UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kreci

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kreci
kreci
kreci
krecie
krecia
D. kreciego
kreciego
kreciego
kreciego
kreciej
C. kreciemu
kreciemu
kreciemu
kreciemu
kreciej
B. kreciego
kreciego
kreci
krecie
krecią
N. krecim
krecim
krecim
krecim
krecią
Ms. krecim
krecim
krecim
krecim
kreciej
W. kreci
kreci
kreci
krecie
krecia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kreci
kreci
krecie
krecie
D. krecich
krecich
krecich
krecich
C. krecim
krecim
krecim
krecim
B. krecich
krecich
krecich
krecie
N. krecimi
krecimi
krecimi
krecimi
Ms. krecich
krecich
krecich
krecich
W. kreci
kreci
krecie
krecie

Pochodzenie

Zob. kret

1. korytarz

Definicja

związany z kretem - zwierzęciem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta leśne i polne

Połączenia

  • kreci kopczyk, kopiec, korytarz; krecia skórka; dziura, nora

Cytaty

Najczęściej gniazdo zakłada w mysich norach, krecich korytarzach lub samodzielnie wykopuje norkę.

źródło: NKJP: Rozalia Ćwiertnia: Głodna ryjówka, Gazeta Krakowska, 2003-11-29

Wysyłał listy [...]. Do hrabiny de Chévignie z prośbą o przysłanie mu na chwilę kapelusza, toczka z kreciego futerka, ozdobionego fiołkami parmeńskimi, który widział u niej wiele lat wcześniej i który go zachwycił, ale go dobrze nie pamiętał.

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Moja Droga B., 2000

Mam dwie krecie rodziny i wcale z nimi nie walczę [...]. Krety chodzą wzdłuż redlin, do których wlewam wodę. Nie niszczą korzeni roślin.

źródło: NKJP: Paweł Gołąb: Mieszkaniec Niedonia w gminie Błaszki postawił na naturę. Ja się przyrodzie nie wtrącam, Dziennik Łódzki, 2002-07-19

Pod żadnym pozorem nie baw się natomiast we wlewanie wody do kreciego kopca - zacznie się dusić i wylezie ze zdwojoną siłą. Niestety, zwierzaki żyją obok nas i mądry Bóg tak je stworzył, że każde ma misję do spełnienia. Kret dostał misję w Twoim ogródku [...].

źródło: NKJP: Internet

Nie wiem, czemu gra nazywa się Zachłanny kret, bo jej bohater ma kolory typowe dla chomika, zamiast klasycznej kreciej czerni - ale te łapy i ryjek faktycznie są krecie.

źródło: Internet: pirazyzaba.blox.pl

2. walka

Definicja

charakterystyczny dla kreta - osoby, która potajemnie dostarcza komuś wiadomości o tym, co się dzieje w jakiejś zamkniętej grupie ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Wielka nienawiść do postępu pchała księcia biskupa Sapiehę na drogę kreciej walki z Polską Ludową, do nienawiści dołączyła się jeszcze żądza posiadania dolarów, franków i funtów szterlingów.

źródło: NKJP: Kościół zraniony, Dziennik Polski, 2003-02-08

Kto przeżył komunizm, ten wie, że Biuro Polityczne nie potrafiło tak człowiekowi zajść za skórę, jak II sekretarz podstawowej organizacji partyjnej, który szarogęsił się w zakładzie pracy. Dzisiaj POP-ów już nie ma, ale krecia mentalność wytrzymuje wszystkie próby.

źródło: NKJP: Krystyna Bochenek: Krety i pinokia, Dziennik Zachodni, 2004-11-19

3. wzrok

Definicja

uważany za charakterystyczny dla kreta - zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Tym swoim krecim wzrokiem szukałyśmy na tablicy trzech literek POL, nazwisk z tej odległości nie widzimy.

źródło: NKJP: Srebro ogrzało ból, Dziennik Polski, 2008-08-25

Co chwila zapadał się w ukryte pod śniegiem dziury, ale z krecią wytrwałością wygrzebywał się z nich.

źródło: NKJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

Składnia

Rz + kreci + bez ograniczeń
szyk: neutralny

Frazeologizmy

krecia robota
Data ostatniej modyfikacji: 02.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json