UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obejść się

Chronologizacja

1410, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	obejdę się	obejdziemy się
2 os.	obejdziesz się	obejdziecie się
3 os.	obejdzie się	obejdą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	obszedłem się +(e)m się obszedł	obeszłam się +(e)m się obeszła	obeszłom się +(e)m się obeszło	obeszliśmy się +(e)śmy się obeszli	obeszłyśmy się +(e)śmy się obeszły
2 os.	obszedłeś się +(e)ś się obszedł	obeszłaś się +(e)ś się obeszła	obeszłoś się +(e)ś się obeszło	obeszliście się +(e)ście się obeszli	obeszłyście się +(e)ście się obeszły
3 os.	obszedł się	obeszła się	obeszło się	obeszli się	obeszły się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		obejdźmy się
2 os.	obejdź się	obejdźcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	obszedłbym się bym się obszedł	obeszłabym się bym się obeszła	obeszłobym się bym się obeszło	obeszlibyśmy się byśmy się obeszli	obeszłybyśmy się byśmy się obeszły
2 os.	obszedłbyś się byś się obszedł	obeszłabyś się byś się obeszła	obeszłobyś się byś się obeszło	obeszlibyście się byście się obeszli	obeszłybyście się byście się obeszły
3 os.	obszedłby się by się obszedł	obeszłaby się by się obeszła	obeszłoby się by się obeszło	obeszliby się by się obeszli	obeszłyby się by się obeszły

bezokolicznik: obejść się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy się

gerundium: obejście się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	obejście się	obejścia się
D.	obejścia się
C.	obejściu się	obejściom się
B.	obejście się	obejścia się
N.	obejściem się	obejściami się
Ms.	obejściu się	obejściach się
W.	obejście się	obejścia się

odpowiednik aspektowy: obchodzić się

Pochodzenie

Zob. iść

1. dookoła

Definicja

jednocześnie lub naprzemiennie przejść z drugą osobą wokół siebie wzajemnie, omijając się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Mężczyźni obeszli się nawzajem po linii okręgu i zaczęli walczyć ostrożniej.

źródło: Harry Sidbettom: Wojownik Rzymu. Cz. 1. Ogień na Wschodzie, 2011 (mxdoc.com)

Składnia

Rzpl

obejść się

2. bez samochodu

Definicja

poradzić sobie bez kogoś lub czegoś uważanego za potrzebne lub niezbędne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obyć się

Połączenia

obejść się bez samochodu
(nie) móc, (nie) potrafić; musieć obejść się bez czegoś

Cytaty

	Nie mają ciężko rannych. Pytałam. Obejdą się bez lekarza. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005
	Strach pomyśleć, co by było, gdyby [...] utalentowany nastolatek nie trafił do Wodzisławia. Odra musiałaby się obejść bez takiego piłkarza! źródło: NKJP: (GAL): Gole dla Anusi, Marcin Nowacki, Dziennik Zachodni, 2003-10-06
	Kierowca zawodowy nie może się obejść bez samochodu. źródło: NKJP: Karolina Wojs-Barys: Po co nam Wielki Post?, Gazeta Krakowska, 2007-02-23
	- Weź sobie ten gwizdek, obejdę się bez niego! źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Akademia pana Kleksa, 1946
	- Niestety, skarpetki nie ma. - Wzruszył ramionami. - Obejdzie się. źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Składnia

	+	obejść się	+	bez KOGO/CZEGO
Ø	+	obejść się	+

3. bez awarii

Definicja

używane do opisania tego, że nie stało się nic niepożądanego lub kłopotliwego, co mogło się stać w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obyć się

Połączenia

wszystko obeszło się bez czegoś
obejść się bez ofiar, bez rannych; bez kłopotów, bez problemów; bez pytań, bez skandalu; bez incydentów, bez interwencji, bez protestów, bez strzelaniny; bez zwolnień
prawdopodobnie, zapewne obejść się bez czegoś

Cytaty

	[...] na jadącego krajówką osobowego volkswagena spadł konar drzewa. Na szczęście i tym razem obeszło się bez rannych. źródło: NKJP: (greg): Było ślisko, Gazeta Krakowska, 2004-06-12
	Będzie ciepło [...], ale nie obejdzie się bez deszczu. źródło: NKJP: Krzysztof Oremus: Dobra pogoda na pielgrzymkę, Super Express, 2006
	Rozwój lotnictwa nie mógł się obejść bez ofiar. źródło: NKJP: Internet
	Wprawdzie decyzja o zamknięciu trzyoddziałowej placówki nie obeszła się bez protestów, ale w końcu doprowadzono do kompromisu. źródło: NKJP: (ema): Szansa na lepsze jutro, Gazeta Krakowska, 2003-12-06

Składnia

Ø	+	obejść się	+	bez KOGO/CZEGO
	+	obejść się	+	bez KOGO/CZEGO

4. z ogniem

Definicja

użyć czegoś w odpowiedni sposób, zgodny z jego przeznaczeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Czy potraficie obejść się z bronią? Nabić, wyczyścić, dobrze wycelować?

