UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przesilić się

Chronologizacja

1539, SPXVI
Inne znaczenie: 'zdobyć przewagę'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesilę się
przesilimy się
2 os. przesilisz się
przesilicie się
3 os. przesili się
przesilą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesiliłem się
+(e)m się przesilił
przesiliłam się
+(e)m się przesiliła
przesiliłom się
+(e)m się przesiliło
przesililiśmy się
+(e)śmy się przesilili
przesiliłyśmy się
+(e)śmy się przesiliły
2 os. przesiliłeś się
+(e)ś się przesilił
przesiliłaś się
+(e)ś się przesiliła
przesiliłoś się
+(e)ś się przesiliło
przesililiście się
+(e)ście się przesilili
przesiliłyście się
+(e)ście się przesiliły
3 os. przesilił się
przesiliła się
przesiliło się
przesilili się
przesiliły się

bezosobnik: przesilono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesilmy się
2 os. przesil się
przesilcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesiliłbym się
bym się przesilił
przesiliłabym się
bym się przesiliła
przesiliłobym się
bym się przesiliło
przesililibyśmy się
byśmy się przesilili
przesiliłybyśmy się
byśmy się przesiliły
2 os. przesiliłbyś się
byś się przesilił
przesiliłabyś się
byś się przesiliła
przesiliłobyś się
byś się przesiliło
przesililibyście się
byście się przesilili
przesiliłybyście się
byście się przesiliły
3 os. przesiliłby się
by się przesilił
przesiliłaby się
by się przesiliła
przesiliłoby się
by się przesiliło
przesililiby się
by się przesilili
przesiliłyby się
by się przesiliły

bezosobnik: przesilono by się

bezokolicznik: przesilić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przesiliwszy się

gerundium: przesilenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesilenie się
przesilenia się
D. przesilenia się
przesileń się
C. przesileniu się
przesileniom się
B. przesilenie się
przesilenia się
N. przesileniem się
przesileniami się
Ms. przesileniu się
przesileniach się
W. przesilenie się
przesilenia się

odpowiednik aspektowy: przesilać się

Pochodzenie

Zob. siła

1. człowiek

Definicja

doprowadzić się do dużego zmęczenia lub urazu nadmiernym wysiłkiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nadwerężyć się

Cytaty

Jak zwykle wiosna wybuchła nagle i trzeba było spieszyć się z przygotowaniem ziemi. I jak zwykle mój mąż się przesilił i nie mógł kopać, bo miał bóle kręgosłupa.

źródło: Internet: krycor.blogspot.com/2014/04/

W pracy pod koniec marca przesilił się przy transporcie ciężkich materiałów.

źródło: Internet: forum-onkologiczne.com.pl

[...] narzeka, że chwyta ją nagły ból gdzieś nad sercem i sięga pleców. [...] Mówię jej, że może się przesiliła przy plewieniu.

źródło: Internet: przeslanie.com

[...] hortensja, mimo że w ogrodzie zajmuje ze trzy metry kw., piękna roślina ma tylko jeden pąk kwiatowy, coś jej moja pielęgnacja nie wyszła na dobre albo przesiliła się w ubiegłym roku z kwitnieniem.

źródło: Internet: ps-po.pl/2014/07/10

Ma ciężko pracować, ale bez przesady, żeby nie przesiliła się i nie zrobiła sobie krzywdy.

źródło: Internet: wattpad.com

Składnia

bez ograniczeń + przesilić się +
(CZYM)
bez ograniczeń + przesilić się +
(przy CZYM)

2. urządzenie

Definicja

ulec awarii z powodu niewłaściwego lub nadmiernego użytkowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

[...] złożą wnioski po terminie, no bo system nie działał, gdyż się przesilił.

źródło: Internet: senat.gov.pl

Przesiliła się też pewnie nagrzewnica, bo na początku przy włączeniu ciepłego nawiewu też czuć płyn w aucie i płynu delikatnie ubywa.

źródło: Internet: forum.autokacik.pl

Nieznośna muzyka obrośnięta już i tak gąszczem skrzeków i gwizdów stała się teraz bezładnym wyciem. Kopczyński wstał gwałtownie, ale nim doszedł do drzwi bilardowego pokoju, coś w aparacie przesiliło się z trzaskiem i zaległa wezbrana elektrycznością cisza.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

3. choroba

Definicja

przekroczyć punkt, w którym następuje przełom w jakichś sytuacjach, procesach lub działaniach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

W ostatnich meczach wyraźnie było widać, że potrafimy zagrać dobrze tylko jedną połowę. Atmosfera na linii zespół - trener przesiliła się, potrzebą chwili jest więc zmiana na tym stanowisku.

źródło: NKJP: (JCZ): Strzelają nawet piętą, Dziennik Polski, 2006-04-24

Z listów wyczuwał ulgę, że już się zmagania przesiliły, że jest nareszcie spokój i jakiś ład.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Na zewnątrz letni dzień już się przesilił. Ptaki odzywały się nieśmiało w oczekiwaniu wieczornego chłodu.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Najlepiej, jeśli wyciszysz się wśród przyrody, odetchniesz świeżym powietrzem, zaczniesz uprawiać intensywnie sport! Potem sytuacja przesili się korzystnie - będziesz odrabiać straty, planować ciekawe przedsięwzięcia.

źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2005-06-18

Jutro sprawy przesilą się pozytywnie - dlatego nie działaj pochopnie ani zbyt aktywnie.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1998-06-24

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json