UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozlać się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozleję się
rozlejemy się
2 os. rozlejesz się
rozlejecie się
3 os. rozleje się
rozleją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozlałem się
+(e)m się rozlał
rozlałam się
+(e)m się rozlała
rozlałom się
+(e)m się rozlało
rozlaliśmy się
rozleliśmy się
+(e)śmy się rozlali
+(e)śmy się rozleli
rozlałyśmy się
+(e)śmy się rozlały
2 os. rozlałeś się
+(e)ś się rozlał
rozlałaś się
+(e)ś się rozlała
rozlałoś się
+(e)ś się rozlało
rozlaliście się
rozleliście się
+(e)ście się rozlali
+(e)ście się rozleli
rozlałyście się
+(e)ście się rozlały
3 os. rozlał się
rozlała się
rozlało się
rozlali się
rozleli się
rozlały się

bezosobnik: rozlano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozlejmy się
2 os. rozlej się
rozlejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozlałbym się
bym się rozlał
rozlałabym się
bym się rozlała
rozlałobym się
bym się rozlało
rozlalibyśmy się
rozlelibyśmy się
byśmy się rozlali
byśmy się rozleli
rozlałybyśmy się
byśmy się rozlały
2 os. rozlałbyś się
byś się rozlał
rozlałabyś się
byś się rozlała
rozlałobyś się
byś się rozlało
rozlalibyście się
rozlelibyście się
byście się rozlali
byście się rozleli
rozlałybyście się
byście się rozlały
3 os. rozlałby się
by się rozlał
rozlałaby się
by się rozlała
rozlałoby się
by się rozlało
rozlaliby się
rozleliby się
by się rozlali
by się rozleli
rozlałyby się
by się rozlały

bezosobnik: rozlano by się

bezokolicznik: rozlać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozlawszy się

gerundium: rozlanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozlanie się
rozlania się
D. rozlania się
rozlań się
C. rozlaniu się
rozlaniom się
B. rozlanie się
rozlania się
N. rozlaniem się
rozlaniami się
Ms. rozlaniu się
rozlaniach się
W. rozlanie się
rozlania się

odpowiednik aspektowy: rozlewać się

Pochodzenie

Zob. lać

1. o soku

Definicja

o płynie: wypłynąć z jakiegoś naczynia i rozprzestrzenić w różnych kierunkach na powierzchni czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Połączenia

  • olej, płyn rozlał się; ciecz, kawa, krew, ropa, rtęć, substancja rozlała się; mleko, paliwo, piwo, wino rozlało się
  • rozlać się na jezdni, na podłodze

Cytaty

Mleko rozlało się z kubka i wsiąkło w jajecznicę [...].

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

W ciemnościach potknęła się o miskę z zupą i gorąca breja rozlała się na kamieniach.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

[...] kawa rozlała się na nową wykładzinę sali konferencyjnej Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego.

źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, 2005-04-09

Ojciec uchylił się, puszka walnęła w ścianę, a potem rykoszetem odbiła się od stołu i piwo rozlało się po całej kuchni.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Składnia

bez ograniczeń + rozlać się +
(GDZIE)

2. o rzece

Definicja

o rzece lub innych wodach: wydostać się ze swego koryta i rozprzestrzenić w różnych kierunkach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Połączenia

  • potok rozlał się; rzeka, woda rozlała się
  • rozlać się między wałami
  • rozlać się na łąki, na pola
  • rozlać się szeroko

Cytaty

Wołga rozlała się szeroko na wschód, nie widać jej brzegu ani krańca [...].

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

W Gnatowicach potok rozlał się bardzo szeroko na sąsiednie nieużytki i łąki.

źródło: NKJP: Gwałtowny przybór, Dziennik Polski, 2003-03-11

Jeżeli wezbrane zimą wody rzek rozleją się cienką warstewką na przemrożonym gruncie, to przechodzą w ciekawą formę lodu.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Składnia

bez ograniczeń + rozlać się +
(GDZIE)

3. o bólu

Definicja

książk. 
objąć swoim zasięgiem jakąś przestrzeń

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • konflikt, protest; tłum; ból, uśmiech rozlał się; fala (protestów, skandali...), wojna rozlała się
  • rozlać się po Europie, po kraju, po świecie; po ciele, po twarzy
  • rozlać się daleko
  • móc rozlać się; zapobiec rozlaniu się czegoś

Cytaty

16 grudnia fala strajków i zamieszek rozlała się w północnej Polsce [...].

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Socjologia życia publicznego, 2008

Starzec podkręcił knot. Światło rozlało się, wyciągając z mroku proste sprzęty.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Romanow przymknął na chwilę oczy, pozwalając gorącu rozlać się po twarzy.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Szyją Traszki szarpnął ostry ból. Rozlał się po obojczyku, ramieniu i promieniował aż po łokcie.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Składnia

bez ograniczeń + rozlać się +
(GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 14.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json