UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nadymać się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nadymam się
nadymamy się
2 os. nadymasz się
nadymacie się
3 os. nadyma się
nadymają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nadymałem się
+(e)m się nadymał
nadymałam się
+(e)m się nadymała
nadymałom się
+(e)m się nadymało
nadymaliśmy się
+(e)śmy się nadymali
nadymałyśmy się
+(e)śmy się nadymały
2 os. nadymałeś się
+(e)ś się nadymał
nadymałaś się
+(e)ś się nadymała
nadymałoś się
+(e)ś się nadymało
nadymaliście się
+(e)ście się nadymali
nadymałyście się
+(e)ście się nadymały
3 os. nadymał się
nadymała się
nadymało się
nadymali się
nadymały się

bezosobnik: nadymano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się nadymał
będę się nadymać
będę się nadymała
będę się nadymać
będę się nadymało
będę się nadymać
będziemy się nadymali
będziemy się nadymać
będziemy się nadymały
będziemy się nadymać
2 os. będziesz się nadymał
będziesz się nadymać
będziesz się nadymała
będziesz się nadymać
będziesz się nadymało
będziesz się nadymać
będziecie się nadymali
będziecie się nadymać
będziecie się nadymały
będziecie się nadymać
3 os. będzie się nadymał
będzie się nadymać
będzie się nadymała
będzie się nadymać
będzie się nadymało
będzie się nadymać
będą się nadymali
będą się nadymać
będą się nadymały
będą się nadymać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nadymajmy się
2 os. nadymaj się
nadymajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nadymałbym się
bym się nadymał
nadymałabym się
bym się nadymała
nadymałobym się
bym się nadymało
nadymalibyśmy się
byśmy się nadymali
nadymałybyśmy się
byśmy się nadymały
2 os. nadymałbyś się
byś się nadymał
nadymałabyś się
byś się nadymała
nadymałobyś się
byś się nadymało
nadymalibyście się
byście się nadymali
nadymałybyście się
byście się nadymały
3 os. nadymałby się
by się nadymał
nadymałaby się
by się nadymała
nadymałoby się
by się nadymało
nadymaliby się
by się nadymali
nadymałyby się
by się nadymały

bezosobnik: nadymano by się

bezokolicznik: nadymać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: nadymając się

gerundium: nadymanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nadymanie się
nadymania się
D. nadymania się
nadymań się
C. nadymaniu się
nadymaniom się
B. nadymanie się
nadymania się
N. nadymaniem się
nadymaniami się
Ms. nadymaniu się
nadymaniach się
W. nadymanie się
nadymania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: nadymający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nadymający się
nadymający się
nadymający się
nadymające się
nadymająca się
D. nadymającego się
nadymającego się
nadymającego się
nadymającego się
nadymającej się
C. nadymającemu się
nadymającemu się
nadymającemu się
nadymającemu się
nadymającej się
B. nadymającego się
nadymającego się
nadymający się
nadymające się
nadymającą się
N. nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
nadymającą się
Ms. nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
nadymającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nadymający się
nadymający się
nadymające się
nadymające się
D. nadymających się
nadymających się
nadymających się
nadymających się
C. nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
nadymającym się
B. nadymających się
nadymających się
nadymających się
nadymające się
N. nadymającymi się
nadymającymi się
nadymającymi się
nadymającymi się
Ms. nadymających się
nadymających się
nadymających się
nadymających się

odpowiednik aspektowy: nadąć się

Pochodzenie

Zob. dąć

1. wciągać powietrze

Definicja

wciągać powietrze, napełniając się nim i powiększając przy tym swoje rozmiary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Zupełnie inne niż garłacze angielskie są garłacze czerwone; niższe, bardziej pospolite. Przed lotem nadymają się i wzbijają ciężko w górę.

źródło: NKJP: Zazdrosne garłacze, Dziennik Polski, 1999-01-04

Po lądzie ropucha szara porusza się za pomocą krótkich i ociężałych skoków. Gdy czuje się zagrożona nadyma się i staje na wszystkich, wyprostowanych kończynach.

