Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *otьčina 'dziedzictwo po ojcu, ojcowizna'
Forma prasłowiańska od psł.*otьcь 'ojciec' z przyrostkiem *-ina; w języku polskim zastąpiono pierwotny przyrostek *-ina ekspansywnym przyrostkiem -izna (Bor)
1.a kraj
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywany również wielką literą.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | macierz |
Połączenia
- jedyna, moja, nasza, twoja; druga, nowa, pierwsza, prawdziwa, stara; demokratyczna, socjalistyczna; niepodległa, suwerenna, wolna; wielka, własna, wspólna ojczyzna
- ojczyzna Litwinów, Polaków
- służba, wierność ojczyźnie
- walka o ojczyznę; msza święta, odpowiedzialność, walka za ojczyznę
- kontakt, więź, związek z ojczyzną; tęsknota za ojczyzną
- pamięć o ojczyźnie
- wierny ojczyźnie
- poległy za ojczyznę
- służyć, zasłużyć się ojczyźnie
- kochać, opuścić ojczyznę
- oddać życie, umierać, zginąć za ojczyznę
- tęsknić za ojczyzną
Cytaty
|
W zamiarze twórcy Czytelni miały te książki uczyć historii Polski i wiary, że ojczyzna odzyska niepodległość. źródło: NKJP: Józef Szocki: Domowy świat książek. Wybrane księgozbiory polskie w XIX wieku, 2000 |
|
|
Kiedyś zaszczytem dla każdej rodziny, dla każdego z rodziców było, kiedy syn mógł nosić mundur. Służba ojczyźnie była honorem i zaszczytem. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.11.1998 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ojczyzna |
ojczyzny |
|
| D. | ojczyzny |
ojczyzn |
|
| C. | ojczyźnie |
ojczyznom |
|
| B. | ojczyznę |
ojczyzny |
|
| N. | ojczyzną |
ojczyznami |
|
| Ms. | ojczyźnie |
ojczyznach |
|
| W. | ojczyzno |
ojczyzny |
1.b ludzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | macierz |
Połączenia
- ojczyzna cierpi
Cytaty
|
Nasz stosunek do prawa Polaków zamieszkałych poza krajem do uczestnictwa w życiu publicznym kraju jest tam bardzo uważnie obserwowany. Polacy z emigracji wyrabiają sobie przez to pogląd, czy ojczyzna docenia ich długoletnią walkę ze zniewoleniem Polski, z systemem totalitarnym. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.03.1993 |
|
|
Sztandar jest znakiem i symbolem sławy wojennej oraz honoru, męstwa i poświęcenia, których ojczyzna wymaga od swoich żołnierzy. źródło: NKJP: K. Kowalski: Pułkownik Rejman opuszcza Ciechanów, Tygodnik Ciechanowski, 2007-07-03 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ojczyzna |
ojczyzny |
|
| D. | ojczyzny |
ojczyzn |
|
| C. | ojczyźnie |
ojczyznom |
|
| B. | ojczyznę |
ojczyzny |
|
| N. | ojczyzną |
ojczyznami |
|
| Ms. | ojczyźnie |
ojczyznach |
|
| W. | ojczyzno |
ojczyzny |
2. winiarstwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | macierz |
Połączenia
- ojczyzna basketu, fontann, hokeja, rieslinga, wina; dzików
Cytaty
|
W starożytności istniały wodociągi. Rzym szczycił się akweduktami, a Grecja to ojczyzna fontann. źródło: NKJP: ANDRZEJ NAZAR: Woda z głębi ziemi, Dziennik Polski - Dom, 2003-04-29 |
|
|
Kieleckie to ojczyzna Koziołka Matołka! źródło: NKJP: W kozim rogu, Dziennik Polski - Magazyn, 1999-12-24 |
|
|
Anglia jest ojczyzną futbolu. źródło: NKJP: KRZYSZTOF KAWA: Anglia 40 lat później?, Dziennik Polski - Sport, 1999-04-07 |
|
|
Miasto Bordeaux to uznana stolica światowego winiarstwa, a region Bordeaux akceptowany jest powszechnie jako ojczyzna najlepszych win na świecie. źródło: NKJP: - Bordeaux, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-11-15 |
|
|
Choć półkula południowa była ojczyzną wielorybów, już w miocenie występowały one na całym świecie. źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ojczyzna |
ojczyzny |
|
| D. | ojczyzny |
ojczyzn |
|
| C. | ojczyźnie |
ojczyznom |
|
| B. | ojczyznę |
ojczyzny |
|
| N. | ojczyzną |
ojczyznami |
|
| Ms. | ojczyźnie |
ojczyznach |
|
| W. | ojczyzno |
ojczyzny |
Składnia
|
+ | ojczyzna | + |
CZEGO
|