UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ludzik

Chronologizacja

1883, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. ludzie

1. dziecko

Definicja

dziecko, do którego mówiący ma stosunek życzliwy lub żartobliwy

Noty o użyciu

Używane również w odniesieniu do występujących w bajkach małych istot, takich jak: krasnoludek lub elf, np. Dawno już nie pisałem o tych małych lokatorach naszych mieszkań, jakimi są krasnoludki... Tak, takie małe ludziki, ok. 25 cm, w czerwonych czapeczkach i z długimi brodami.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  człowieczek

Cytaty

Wiosną Petra chodziła przez miesiąc podminowana, nie pozwalając mu się tknąć, w końcu powiedziała, że jest w ciąży. Przez chwilę zobaczył w wyobraźni małego ludzika z bardzo niebieskimi oczami, ale Petra nie chciała o tym słyszeć.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

Dzieci urodzone jak ja w noc wojenną mogły stać się dziećmi lęku. O małym strachliwym ludziku mówiono: bojączka.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Zapomnijmy o tym co było, skupmy się na moim ludziku. Potrafi: chodzić biegać, wspinać się na blisko 2 metrowy płot, jeść widelcem, zmieniać kanały pilotem, wie do czego służy telefon i samochód [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ludzik
ludzicy
ludzikowie
ndepr
ludziki
depr
D. ludzika
ludzików
C. ludzikowi
ludzikom
B. ludzika
ludzików
N. ludzikiem
ludzikami
Ms. ludziku
ludzikach
W. ludziku
ludzicy
ludzikowie
ndepr
ludziki
depr

2. dorosły człowiek

Definicja

dorosły człowiek, do którego mówiący ma stosunek lekceważący lub ironiczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Cytaty

W krajach Europy Zachodniej agencje już dawno postawiły na technikę. W miejsce zawodnych ludzi wprowadzają niezawodne kamery i systemy elektroniczne, „czynnik ludzki” zmniejszając do niezbędnego minimum. W Polsce wciąż najważniejszy jest człowiek. - Ludzik pije, przysypia na służbie, ale ludzik jest tańszy i „łatwiejszy w obsłudze” [...].

źródło: NKJP: Milena Rachid Chehab, Dariusz Koźlenko: Armia umundurowanych biedaków, Ozon, nr 20, 2005

Ktoś coś komuś na Śląsku ukradł. Jakiś dureń skomentował w Internecie, że na Śląsku wszyscy mają lepkie ręce. A więc ja też, ty też, on (ona, ono) też. Można machnąć ręką, przecież internetowe fora mają to do siebie, że w dużej części są siedliskiem zakompleksionych małych ludzików, którzy – ukrywając się za nickami – poprawiają sobie samopoczucie własnym jadem.

źródło: NKJP: Andrzej Grygierczyk: Szydzi się ze słabych, Dziennik Zachodni, 2006-06-30

Czasami mówiła gorzkie rzeczy, ale to nie było skierowane bezpośrednio pod jego adresem, raczej dotyczyło mężczyzn w ogóle. Najgłupszą sprawą w życiu są złudzenia - powiedziała kiedyś - ale większość ludzików tego nie wie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Tango dla trojga, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ludzik
ludzicy
ludzikowie
ndepr
ludziki
depr
D. ludzika
ludzików
C. ludzikowi
ludzikom
B. ludzika
ludzików
N. ludzikiem
ludzikami
Ms. ludziku
ludzikach
W. ludziku
ludzicy
ludzikowie
ndepr
ludziki
depr

3. z kasztanów

Definicja

figurka wyobrażająca człowieka, wykonana zwykle przez dziecko i charakteryzująca się prostą, schematyczną formą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ludek
hiperonimy:  figurka

Cytaty

Jędrzej dostał wiele prezentów. Cieszył się i zabawiał gości rozmową o sztuce i harmonii. Spoglądał z rozczuleniem na ludzika, jakby ludzik był jego najpiękniejszą rzeźbą i najmilszym prezentem, który kiedykolwiek dostał pod choinkę.

źródło: NKJP: Krzysztof Gedroyć: Opowieści dla zziębniętej duszy. Bajki dla dorosłych i starszych dzieci, 2009

Ojciec bardzo często robił ruskie pierogi, kopytka, Robert zaś w tym czasie lepił ludziki z ciasta, przyglądając się poczynaniom ojca.

źródło: NKJP: (MKH): (Kuch)mistrz świata, Gazeta Poznańska, 2001-12-24

Ludziki robiło się bardzo prosto. Duży kasztan korpus, mały, przymocowany do dużego za pomocą kawałka zapałki głowa. Cztery kończyny cztery zapałki. Jeszcze dwa malutkie kasztanki użyte jako stopy, jeszcze kawałeczek zapałki z główką wbity w mniejszy kasztan, czyli nos i ludzik był gotowy.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ludzik
ludziki
D. ludzika
ludzików
C. ludzikowi
ludzikom
B. ludzika
ludziki
N. ludzikiem
ludzikami
Ms. ludziku
ludzikach
W. ludziku
ludziki

Frazeologizmy

zielony ludzik
Data ostatniej modyfikacji: 01.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj