Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kichnę |
kichniemy |
|||
| 2 os. |
kichniesz |
kichniecie |
|||
| 3 os. |
kichnie |
kichną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kichnąłem +(e)m kichnął |
kichnęłam +(e)m kichnęła |
kichnęłom +(e)m kichnęło |
kichnęliśmy +(e)śmy kichnęli |
kichnęłyśmy +(e)śmy kichnęły |
| 2 os. |
kichnąłeś +(e)ś kichnął |
kichnęłaś +(e)ś kichnęła |
kichnęłoś +(e)ś kichnęło |
kichnęliście +(e)ście kichnęli |
kichnęłyście +(e)ście kichnęły |
| 3 os. |
kichnął |
kichnęła |
kichnęło |
kichnęli |
kichnęły |
bezosobnik: kichnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kichnijmy |
|
| 2 os. |
kichnij |
kichnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kichnąłbym bym kichnął |
kichnęłabym bym kichnęła |
kichnęłobym bym kichnęło |
kichnęlibyśmy byśmy kichnęli |
kichnęłybyśmy byśmy kichnęły |
| 2 os. |
kichnąłbyś byś kichnął |
kichnęłabyś byś kichnęła |
kichnęłobyś byś kichnęło |
kichnęlibyście byście kichnęli |
kichnęłybyście byście kichnęły |
| 3 os. |
kichnąłby by kichnął |
kichnęłaby by kichnęła |
kichnęłoby by kichnęło |
kichnęliby by kichnęli |
kichnęłyby by kichnęły |
bezosobnik: kichnięto by
bezokolicznik: kichnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
kichnąwszy
gerundium: kichnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kichnięcie |
kichnięcia |
| D. | kichnięcia |
kichnięć |
| C. | kichnięciu |
kichnięciom |
| B. | kichnięcie |
kichnięcia |
| N. | kichnięciem |
kichnięciami |
| Ms. | kichnięciu |
kichnięciach |
| W. | kichnięcie |
kichnięcia |
odpowiednik aspektowy: kichać
Pochodzenie
psł. *kъchnъǫti 'kichnąć'
Pierwotna postać psł. *kъchnъǫti (dźwiękonaśladowcze od odgłosu kichania) wyparta w językach słowiańskich przez nowszą *kychnǫti z regularnym wzdłużeniem samogłoski rdzennej *ъ > *y, w pol. od XV w. kichnąć.
1. w chorobie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- głośno, potężnie, siarczyście kichnąć
Cytaty
|
Rozbójnik z rozkoszą wziął odrobinę tabaki i kichnął siarczyście. – Na zdrowie! – powiedział nieznajomy serdecznie i też kichnął: – Na zdrowie! – rzekł grzecznie rozbójnik. źródło: NKJP: Bella Szwarcman-Czarnota: Szlemil, szlimazl i nebich, czyli różne odmiany żydowskiego pecha, Midrasz |
|
|
- Apsik! - kichnęła Ewa. - Mąka wpadła mi do nosa! Apsik! źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Pan Tu i Pan Tam, 1986 |
|
|
Łatwemu rozprzestrzenianiu się zarazków sprzyja panujący w samolocie ścisk. Gdy ktoś kichnie, w strefie bezpośredniego zagrożenia znajduje się nawet 15-25 osób. źródło: NKJP: Michał Henzler: Na chorobę to latanie, Polityka, 2005 |
2. o samochodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Cytaty
|
Zza szkoły, nieoczekiwanie, widać zagłuszony przez inne odgłosy, wysunął się samochód; niski, szary, wiekowy, kichnął z gaźnika, zaszurał starymi oponami po żwirze. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972 |
|
|
Silnik kichnął, jak gdyby się zakrztusił, i przestał się odzywać. źródło: NKJP: Adam Liberak: Lipnicki odpust, Tygodnik Podhalański, 1997 |