UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

toga

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. toga
togi
D. togi
tog
tóg
C. todze
togom
B. togę
togi
N. togą
togami
Ms. todze
togach
W. togo
togi

Pochodzenie

łac. tōga

1. sędziowska

Definicja

długie, wierzchnie okrycie będące m.in. urzędowym strojem prawników i duchownych protestanckich oraz uroczystym strojem profesorów wyższych uczelni

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strój

Połączenia

  • czarna; doktorska, profesorka, sędziowska toga
  • toga z wypustką
  • toga i biret, toga i łańcuch
  • fałdy; kołnierz togi
  • ubrani w togi
  • założyć togę
  • przebrać się/przebierać się, ubrać się/ubierać w togę

Cytaty

Teraz przyszedł czas na wymianę peerelowskich „sukni Temidy”, choć ich krój i kolorystyka pozostały bez zmian. Wyszlachetniał natomiast materiał, z którego szyta jest obecnie sędziowska toga.

źródło: NKJP: (mab): Suknia fałdzista Temidy, Dziennik Polski, 2006-11-22

Zawód adwokata wymaga od człowieka nie tylko inteligencji, fachowości czy też uczciwości, ale także pasji i ambicji. Symbolem tego zawodu jest czarna toga z zielonymi lamówkami.

źródło: NKJP: (BL): W todze z zieloną lamówką, Dziennik Zachodni, 2002-11-27

Osoby, które spotka zaszczyt zasiadania w sądzie i orzekania są ubrani w czarne togi, jak sędziowie zawodowi.

źródło: NKJP: Adrian DomańskI: Togi czekają na amatorów, Gazeta Poznańska, 2003-07-16

Z dużą wdzięcznością pamięta się na uniwersytecie rektorowi Szpunarowi to, że docenił znaczenie tradycji, wprowadził obrzędowość akademicką, togi i insygnia władzy rektorskiej.

źródło: NKJP: Paweł Patora: Pamięci prof. dr. hab. Adama Szpunara Uczony z pasją, Dziennik Łódzki, 2002-12-07

Był interesującym rysownikiem, grafikiem, scenografem teatralnym, a nawet projektantem znaczków pocztowych i tog profesorów uniwersyteckich.

źródło: NKJP: P.Sa.: Woły i togi, Polityka, 2002-02-16

Składnia

bez ograniczeń + toga +
(JAKA)
bez ograniczeń + toga +
(CZYJA)

2. rzymska

Definicja

w starożytnym Rzymie wierzchni strój, zakładany na tunikę, w formie długiego kawałka tkaniny udrapowanej wokół ciała i na ramionach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strój

Połączenia

  • rzymska toga

Cytaty

Jako pierwsze na scenę wyszły modelki w strojach starożytnych. Zaprezentowano grecki chiton, następnie rzymskie togi.

źródło: NKJP: (ŁUCZ): Podróż po epokach, Gazeta Krakowska, 2002-03-22

Dziewczęta osiągały dojrzałość z końcem 12 roku życia, podczas gdy dla chłopców Prokulianie przyjmowali sztywną granicę 14 lat, Sabinianie zaś - kryterium indywidualnego rozwoju fizycznego [...], którego osiągnięcie potwierdzano ceremonią przywdziania togi męskiej.

źródło: NKJP: Wojciech Dajczak; Tomasz Giaro; Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie U podstaw prawa prywatnego, 2009

Od chwili wyjazdu na Rodos nie widział się z rodziną, chciałby już wszystkich uścisnąć, matkę, która go na pewno wyczekuje, syna Druzusa, który wkrótce ma przywdziać togę męską, a wchodząc w dorosłe życie, wymagać będzie ojcowskiego wsparcia.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Składnia

bez ograniczeń + toga +
JAKA

Frazeologizmy

ktoś stroi się w piórka kogoś
ktoś stroi się w togę kogoś
ktoś zdjął togę
ktoś zrzucił togę
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json