UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

praworządny

Chronologizacja

1926, SJPDor

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. praworządny
praworządny
praworządny
praworządne
praworządna
D. praworządnego
praworządnego
praworządnego
praworządnego
praworządnej
C. praworządnemu
praworządnemu
praworządnemu
praworządnemu
praworządnej
B. praworządnego
praworządnego
praworządny
praworządne
praworządną
N. praworządnym
praworządnym
praworządnym
praworządnym
praworządną
Ms. praworządnym
praworządnym
praworządnym
praworządnym
praworządnej
W. praworządny
praworządny
praworządny
praworządne
praworządna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. praworządni
praworządni
praworządne
praworządne
D. praworządnych
praworządnych
praworządnych
praworządnych
C. praworządnym
praworządnym
praworządnym
praworządnym
B. praworządnych
praworządnych
praworządnych
praworządne
N. praworządnymi
praworządnymi
praworządnymi
praworządnymi
Ms. praworządnych
praworządnych
praworządnych
praworządnych
W. praworządni
praworządni
praworządne
praworządne

Pochodzenie

Zob. prawo
Zob. rządzić

1.a kraj

Definicja

taki, który postępuje lub jest rządzony zgodnie z zasadami prawa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa

Połączenia

  • praworządny kraj, obywatel; praworządna Polska, Rzeczpospolita; praworządne państwo

Cytaty

W praworządnych krajach - jak na razie jeszcze i w Polsce - prawo nie wymaga samooskarżenia, autodenuncjacji. Przeciwnie, pozwala obwinionemu przez innych, np. prokuratora, bronić się wszelkimi sposobami.

źródło: NKJP: Sergiusz Kowalski, Nina Kraśko, Jan Woleński: Lustracyjny kołek, Polityka, 2007-03-31

Przyznaje Pan, że nie uczyniłem nic takiego, co by upoważniało praworządny urząd prokuratorski do formułowania zarzutów o „przygotowaniu do obalenia ustroju siłą” lub „osłabienia mocy obronnej państwa”, zaś praworządny sąd do orzekania wyroku skazującego.

źródło: NKJP: Andrzej Garlicki: Rycerze Okrągłego Stołu, 2004

Tłumaczenie, że „Palestyńczycy są znacznie gorsi”, nie ma tutaj zastosowania. Demokratyczne, praworządne państwo nie może przecież przyjmować norm, którymi kierują się organizacje terrorystyczne.

źródło: NKJP: Roman Frister: Grzech na Ziemi Świętej, Polityka, 2005-01-15

1.b postępowanie

Definicja

taki, który świadczy o tym, że ktoś postępuje zgodnie z zasadami prawa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa

Połączenia

  • praworządne działanie, postępowanie, rozstrzyganie czegoś, wykonywanie kar

Cytaty

Sąd dyscyplinarny składać się ma z pięciu sędziów, co jest dostateczną gwarancją praworządnego postępowania.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 35. posiedzenia Senatu RP w dniu 4 marca 1993 r.

Nakaz praworządnego działania organów publicznych będący podstawą tamtych orzeczeń powinien mieć zastosowanie również przy ustalaniu podmiotów postępowania egzekucyjnego.

źródło: NKJP: Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 63/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna, 2004-10-29

Można by zaryzykować tezę, że lata doświadczeń zawodowych odebrały niektórym poczucie sprawiedliwości, oduczyły praworządnego rozstrzygania spraw kadrowych.

źródło: NKJP: Andrzej Kantowicz: Sprawa, Kultura, 6, 1978

Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json