Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nadymam się |
nadymamy się |
|||
| 2 os. |
nadymasz się |
nadymacie się |
|||
| 3 os. |
nadyma się |
nadymają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadymałem się +(e)m się nadymał |
nadymałam się +(e)m się nadymała |
nadymałom się +(e)m się nadymało |
nadymaliśmy się +(e)śmy się nadymali |
nadymałyśmy się +(e)śmy się nadymały |
| 2 os. |
nadymałeś się +(e)ś się nadymał |
nadymałaś się +(e)ś się nadymała |
nadymałoś się +(e)ś się nadymało |
nadymaliście się +(e)ście się nadymali |
nadymałyście się +(e)ście się nadymały |
| 3 os. |
nadymał się |
nadymała się |
nadymało się |
nadymali się |
nadymały się |
bezosobnik: nadymano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się nadymał będę się nadymać |
będę się nadymała będę się nadymać |
będę się nadymało będę się nadymać |
będziemy się nadymali będziemy się nadymać |
będziemy się nadymały będziemy się nadymać |
| 2 os. |
będziesz się nadymał będziesz się nadymać |
będziesz się nadymała będziesz się nadymać |
będziesz się nadymało będziesz się nadymać |
będziecie się nadymali będziecie się nadymać |
będziecie się nadymały będziecie się nadymać |
| 3 os. |
będzie się nadymał będzie się nadymać |
będzie się nadymała będzie się nadymać |
będzie się nadymało będzie się nadymać |
będą się nadymali będą się nadymać |
będą się nadymały będą się nadymać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nadymajmy się |
|
| 2 os. |
nadymaj się |
nadymajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadymałbym się bym się nadymał |
nadymałabym się bym się nadymała |
nadymałobym się bym się nadymało |
nadymalibyśmy się byśmy się nadymali |
nadymałybyśmy się byśmy się nadymały |
| 2 os. |
nadymałbyś się byś się nadymał |
nadymałabyś się byś się nadymała |
nadymałobyś się byś się nadymało |
nadymalibyście się byście się nadymali |
nadymałybyście się byście się nadymały |
| 3 os. |
nadymałby się by się nadymał |
nadymałaby się by się nadymała |
nadymałoby się by się nadymało |
nadymaliby się by się nadymali |
nadymałyby się by się nadymały |
bezosobnik: nadymano by się
bezokolicznik: nadymać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nadymając się
gerundium: nadymanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nadymanie się |
nadymania się |
| D. | nadymania się |
nadymań się |
| C. | nadymaniu się |
nadymaniom się |
| B. | nadymanie się |
nadymania się |
| N. | nadymaniem się |
nadymaniami się |
| Ms. | nadymaniu się |
nadymaniach się |
| W. | nadymanie się |
nadymania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nadymający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadymający się |
nadymający się |
nadymający się |
nadymające się |
nadymająca się |
| D. | nadymającego się |
nadymającego się |
nadymającego się |
nadymającego się |
nadymającej się |
| C. | nadymającemu się |
nadymającemu się |
nadymającemu się |
nadymającemu się |
nadymającej się |
| B. | nadymającego się |
nadymającego się |
nadymający się |
nadymające się |
nadymającą się |
| N. | nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającą się |
| Ms. | nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadymający się |
nadymający się |
nadymające się |
nadymające się |
| D. | nadymających się |
nadymających się |
nadymających się |
nadymających się |
| C. | nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
nadymającym się |
| B. | nadymających się |
nadymających się |
nadymających się |
nadymające się |
| N. | nadymającymi się |
nadymającymi się |
nadymającymi się |
nadymającymi się |
| Ms. | nadymających się |
nadymających się |
nadymających się |
nadymających się |
odpowiednik aspektowy: nadąć się
Pochodzenie
Zob. dąć
