UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozdwojenie

Chronologizacja

1471, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozdwojenie
rozdwojenia
D. rozdwojenia
rozdwojeń
C. rozdwojeniu
rozdwojeniom
B. rozdwojenie
rozdwojenia
N. rozdwojeniem
rozdwojeniami
Ms. rozdwojeniu
rozdwojeniach
W. rozdwojenie
rozdwojenia

Pochodzenie

Zob. dwoje

1.a podzielenie się

Definicja

to, że coś podzieliło się lub dzieli się na dwie części czy warstwy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Wówczas prawdopodobnie doszło do rozdwojenia jego koryta - jedna część nadal płynęła między zamkiem krzyżackim a Starym Miastem dnem parowu, który zaczął pełnić funkcję fosy, a druga nowym, sztucznie wykopanym kanałem, który otoczył miasto od strony północnej i zachodniej.

źródło: NKJP: Małgorzata Litwin: Toruń w UNESCO, Gazeta Miejska nr 21 (39), 1999

[...] rozlega się dzwonek alarmowy, czyli po prostu chce nam się pić. Ale w pocie wydziela się też wiele soli – czasem można widzieć wprost białe „zacieki” na ciele. [...] Następują majaki czy nawet rozdwojenie obrazu.

źródło: NKJP: Zbigniew Mentzel: Wszystkie języki świata, 2005

Ruszył więc ku niemu, nie dbając ani trochę o nasilające się rozdwojenie sygnału w słuchawkach.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Składnia

bez ograniczeń + rozdwojenie +
CZEGO

1.b miejsce

Definicja

miejsce, w którym coś podzieliło się lub dzieli się na dwie części lub warstwy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • rozdwojenie aorty, tchawicy

Cytaty

Wóz ma dyszel z rozdwojeniem, do którego zaprzęgano zapewne parę wołów.

źródło: NKJP: (AK): Fura z neolitu, Polityka, nr 2598, 2007-03-3

Jak spojrzysz na rozdwojenie widelca, to mówi wszystko o charakterze roweru. Np. stare rowery mają tam eleganckie mufy, a składaki - chamski plastik.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Rower zdrower, Gazeta Wyborcza, 1997-04-11

U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe [...], pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy [...].

źródło: NKJP: Internet

Jest to naczynie nieparzyste, rozpoczynające się na tylnej ścianie aorty, tuż powyżej rozdwojenia na tętnice biodrowe wspólne.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + rozdwojenie +
(CZEGO) + (na CO)

2. stan psychiczny kogoś

Definicja

stan psychiczny osoby, która wewnętrznie czuje się podzielona na coś, co intuicyjnie rozumie bądź ocenia jako dwie sprzeczności czy odmienności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • uczuciowe, wewnętrzne; bolesne, dramatyczne, męczące, tragiczne; dziwne, osobliwe, swoiste; ciągłe rozdwojenie
  • rozdwojenie człowieka
  • uczucie, stan rozdwojenia

Cytaty

[...] piekło - jest [...] separacją od Tego, który daje sens i radość życia [...]. Jest wewnętrznym rozbiciem i rozdwojeniem człowieka, który szarpany przeciwieństwami nie potrafi już odtąd nigdzie i w niczym znaleźć stałego spokoju i szczęścia [...].

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Najważniejsze: przezwyciężyć pokusę rozdwojenia na pospolitego zjadacza chleba zarobkującego szkolarstwem i wybrańca Muz, który w wolnych chwilach gapi się na obłoki i coś tam tworzy [...].

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1977

Nie jestem w stanie z premedytacją zafundować sobie rozdwojenia: na „Kasię z Heya” i „Kasię solową”; [...] muszę być ciągle tą samą osobą, żeby zachować jaki taki komfort w głowie.

źródło: NKJP: Agnieszka Skórska: Komfort w głowie, Gazeta Krakowska, 2003-12-22

[...] wcześniejsze nieco Igrzysko (1909) na tle obrazów Rzymu starożytnego z epoki prześladowań wyznawców chrześcijaństwa podejmowało typowo modernistyczny problem rozdwojenia artysty między prawdą życia, a kłamstwem masek i pozorów [...].

źródło: NKJP: Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska, 1994

Rysunek dawał z jednej strony poczucie swobody, z drugiej dyscyplinował. [...] Zresztą to uczucie pewnego rozdwojenia towarzyszy mi nieustannie od tamtego czasu?

źródło: NKJP: Marian Satała: Szafa grała, stoły tańczyły, Gazeta Krakowska, 2005-06-10

Składnia

bez ograniczeń + rozdwojenie +
(KOGO) + (na KOGO/CO | między KIM/CZYM a KIM/CZYM)

3. stan czegoś

Definicja

coś, co jest przejawem lub powodem tego, że dana osoba wewnętrznie czuje się podzielona na coś, co intuicyjnie rozumie bądź ocenia jako dwie sprzeczności czy odmienności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • rozdwojenie ducha, duszy, świadomości; intencji, myśli, opinii, poglądów, postawy

Cytaty

Przez cały czas przebija się to, [...] że jest rozdwojenie intencji: z jednej strony lęk, żeby państwa nie były rozbrojone, a z drugiej strony jednak ciągle te humanitarne zasady, które twórca międzynarodowego Czerwonego Krzyża Henri Dunant zaszczepił w II połowie XIX w.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.03.2003

[...] obserwuję u siebie wyraźne rozdwojenie poglądów na ten ważny filozoficznie temat. W zależności od nastroju miotam się między skłonnością do uznawania wszystkiego, co nas spotyka za bezduszny i bezwzględny przypadek, by za chwilę podnosić się na duchu pełną ufności wiarą w niezbadane, acz słuszne, wyroki Opatrzność [...].

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Nie wiem jak go zdefiniować [...] – niezwykle prywatny rodzaj dyskomfortu, dla każdego emigranta zapewne inny. [...] żadnemu nieobcy, choćby w tych kilku sekundach irracjonalnego pragnienia, żeby WRÓCIĆ. [...] Parę chwil rozdwojenia uczuć, już rozpakowujesz walizki, a twoje serce błąka się jeszcze po nadnoteckich łąkach.

źródło: NKJP: Joanna Titeux: Okrak emigracyjny, Pinezka.pl, 2004-12

Uświadom sobie, że i ze zła niekiedy wyrasta dobro [...]. Skończ z tym pustym moralizatorstwem, uwolnij się od frazesów pięknoducha, przyznaj, że cel uświęca... Tak próbowałem przekonać siebie, znieść owo bolesne rozdwojenie świadomości, ten dramatycznie narastający rozziew między ideałem i rzeczywistością [...].

źródło: NKJP: Adam Sikora: Między wiecznością i czasem, 2006

Składnia

bez ograniczeń + rozdwojenie +
CZEGO + (na CO)

Frazeologizmy

rozdwojenie jaźni
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json