UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

eliksir

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. eliksir
eliksiry
D. eliksiru
eliksirów
C. eliksirowi
eliksirom
B. eliksir
eliksiry
N. eliksirem
eliksirami
Ms. eliksirze
eliksirach
W. eliksirze
eliksiry

Pochodzenie

łac. śred. elixir 'eliksir życia, poszukiwany przez średniowiecznych alchemików płyn mogący przedłużać życie i zapewniać wieczną młodość'

Definicja

napój lub inny środek, który w sposób cudowny przedłuża młodość, miłość, życie lub zaspokaja inne trudne do osiągnięcia zwykłymi sposobami potrzeby

Wymowa

[eliks-ir]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ wierzenia i przesądy

Połączenia

  • cudowny, magiczny eliksir; eliksir miłosny
  • eliksir zdrowia
  • poszukiwać eliksiru

Cytaty

Przez długi czas soja była pospolitym pożywieniem dla biednych, podobnie jak ziemniaki lub kukurydza. Dziś uczeni dowiedli, że zawiera eliksir zdrowia i młodości. Ma działanie przeciwnowotworowe, zmniejsza ryzyko miażdżycy i ułatwia przetrwanie trudnego okresu po meno- i andropauzie.

źródło: NKJP: Dorota Czajkowska-Majewska: Czterdzieści gramów szczęścia, Polityka, 2000-01-15

Nie szampan, nie burgundzkie wino, ale kawa, szczypana rano drobnymi łyczkami, smakująca jak piekło i miód, podana dłonią ułożoną do pieszczot, jest najczarowniejszym eliksirem miłosnym.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Każdego ranka wypijała ten kwaśny eliksir pachnący nieco rzecznym mułem. Była to mikstura zapewniająca powolność w starzeniu się.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

To, czy wciąż jesteśmy kreatywni, zależy jednak od nas samych. Oczywiście pomijając choroby centralnego układu nerwowego wyłączające nasze świadome działanie. W sytuacjach, gdy układ ten nie jest chory, eliksirem młodości jest aktywność i ciągłe angażowanie mózgu w myślenie.

źródło: NKJP: Lucyna Krysiak: Sprawny umysł, Dziennik Bałtycki, 2000-05-09

Korzeń pietruszki dodawano do maści i eliksirów czarownic w celu wywołania erotycznych ekstaz.

źródło: NKJP: Zbigniew Ogrodnik: Potencjalne porady czyli Wszystko o afrodyzjakach. Cz. 1, 2005

Składnia

bez ograniczeń + eliksir +
CZEGO
bez ograniczeń + eliksir +
JAKI

Frazeologizmy

eliksir życia
eliksir młodości
Data ostatniej modyfikacji: 06.03.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json