UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

najeżyć się

Chronologizacja

1558, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. najeżę się
najeżymy się
2 os. najeżysz się
najeżycie się
3 os. najeży się
najeżą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. najeżyłem się
+(e)m się najeżył
najeżyłam się
+(e)m się najeżyła
najeżyłom się
+(e)m się najeżyło
najeżyliśmy się
+(e)śmy się najeżyli
najeżyłyśmy się
+(e)śmy się najeżyły
2 os. najeżyłeś się
+(e)ś się najeżył
najeżyłaś się
+(e)ś się najeżyła
najeżyłoś się
+(e)ś się najeżyło
najeżyliście się
+(e)ście się najeżyli
najeżyłyście się
+(e)ście się najeżyły
3 os. najeżył się
najeżyła się
najeżyło się
najeżyli się
najeżyły się

bezosobnik: najeżono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. najeżmy się
2 os. najeż się
najeżcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. najeżyłbym się
bym się najeżył
najeżyłabym się
bym się najeżyła
najeżyłobym się
bym się najeżyło
najeżylibyśmy się
byśmy się najeżyli
najeżyłybyśmy się
byśmy się najeżyły
2 os. najeżyłbyś się
byś się najeżył
najeżyłabyś się
byś się najeżyła
najeżyłobyś się
byś się najeżyło
najeżylibyście się
byście się najeżyli
najeżyłybyście się
byście się najeżyły
3 os. najeżyłby się
by się najeżył
najeżyłaby się
by się najeżyła
najeżyłoby się
by się najeżyło
najeżyliby się
by się najeżyli
najeżyłyby się
by się najeżyły

bezosobnik: najeżono by się

bezokolicznik: najeżyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: najeżywszy się

gerundium: najeżenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. najeżenie się
najeżenia się
D. najeżenia się
najeżeń się
C. najeżeniu się
najeżeniom się
B. najeżenie się
najeżenia się
N. najeżeniem się
najeżeniami się
Ms. najeżeniu się
najeżeniach się
W. najeżenie się
najeżenia się

odpowiednik aspektowy: najeżać się

Pochodzenie

Zob. jeżyć się

1.a kot

Definicja

sprawić, że własne pióra, sierść lub włosy podnoszą się i sterczą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napuszyć się, nastroszyć się, zjeżyć się

Cytaty

Wyszedł ze swojej skrytki, gdzie spał, najeżył się i sycząc zaczął iść w moją stronę.

źródło: Internet: goldenline.pl

Jeden jedyny raz nasz pies się na kogoś najeżył i zaczął mruczeć.

źródło: Internet: matkaprezesa.pl

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć się +
(na KOGO/CO)

1.b sierść

Definicja

o włosach, sierści, kolcach: unieść się do góry i sterczeć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nastroszyć się, zjeżyć się

Cytaty

Krohn zaczął warczeć – był to przerażający dźwięk – a sierść na jego grzbiecie najeżyła się.

źródło: Morgan Rice: Rytuał mieczy 2015 (books.google.pl)

Jedno krzesło i trzy łóżka stanowiły resztę umeblowania raczej, mylę się, był tam jeszcze jeden mebel, na którego widok włosy najeżyły mi się na głowie.

źródło: Jan Lam: Głowy do pozłoty, 2018

Strasznie mi się włosy naelektryzowały i najeżyły. Nigdy takich nie miałam, ...

źródło: Internet: wizaz.pl

2. człowiek

Definicja

pot. 
przyjąć postawę niechętną, nieufną lub wrogą w reakcji na coś, z czym ktoś się nie zgadza lub co się komuś nie podoba

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nastroszyć się, zjeżyć się

Cytaty

- Czyś ty zgłupiał, Krzysztof! - zawołał Jurek. - O co ci chodzi? - najeżyłem się.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

Najeżył się, gdy na niego pohukiwano, a zmiękł, gdy kobieta grzecznie spytała.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

Poczułam się potraktowana jak dziecko, jak skarcony uczniak, a nie lubię tego. Momentalnie się najeżyłam i oświadczyłam, że nie będę kupować czekolady, bo nie mam pieniędzy na takie bzdury, czym zamknęłam jej buzię

źródło: NKJP: Magdalena Okoniewska: Mój świat jest kobietą Dziennik lesbijki, 2004

Pan Edelman najeżył się na wzmiankę o „nadreprezentacji” i w ogóle zaprzeczył jej istnieniu

źródło: Internet: bibula.com

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć się +
na CO
Data ostatniej modyfikacji: 27.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json