UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napuszyć się

Chronologizacja

1542, SL
Inne znaczenie: 'zarazić się od kogoś chorobą'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napuszę się
napuszymy się
2 os. napuszysz się
napuszycie się
3 os. napuszy się
napuszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napuszyłem się
+(e)m się napuszył
napuszyłam się
+(e)m się napuszyła
napuszyłom się
+(e)m się napuszyło
napuszyliśmy się
+(e)śmy się napuszyli
napuszyłyśmy się
+(e)śmy się napuszyły
2 os. napuszyłeś się
+(e)ś się napuszył
napuszyłaś się
+(e)ś się napuszyła
napuszyłoś się
+(e)ś się napuszyło
napuszyliście się
+(e)ście się napuszyli
napuszyłyście się
+(e)ście się napuszyły
3 os. napuszył się
napuszyła się
napuszyło się
napuszyli się
napuszyły się

bezosobnik: napuszono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napuszmy się
2 os. napusz się
napuszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napuszyłbym się
bym się napuszył
napuszyłabym się
bym się napuszyła
napuszyłobym się
bym się napuszyło
napuszylibyśmy się
byśmy się napuszyli
napuszyłybyśmy się
byśmy się napuszyły
2 os. napuszyłbyś się
byś się napuszył
napuszyłabyś się
byś się napuszyła
napuszyłobyś się
byś się napuszyło
napuszylibyście się
byście się napuszyli
napuszyłybyście się
byście się napuszyły
3 os. napuszyłby się
by się napuszył
napuszyłaby się
by się napuszyła
napuszyłoby się
by się napuszyło
napuszyliby się
by się napuszyli
napuszyłyby się
by się napuszyły

bezosobnik: napuszono by się

bezokolicznik: napuszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napuszywszy się

gerundium: napuszenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napuszenie się
napuszenia się
D. napuszenia się
napuszeń się
C. napuszeniu się
napuszeniom się
B. napuszenie się
napuszenia się
N. napuszeniem się
napuszeniami się
Ms. napuszeniu się
napuszeniach się
W. napuszenie się
napuszenia się

odpowiedniki aspektowe: puszyć się , napuszać się

Pochodzenie

Zob. puch

1. ptak

Definicja

o ptakach: nadymając się, sprawić, że pióra odstają od powierzchni ciała, a nie leżą gładko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nastroszyć się

Cytaty

Indyk pochodzi z Ameryki Północnej i środkowej, [...] Można przestraszyć się go, kiedy zagulgocze oraz napuszy się.

źródło: Internet: grzywacz.pl

Gołąb, jak się napuszy, to mu ciepło jest.

źródło: Internet: wiadomosci.gazeta.pl/

2. kot

Definicja

najeżyć swoją sierść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  najeżyć się

Cytaty

W domu kręciły się koty, które widząc intruzów, napuszyły się i zaczęły koncert syków i powarkiwań [...]

źródło: Internet: zwierzeca-arkadia.org

Kot napuszył się i prychnął, a pies zszedł mu z drogi.

źródło: Internet: wartagoldena.org.pl

3. człowiek

Definicja

zacząć okazywać swoją wyższość i dumę z czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spysznić się, spysznieć

Cytaty

Potem panowie w studiu napuszyli się i dawaj krytykować: że melodie za ładne, że rytm zbyt prosty, że produkcja nastawiona na zysk. W końcu sformułowali zarzut: disco polo to muzyka produkowana zbyt prymitywnie.

źródło: NKJP:Wojciech Staszewski: Gadu-gadu o zjawisku bara-bara, Gazeta Wyborcza, 1996-07-19

Pisałem w imieniu swego gustu i gustu czterech ceniących Kanta osób, a napuszyłem się, jak gdybym pisał w imieniu Boga i ludzkości.

źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Instytucja, Gazeta Wyborcza, 1995-06-16

- Słyszałam, że Luiza ponownie poprosiła cię o rękę. - Był taki fakt. - Napuszył się jak paw. - Ale odmówiłem.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Zamiast błyskotliwego ugryzienia poetyki Packinpaha czy Leone Tarantino tak bardzo napuszył się swoim talentem, że się… przedawkował.

źródło: Internet: wpolityce.pl

Składnia

bez ograniczeń + napuszyć się +
CZYM

4. włosy

Definicja

o włosach: stać się bardziej puszystym, odstającym od skóry głowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

Po zabiegu włosy napuszyły się i nie chciały układać, były wysuszone, połamane, a końcówki spalone – zeznała przed sądem.

źródło: Internet: o2.pl

Warto jest dobrać pasujący do nich olejek pielęgnacyjny i kondycjonować je za pomocą oleju, aby nie napuszyły się.

źródło: Internet: olejek.wlosy.pl

5. ciasto

Definicja

o cieście: wyrosnąć i stać się puszystym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Cytaty

Środek nakłuwamy widelcem i wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 200 stopni, aby boki, jak i spód napuszyły się i lekko zezłociły.

źródło: Internet: kornikwkuchni.pl

Piec około 30 minut, aż ładnie się napuszą i będą ładnie zrumienione.

źródło: Internet: cincin.cc

Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json