źródło: Internet: medianauka.pl/ropucha-szara

Kumak nizinny zasiedla cały obszar kraju [...]. Samce nie posiadają rezonatorów i wydobywają dźwięki dzięki nadymaniu całego ciała. Podobnie nadymają się w chwilach zagrożenia.

źródło: Internet: przyroda.mazury.pl

[...] choć sędzia nadymał się i dmuchał w alkomat, to pomiar wypadł na zero!

źródło: NKJP: Dariusz Piekarczyk: Nie każdy sędzia to zły człowiek, Dziennik Łódzki, 2006-04-24

2. wypełniać się gazem

Definicja

wypełniać się gazem lub inną substancją

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • nadymać się jak balon, jak bania

Cytaty

Zawsze myślałem, że ciasto nadyma się dwutlenkiem węgla przez rozkład sody, czyli proszku do pieczenia.

źródło: NKJP: Internet

Kiedy jeszcze ich odwłoki są dostatecznie elastyczne, nadymają się od zapasów pożywienia i stopniowo zaczynają przypominać balony wypełnione „miodem”, aż wreszcie uniemożliwiają zwierzętom poruszanie się.

źródło: NKJP: Marzenna Nowakowska, Jarosław Nowakowski: Zwierzęta totalitarne, Gazeta Wyborcza, 1997-11-28

Poszycie rakiety dodatkowej nadymało się wskutek ciśnienia przy zapłonie.

źródło: NKJP: Internet

Pierwszymi, którzy zaczęli używać specjalnych kombinezonów, byli skoczkowie NRD i Japonii. Na początku lat 70. kombinezony Wolfa, Schmidta, Glassa nadymały się podczas lotu jak spadochrony.

źródło: NKJP: Zbigniew Chmielewski: Kombinezon kombi, Polityka, 2003-03-22

Woda stała na całych akrach. Tu i ówdzie bulgotały i mlaskały bąble, które nadymały się powoli, aż w końcu pękały, uwalniając obłok śmierdzącego gazu.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Składnia

bez ograniczeń + nadymać się +
(CZYM)
bez ograniczeń + nadymać się +
(od CZEGO | wskutek CZEGO)

3. sukcesem

Definicja

pot. 
uzewnętrzniać określone emocje i stany psychiczne, jak niezadowolenie, zły humor, poczucie wyższości, zarozumiałość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kokosić się, puszyć się

Połączenia

  • nadymać się pychą, sukcesem
  • nadymać się z powodu sukcesu, wiedzy
  • nadymać się jak balon, jak paw

Cytaty

[...] to był czas transmisji telewizyjnej, kiedy to niektórzy posłowie nadymali się, prężyli przed elektoratem i chcieli pokazać, że należy ustawę zapisać, zmusić ministra, żeby on tu określił, że studenci, lekarze i inni nie powinni płacić w strefach parkowania.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.11.2003

[...] będzie można powiedzieć, że z osiągnięć Zachodu czerpać będziemy teraz pełnymi garściami. Redaktorzy tego wspaniałego dzieła będą musieli jednak uważać, by przy tym czerpaniu zbytnio nie nadymać się z dumy.

źródło: NKJP: Dyktat szmalu, Dziennik Polski, 2000-03-24

Wszystkie komuchy od tygodnia nadymają się jak bania i szukają wszelkich możliwych haków na swoich konkurentów.

źródło: NKJP: Internet

Przesiąknięty był jaśniepaństwem i swoją wielkością. Lubił nadymać się wobec władz, za co był znienawidzony przez wszystkich urzędników.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003

Twoje nadymanie się pierwszorocznym kursem odbytym razem z ludźmi, którzy niekiedy zostawali potem ginekologami, jest tak śmieszne, jakbyś po newtonowskiej fizyce z podstawówki zaczęła mi wpierać, że Einstein wygaduje głupoty [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + nadymać się +
(CZYM)
bez ograniczeń + nadymać się +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json