Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kresowiec |
kresowcy |
ndepr |
| kresowce |
depr | ||
| D. | kresowca |
kresowców |
|
| C. | kresowcowi |
kresowcom |
|
| B. | kresowca |
kresowców |
|
| N. | kresowcem |
kresowcami |
|
| Ms. | kresowcu |
kresowcach |
|
| W. | kresowcu kresowcze |
kresowcy |
ndepr |
| kresowce |
depr |
Pochodzenie
Od: kresy
Definicja
Noty o użyciu
Używane także w odniesieniu do mieszkańców pogranicza jakiegoś kraju.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kresowiak, kresowianin |
Cytaty
|
Jarosław Iwaszkiewicz, dziwny kresowiec, przybysz z Ukrainy, późniejszy kosmopolita, którego nosiło po różnych krajach, guwerner w pańskich domach, mąż bogatej z domu Hani Lilpopówny [...] - wciąż budził różne niechęci. źródło: NKJP: Helena Zaworska: W przeciągu między Wschodem i Zachodem, Gazeta Wyborcza, 1994-02-19 |
|
|
Dziwna jest ta formująca się czołówka nowoczesnego polskiego eseju, wywodząca się jeszcze sprzed wojny: Miciński, Stempowski, Vincenz, Miłosz, ubocznie też Wańkowicz. Wszyscy kresowcy, wszyscy z pochodzenia ziemianie (wcześniej czy później wyszli z dworu szlacheckiego, Vincenz raczej do niego doszedł). źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997 |
|
|
Umierają natomiast śmiercią naturalną wszystkie postacie z wygłosowym „-o” – wypierane przez warianty z niepoprawnym „-u” na końcu. Sprzyja im także, choć nie tak silnie jak w przeszłości, wymowa kresowa, silnie redukująca samogłoski znajdujące się w sylabach następujących po sylabach pod akcentem. Stary kresowiec nie powie – dajmy na to – proszę ciebie, ale „proszy ciebi”. źródło: NKJP: Jan Miodek: O Jasiu, Stasiu i Zdzichu w pierwszym przypadku, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-10-06 |
Informacja normatywna
Uchwała Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN z 7 kwietnia 2008 r. uznaje za obowiązującą pisownię wielką literą, gdy wyraz odnosi się do osoby pochodzącej z dawnych ziem polskich na wschodzie, a małą literą, gdy wyraz odnosi się do mieszkańca pogranicza jakiegoś kraju.