Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poszczę |
pościmy |
|||
| 2 os. |
pościsz |
pościcie |
|||
| 3 os. |
pości |
poszczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pościłem +(e)m pościł |
pościłam +(e)m pościła |
pościłom +(e)m pościło |
pościliśmy +(e)śmy pościli |
pościłyśmy +(e)śmy pościły |
| 2 os. |
pościłeś +(e)ś pościł |
pościłaś +(e)ś pościła |
pościłoś +(e)ś pościło |
pościliście +(e)ście pościli |
pościłyście +(e)ście pościły |
| 3 os. |
pościł |
pościła |
pościło |
pościli |
pościły |
bezosobnik: poszczono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę pościł będę pościć |
będę pościła będę pościć |
będę pościło będę pościć |
będziemy pościli będziemy pościć |
będziemy pościły będziemy pościć |
| 2 os. |
będziesz pościł będziesz pościć |
będziesz pościła będziesz pościć |
będziesz pościło będziesz pościć |
będziecie pościli będziecie pościć |
będziecie pościły będziecie pościć |
| 3 os. |
będzie pościł będzie pościć |
będzie pościła będzie pościć |
będzie pościło będzie pościć |
będą pościli będą pościć |
będą pościły będą pościć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pośćmy |
|
| 2 os. |
pość |
pośćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pościłbym bym pościł |
pościłabym bym pościła |
pościłobym bym pościło |
pościlibyśmy byśmy pościli |
pościłybyśmy byśmy pościły |
| 2 os. |
pościłbyś byś pościł |
pościłabyś byś pościła |
pościłobyś byś pościło |
pościlibyście byście pościli |
pościłybyście byście pościły |
| 3 os. |
pościłby by pościł |
pościłaby by pościła |
pościłoby by pościło |
pościliby by pościli |
pościłyby by pościły |
bezosobnik: poszczono by
bezokolicznik: pościć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
poszcząc
gerundium: poszczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | poszczenie |
poszczenia |
| D. | poszczenia |
poszczeń |
| C. | poszczeniu |
poszczeniom |
| B. | poszczenie |
poszczenia |
| N. | poszczeniem |
poszczeniami |
| Ms. | poszczeniu |
poszczeniach |
| W. | poszczenie |
poszczenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: poszczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | poszczący |
poszczący |
poszczący |
poszczące |
poszcząca |
| D. | poszczącego |
poszczącego |
poszczącego |
poszczącego |
poszczącej |
| C. | poszczącemu |
poszczącemu |
poszczącemu |
poszczącemu |
poszczącej |
| B. | poszczącego |
poszczącego |
poszczący |
poszczące |
poszczącą |
| N. | poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
poszczącą |
| Ms. | poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
poszczącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | poszczący |
poszczący |
poszczące |
poszczące |
| D. | poszczących |
poszczących |
poszczących |
poszczących |
| C. | poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
poszczącym |
| B. | poszczących |
poszczących |
poszczących |
poszczące |
| N. | poszczącymi |
poszczącymi |
poszczącymi |
poszczącymi |
| Ms. | poszczących |
poszczących |
poszczących |
poszczących |
Pochodzenie
Zob. post
1. w piątki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Połączenia
- pościć w piątki, w soboty; w Wigilię, w Wielki Piątek; w Jom Kipur; w ramazan
- medytować i pościć, modlić się i pościć
Cytaty
|
W pierwszych wiekach chrześcijaństwa poszczono w piątki i przed wszystkimi ważniejszymi świętami. źródło: NKJP: Marek Bartosik, Wysiłek wolności, 2004-02-25 |
|
|
Ludzie bardziej pobożni w Wielką Sobotę starali się pościć od rana aż do wieczora, popijając tylko święconą wodę. źródło: NKJP: Tomasz A. Nowak: Zwyczaje wielkanocne, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-15 |
|
|
My (krysznaici) co dwa tygodnie pościmy od ziarna i strączkowych, a w międzyczasie zdarzają się jeszcze większe święta i wtedy są posty całkowite do południa, zachodu słońca lub wschodu księżyca, w zależności od święta. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | pościć | + |
(od CZEGO)
|
2. w trosce o linię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Są kobiety, które dla urody poszczą przez cały rok. Mdleją takie w tramwajach, nie mają siły unieść torby z zakupami, a zapach dobrze wysmażonego steku wywołuje u nich fatalne w skutkach sensacje. Ale, chwalić Pana, są jeszcze dziewczęta, które potrafią i dobrze zjeść, i dobrze się zabawić źródło: NKJP: Krzysztof Cedro: Głodomory, CKM nr 05/05, 2000 |
|
|
Ja bym z czystego lenistwa przestała karmić w nocy, moja na butli jechała i w okolicy 9-10 miesiąca odstawiłam nocne karminie, pości od 9 do 9. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nie mam zamiaru pościć od seksu całe życie, ale daje sobie czas do końca roku, no chyba że pojawi się jakaś okazja. źródło: Internet: nadopaminie.blogspot.com |
Składnia
|
|
+ | pościć | + |
(od CZEGO)
|