1. wciągać powietrze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Cytaty
|
Zupełnie inne niż garłacze angielskie są garłacze czerwone; niższe, bardziej pospolite. Przed lotem nadymają się i wzbijają ciężko w górę. źródło: NKJP: Zazdrosne garłacze, Dziennik Polski, 1999-01-04 |
|
|
Po lądzie ropucha szara porusza się za pomocą krótkich i ociężałych skoków. Gdy czuje się zagrożona nadyma się i staje na wszystkich, wyprostowanych kończynach. źródło: Internet: medianauka.pl/ropucha-szara |
|
|
Kumak nizinny zasiedla cały obszar kraju [...]. Samce nie posiadają rezonatorów i wydobywają dźwięki dzięki nadymaniu całego ciała. Podobnie nadymają się w chwilach zagrożenia. źródło: Internet: przyroda.mazury.pl |
|
|
[...] choć sędzia nadymał się i dmuchał w alkomat, to pomiar wypadł na zero! źródło: NKJP: Dariusz Piekarczyk: Nie każdy sędzia to zły człowiek, Dziennik Łódzki, 2006-04-24 |
2. wypełniać się gazem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- nadymać się jak balon, jak bania
Cytaty
|
Zawsze myślałem, że ciasto nadyma się dwutlenkiem węgla przez rozkład sody, czyli proszku do pieczenia. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Kiedy jeszcze ich odwłoki są dostatecznie elastyczne, nadymają się od zapasów pożywienia i stopniowo zaczynają przypominać balony wypełnione „miodem”, aż wreszcie uniemożliwiają zwierzętom poruszanie się. źródło: NKJP: Marzenna Nowakowska, Jarosław Nowakowski: Zwierzęta totalitarne, Gazeta Wyborcza, 1997-11-28 |
|
|
Poszycie rakiety dodatkowej nadymało się wskutek ciśnienia przy zapłonie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Pierwszymi, którzy zaczęli używać specjalnych kombinezonów, byli skoczkowie NRD i Japonii. Na początku lat 70. kombinezony Wolfa, Schmidta, Glassa nadymały się podczas lotu jak spadochrony. źródło: NKJP: Zbigniew Chmielewski: Kombinezon kombi, Polityka, 2003-03-22 |
|
|
Woda stała na całych akrach. Tu i ówdzie bulgotały i mlaskały bąble, które nadymały się powoli, aż w końcu pękały, uwalniając obłok śmierdzącego gazu. źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005 |
Składnia
|
+ | nadymać się | + |
(CZYM)
|
|
+ | nadymać się | + |
(od CZEGO | wskutek CZEGO)
|
3. sukcesem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kokosić się, puszyć się |
Połączenia
- nadymać się pychą, sukcesem
- nadymać się z powodu sukcesu, wiedzy
- nadymać się jak balon, jak paw
Cytaty
|
[...] to był czas transmisji telewizyjnej, kiedy to niektórzy posłowie nadymali się, prężyli przed elektoratem i chcieli pokazać, że należy ustawę zapisać, zmusić ministra, żeby on tu określił, że studenci, lekarze i inni nie powinni płacić w strefach parkowania. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.11.2003 |
|
|
[...] będzie można powiedzieć, że z osiągnięć Zachodu czerpać będziemy teraz pełnymi garściami. Redaktorzy tego wspaniałego dzieła będą musieli jednak uważać, by przy tym czerpaniu zbytnio nie nadymać się z dumy. źródło: NKJP: Dyktat szmalu, Dziennik Polski, 2000-03-24 |
|
|
Wszystkie komuchy od tygodnia nadymają się jak bania i szukają wszelkich możliwych haków na swoich konkurentów. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Przesiąknięty był jaśniepaństwem i swoją wielkością. Lubił nadymać się wobec władz, za co był znienawidzony przez wszystkich urzędników. źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003 |
|
|
Twoje nadymanie się pierwszorocznym kursem odbytym razem z ludźmi, którzy niekiedy zostawali potem ginekologami, jest tak śmieszne, jakbyś po newtonowskiej fizyce z podstawówki zaczęła mi wpierać, że Einstein wygaduje głupoty [...]. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | nadymać się | + |
(CZYM)
|
|
+ | nadymać się | + |
(z CZEGO)
|