. | użądleniu |
użądleniom |
| B. | użądlenie |
użądlenia |
| N. | użądleniem |
użądleniami |
| Ms. | użądleniu |
użądleniach |
| W. | użądlenie |
użądlenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: użądlony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | użądlony |
użądlony |
użądlony |
użądlone |
użądlona |
| D. | użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonej |
| C. | użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonej |
| B. | użądlonego |
użądlonego |
użądlony |
użądlone |
użądloną |
| N. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądloną |
| Ms. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | użądleni |
użądleni |
użądlone |
użądlone |
| D. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
| C. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
| B. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlone |
| N. | użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
| Ms. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
odpowiednik aspektowy: żądlić
Składnia
|
+ | użądlić | + |
KOGO
|
4. o pasji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | porwać |
Cytaty
|
[...] Poważna piłka porwała ich za czasów wielkiego Górnika Zabrze [...]. Wszystko było w tym meczu, a tata mało mnie ze szczęścia nie udusił. Mariusza Waltera futbol użądlił we wczesnych latach 50., gdy oglądał legendarny atak Wisły Kraków, a potem drużynę Górskiego. źródło: NKJP: (X): Reprezentacja „Polityki”, Polityka, 2002-06-01 |
|
|
Gdy użądlił go komunizm, porzucił karierę dziennikarza w Niemczech, by przemierzać Związek Radziecki, głosząc potęgę planu pięcioletniego. źródło: NKJP: Anna Bikont: Artura Koestlera polityczne nerwice, Gazeta Wyborcza, 1996-08-03 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
użądlę |
użądlimy |
|||
| 2 os. |
użądlisz |
użądlicie |
|||
| 3 os. |
użądli |
użądlą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłem +(e)m użądlił |
użądliłam +(e)m użądliła |
użądliłom +(e)m użądliło |
użądliliśmy +(e)śmy użądlili |
użądliłyśmy +(e)śmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłeś +(e)ś użądlił |
użądliłaś +(e)ś użądliła |
użądliłoś +(e)ś użądliło |
użądliliście +(e)ście użądlili |
użądliłyście +(e)ście użądliły |
| 3 os. |
użądlił |
użądliła |
użądliło |
użądlili |
użądliły |
bezosobnik: użądlono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
użądlijmy użądlmy |
|
| 2 os. |
użądl użądlij |
użądlcie użądlijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
użądliłbym bym użądlił |
użądliłabym bym użądliła |
użądliłobym bym użądliło |
użądlilibyśmy byśmy użądlili |
użądliłybyśmy byśmy użądliły |
| 2 os. |
użądliłbyś byś użądlił |
użądliłabyś byś użądliła |
użądliłobyś byś użądliło |
użądlilibyście byście użądlili |
użądliłybyście byście użądliły |
| 3 os. |
użądliłby by użądlił |
użądliłaby by użądliła |
użądliłoby by użądliło |
użądliliby by użądlili |
użądliłyby by użądliły |
bezosobnik: użądlono by
bezokolicznik: użądlić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
użądliwszy
gerundium: użądlenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | użądlenie |
użądlenia |
| D. | użądlenia |
użądleń |
| C. | użądleniu |
użądleniom |
| B. | użądlenie |
użądlenia |
| N. | użądleniem |
użądleniami |
| Ms. | użądleniu |
użądleniach |
| W. | użądlenie |
użądlenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: użądlony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | użądlony |
użądlony |
użądlony |
użądlone |
użądlona |
| D. | użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonego |
użądlonej |
| C. | użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonemu |
użądlonej |
| B. | użądlonego |
użądlonego |
użądlony |
użądlone |
użądloną |
| N. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądloną |
| Ms. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | użądleni |
użądleni |
użądlone |
użądlone |
| D. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
| C. | użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
użądlonym |
| B. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlone |
| N. | użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
użądlonymi |
| Ms. | użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
użądlonych |
Składnia
|
+ | użądlić | + |
KOGO
|