Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obwołam |
obwołamy |
|||
| 2 os. |
obwołasz |
obwołacie |
|||
| 3 os. |
obwoła |
obwołają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obwołałem +(e)m obwołał |
obwołałam +(e)m obwołała |
obwołałom +(e)m obwołało |
obwołaliśmy +(e)śmy obwołali |
obwołałyśmy +(e)śmy obwołały |
| 2 os. |
obwołałeś +(e)ś obwołał |
obwołałaś +(e)ś obwołała |
obwołałoś +(e)ś obwołało |
obwołaliście +(e)ście obwołali |
obwołałyście +(e)ście obwołały |
| 3 os. |
obwołał |
obwołała |
obwołało |
obwołali |
obwołały |
bezosobnik: obwołano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obwołajmy |
|
| 2 os. |
obwołaj |
obwołajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obwołałbym bym obwołał |
obwołałabym bym obwołała |
obwołałobym bym obwołało |
obwołalibyśmy byśmy obwołali |
obwołałybyśmy byśmy obwołały |
| 2 os. |
obwołałbyś byś obwołał |
obwołałabyś byś obwołała |
obwołałobyś byś obwołało |
obwołalibyście byście obwołali |
obwołałybyście byście obwołały |
| 3 os. |
obwołałby by obwołał |
obwołałaby by obwołała |
obwołałoby by obwołało |
obwołaliby by obwołali |
obwołałyby by obwołały |
bezosobnik: obwołano by
bezokolicznik: obwołać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
obwoławszy
gerundium: obwołanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obwołanie |
obwołania |
| D. | obwołania |
obwołań |
| C. | obwołaniu |
obwołaniom |
| B. | obwołanie |
obwołania |
| N. | obwołaniem |
obwołaniami |
| Ms. | obwołaniu |
obwołaniach |
| W. | obwołanie |
obwołania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: obwołany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obwołany |
obwołany |
obwołany |
obwołane |
obwołana |
| D. | obwołanego |
obwołanego |
obwołanego |
obwołanego |
obwołanej |
| C. | obwołanemu |
obwołanemu |
obwołanemu |
obwołanemu |
obwołanej |
| B. | obwołanego |
obwołanego |
obwołany |
obwołane |
obwołaną |
| N. | obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
obwołaną |
| Ms. | obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
obwołanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obwołani |
obwołani |
obwołane |
obwołane |
| D. | obwołanych |
obwołanych |
obwołanych |
obwołanych |
| C. | obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
obwołanym |
| B. | obwołanych |
obwołanych |
obwołanych |
obwołane |
| N. | obwołanymi |
obwołanymi |
obwołanymi |
obwołanymi |
| Ms. | obwołanych |
obwołanych |
obwołanych |
obwołanych |
odpowiednik aspektowy: obwoływać
Pochodzenie
1. wodzem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
Połączenia
- obwołać królem, przywódcą, wodzem
Cytaty
|
Wiemy, że już w epoce sędziów kiełkowały w Izraelu prądy monarchistyczne. Istniało wtedy silne stronnictwo, które chciało sędziego Gedeona obwołać królem. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Szujski został złożony z tronu przez bojarów, którzy obwołali carem królewicza Władysława, mającego przyjąć prawosławie. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych, 1994 do współczesności |
|
|
W maju 1471 roku najstarszy z królewiczów, piętnastoletni Władysław, został obwołany na sejmie w Kutnej Horze królem Czech. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000 |
Składnia
|
+ | obwołać | + |
KOGO +
KIM
|
2. zdrajcą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Nie tak dawno byliśmy świadkami, jak niektórzy krytycy próbowali obwołać pewnego współczesnego poetę piątym wieszczem. źródło: NKJP: Stanisław Barańczak: Przed i po: szkice o poezji krajowej przełomu lat siedemdziesiatych i osiemdziesiątych, 1988 |
|
|
Zaraz po zamachu Niewiadomskiego obwołała szaleńcem nawet prawicowa prasa, by zrzucić z endecji odpowiedzialność za zbrodnię. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002 |
|
|
Kiedy pracowałem w Manili, lud z uwagą śledził perypetie ślicznej dziewczyny imieniem Maita, która po burzliwych dyskusjach obwołana została Miss Filipin. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970 |
|
|
Nie zaskakują one jednak aż tak wielką pomysłowością i oryginalnością, żeby „Panią Doubtfire” obwołać drugą „Tootsie”, która chyba długo jeszcze pozostanie niedoścignionym wzorem. źródło: NKJP: Małgorzata Sadowska: Pani Doubtfire, Gazeta Wyborcza, 1997-12-19 |
Składnia
|
+ | obwołać | + |
KOGO/CO +
KIM/CZYM
|
3. sukces
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obwieścić |
Cytaty
|
- Lada dzień - rzekł wreszcie - będzie obwołany specjalny, jednorazowy, obejmujący wszystkich podatek. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
Z ową bandą awanturników wyprawiał się często na Ołbin, gdzie szalał bez umiaru po karczmach i zamtuzach, nawet po obwołaniu nocnej godziny, za szczelnie zawartymi okiennicami. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
Składnia
|
+ | obwołać | + |
CO
|