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Obejście się z delikatną materią, jaką jest struktura otaczająca Błonia, jest wyzwaniem dla współczesnego pokolenia architektów.

źródło: NKJP: Dzisiejsze wyzwanie architektury, Dziennik Polski, 2000-07-26

Sugerowali, że niekoniecznie mężczyzna chciał podpalić żonę, a jedynie nieostrożnie obszedł się z ogniem, doprowadzając do zapłonu.

źródło: Sid: Małopolska. Surowy wyrok za podpalenie żony, 2018-06-12 (krakow.wyborcza.pl)

Składnia

obejść się

z CZYM

5. odrobiną czegoś

Definicja

zadowolić się czymś gorszym lub w mniejszej ilości, niż by się chciało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zadowolić się

Połączenia

musieć obejść się czymś

Cytaty

Lęki stopniowo nasilały się - gdy sieroty przybywają do niej, muszą obejść się chłodnikiem ogórkowym (ciotka nie używa kuchenki w obawie przed wybuchem).

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Horror dla dorosłych dzieci, Polityka, 2005-01-22

Słonie zbierają się pod drzewem i ucztują aż do ostatniego owocu. Młodzież nie jest zapraszana do stołu. Musi obejść się zieleniną.

źródło: NKJP: Dorota Sumińska: Zalane w trąbę, Polityka, 2009-03-28

Wiosna w pełni, a na dodatek muszę wziąć kredyt na mieszkanie, to myślę sobie: trudno, obejdę się jednym body.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

obejść się

CZYM

6. człowiek z człowiekiem

Definicja

potraktować kogoś lub coś w dany sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

obejść się jakoś z człowiekiem
obejść się z kimś brutalnie, łagodnie, okrutnie

Cytaty

- Dlaczego kapitan tak niegrzecznie obszedł się z panem? - zapytał. - Co za mucha go ugryzła?

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

[...] nieludzko się obszedł z własną żoną; on po prostu chciał, żeby umarła.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Nie wiadomo, co robił szop na drzewie w centrum miasta. Nie wiedzieli też strażacy, jak się ze zwierzęciem obejść!

źródło: NKJP: Gabriela Pewińska: Kot się pali!, Wieczór Wybrzeża, 2000-07-14

Składnia

obejść się

z KIM/CZYM + JAK

7. ludzie ze sobą wzajemnie

Definicja

wzajemnie potraktować się z inną osobą w dany sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Przypomnijmy, że niedawni zakochani wyjątkowo czule obeszli się ze sobą podczas prezentacji.

źródło: Kilo Truskawek: Wow! Musicie zobaczyć Kendall Jenner na wybiegu Victoria's Secret 2016, 2016-12-01 (zeberka.pl)

Składnia

Rzpl

obejść się

JAK

8. o historii

Definicja

książk.

używane do opisania tego, że w danym czasie lub sytuacji komuś lub czemuś przydarzyły się rzeczy, do których odnosi się użyty przysłówek

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

czas, los obszedł się jakoś z kimś; historia, wojna obeszła się jakoś z kimś
obejść się z kimś brutalnie, łagodnie, łaskawie, okrutnie

Cytaty

	Upływający czas obszedł się z nim łagodnie, faworyt Cudacznego nic nie stracił ze swej zniewalającej urody, toteż wywoływał, gdzie tylko się pojawił, tęskne spojrzenia dziewek i starszych niewiast. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004
	Los obszedł się z nimi nierówno: śmierć Jurka była nagła, bez cierpień, przy piwku w ulubionym pubie, więc szczęśliwa. Myszka, która go przeżyła o lat dwanaście, źle znosiła wdowieństwo. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004
	Pierwsza wojna światowa obeszła się z miastem dość łaskawie, nie było tu większych zniszczeń. źródło: NKJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006
	Tegoroczna zima bezlitośnie obeszła się z drogami. Kiedy spłynął śnieg, oczom kierowców ukazały się ogromne dziury. źródło: NKJP: (jk): Dziurawe miasto, Gazeta Radomszczańska, 2009-02-18

Składnia

obejść się

z KIM/CZYM + JAK

Frazeologizmy

ktoś obszedł się smakiem

Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018