Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zgliszcze |
zgliszcza |
|
| D. | zgliszcza |
zgliszcz zgliszczy |
|
| C. | zgliszczu |
zgliszczom |
|
| B. | zgliszcze |
zgliszcza |
|
| N. | zgliszczem |
zgliszczami |
|
| Ms. | zgliszczu |
zgliszczach |
|
| W. | zgliszcze |
zgliszcza |
Inne uwagi
Zwykle lm
Pochodzenie
st.pol. żec, żgę 'niszczyć ogniem, palić'
Pierwotna postać żgliszcze (XVII w.); nazwa miejsca z przyr. -isko / -iszczę od dawnego imiesłowu czasu przeszłego żgły 'spalony'od st.pol. żec, żgę; z psł. *žъglъ : *žegti žьgǫ 'palić'.
1. pogorzelisko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pogorzel, pogorzelisko, zglisko |
Połączenia
- zgliszcza chaty, domu, miasta, wsi
- zgliszcza po pożarze
- gruzy i zgliszcza, popioły i zgliszcza, ruiny i zgliszcza
- zgliszcza dopalają się, dymią, pozostały
- dogaszać, widzieć zgliszcza
- zamienić coś w zgliszcza
- znaleźć coś w zgliszczach
Cytaty
|
Niemcy pod koniec okupacji, gdy już mieli odchodzić, bo napierała armia sowiecka, mieli rozkaz, by niszczyć, palić wszystko, aby Rosjanie zastali tylko zgliszcze i ruiny. źródło: Ksiądz Henryk Kietliński „Dąbek”. Rozmowę prowadził Tomek Żylski, 2006-11-14 (1944.pl/archiwum-historii-mowionej) |
|
|
Od ubiegłego roku pozostają we wsi zgliszcza spalonego budynku. źródło: NKJP: (as): Zaniedbana i zapomniana, Dziennik Tczewski, 2000-06-02 |
|
|
Po ugaszeniu pożaru w zgliszczach znaleźliśmy zwłoki mężczyzny [...]. źródło: NKJP: Radosław Sałaciński: Skok śmierci uratował jej życie, Super Express, 2006 |
|
|
Koło zgliszcz kręcą się dziesiątki policjantów i dziennikarzy. źródło: NKJP: Magdalena Tadeusiak: Tajemnice Paryża, Ozon, 2005 |
2. pozostałość
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | pozostałość |
Połączenia
- zgliszcza historii, świata
- zamienić coś w zgliszcza
Cytaty
|
Fortuna zmieniła swój przychylny wektor, źródło: NKJP: Janusz Szpotański: Zebrane utwory poetyckie, 1990 |
|
|
Domy starych ludzi są zgliszczami ich minionych światów. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000 |
|
|
Naprawa - przed tobą nowe możliwości; na zgliszczach starego związku [...] wyłania się nowy. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000 |
|
|
Tęsknota za totalitaryzmem i wojna czeczeńska to zaledwie straszne preludium do wojny domowej, która zniszczy resztki pieriestrojki i zamieni nasz świat w zgliszcza. źródło: NKJP: Zoja Krachmalnikowa: Faszyzm i religia, Gazeta Wyborcza, 1995-07-15 |
Składnia
|
+ | zgliszcze | + |
(CZEGO)
|