UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

swędzić

swędzieć

Chronologizacja

1626, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. swędzę
swędzimy
2 os. swędzisz
swędzicie
3 os. swędzi
swędzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. swędziłem
+(e)m swędził
swędziłam
+(e)m swędziła
swędziłom
+(e)m swędziło
swędziliśmy
+(e)śmy swędzili
swędziłyśmy
+(e)śmy swędziły
2 os. swędziłeś
+(e)ś swędził
swędziłaś
+(e)ś swędziła
swędziłoś
+(e)ś swędziło
swędziliście
+(e)ście swędzili
swędziłyście
+(e)ście swędziły
3 os. swędził
swędziła
swędziło
swędzili
swędziły

bezosobnik: swędzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę swędził
będę swędzić
będę swędziła
będę swędzić
będę swędziło
będę swędzić
będziemy swędzili
będziemy swędzić
będziemy swędziły
będziemy swędzić
2 os. będziesz swędził
będziesz swędzić
będziesz swędziła
będziesz swędzić
będziesz swędziło
będziesz swędzić
będziecie swędzili
będziecie swędzić
będziecie swędziły
będziecie swędzić
3 os. będzie swędził
będzie swędzić
będzie swędziła
będzie swędzić
będzie swędziło
będzie swędzić
będą swędzili
będą swędzić
będą swędziły
będą swędzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. swędźmy
2 os. swędź
swędźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. swędziłbym
bym swędził
swędziłabym
bym swędziła
swędziłobym
bym swędziło
swędzilibyśmy
byśmy swędzili
swędziłybyśmy
byśmy swędziły
2 os. swędziłbyś
byś swędził
swędziłabyś
byś swędziła
swędziłobyś
byś swędziło
swędzilibyście
byście swędzili
swędziłybyście
byście swędziły
3 os. swędziłby
by swędził
swędziłaby
by swędziła
swędziłoby
by swędziło
swędziliby
by swędzili
swędziłyby
by swędziły

bezosobnik: swędzono by

bezokolicznik: swędzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: swędząc

gerundium: swędzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. swędzenie
swędzenia
D. swędzenia
swędzeń
C. swędzeniu
swędzeniom
B. swędzenie
swędzenia
N. swędzeniem
swędzeniami
Ms. swędzeniu
swędzeniach
W. swędzenie
swędzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: swędzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. swędzący
swędzący
swędzący
swędzące
swędząca
D. swędzącego
swędzącego
swędzącego
swędzącego
swędzącej
C. swędzącemu
swędzącemu
swędzącemu
swędzącemu
swędzącej
B. swędzącego
swędzącego
swędzący
swędzące
swędzącą
N. swędzącym
swędzącym
swędzącym
swędzącym
swędzącą
Ms. swędzącym
swędzącym
swędzącym
swędzącym
swędzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. swędzący
swędzący
swędzące
swędzące
D. swędzących
swędzących
swędzących
swędzących
C. swędzącym
swędzącym
swędzącym
swędzącym
B. swędzących
swędzących
swędzących
swędzące
N. swędzącymi
swędzącymi
swędzącymi
swędzącymi
Ms. swędzących
swędzących
swędzących
swędzących

odpowiednik aspektowy: zaswędzić

Pochodzenie

psł. *svęditi 'palić, kopcić, wędzić'

Definicja

wywoływać nieprzyjemnie doznanie fizyczne, w wyniku którego odczuwa się silną chęć podrapania się

Warianty

  • swędzieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świerzbić, świerzbieć

Połączenia

  • nos, pupa; skóra; wysypka swędzi; dziąsła, oczy, uszy swędzą
  • lekko; okropnie, okrutnie, silnie, strasznie swędzić
  • zacząć/zaczynać swędzić
  • swędzić i boleć, swędzić i piec, swędzić i szczypać; boleć i swędzić, piec i swędzić

Cytaty

Bąble swędzą, ale nie powinniśmy ich drapać, bo może dojść do infekcji bakteryjnych.

źródło: NKJP: Agnieszka Grzelak: Co nas gryzie letnią porą, Dziennik Zachodni, 2010-06-23

Jeśli pod palcami i pomiędzy zaczyna swędzić, pojawiają się białe pęcherzyki i zaczerwienienie skóry, to znak, że trzeba pójść do dermatologa.

źródło: NKJP: (luk): Zima sprzyja grzybicy, Dziennik Łódzki, 2003-01-18

Gibreel [...] sprecyzował, których części ciała nie wolno drapać choćby nie wiadomo jak swędziły.

źródło: NKJP: (luk): „Szatańska” powieść Rushdiego, Kultura, nr 5/500, 1989

Bolało mnie gardło i swędziło mnie całe ciało.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Może nie byłoby tak źle, gdybym siedział w tym zbożu krótko, ale ja biegałem tam ze dwie godziny [...]. Pod koniec zacząłem ostro kichać, a oczy strasznie mi łzawiły, swędziły i wszystko spuchło [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + swędzić +
(KOGO)

Frazeologizmy

język świerzbi kogoś
język swędzi kogoś
język świerzbi kogoś
język swędzi kogoś
ręka świerzbi kogoś
ręka swędzi kogoś
palec swędzi kogoś
paluch swędzi kogoś
ręka świerzbi kogoś
ręka swędzi kogoś
palec swędzi kogoś
paluch swędzi kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 13.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json