UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kierować się

Chronologizacja

1562, SPXVI

Pochodzenie

Zob. kierować

1. do domu

Definicja

przemieszczać się w jakiś sposób w określonym kierunku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skierowywać się

Połączenia

  • samochód kierował się; armia kierowała się; wojsko kierowało się dokądś
  • kierować się drogą, jezdnią, ścieżką
  • kierować się do drzwi, do wyjścia
  • kierować się ku drzwiom, ku górze
  • kierować się na południe, na północ, na wschód, na zachód; na lewo, na prawo, na wprost
  • kierować się w jakąś stronę
  • kierować się prosto

Cytaty

Niektóre wycieczki kierują się do atrakcyjnych turystycznie miejsc w okolicach Wadowic.

źródło: NKJP: (CIN): Turyści w mieście, Gazeta Krakowska, 2005-06-10

Samochody kierujące się z obwodnicy do centrum przejeżdżają skrzyżowanie bardzo szybko, nie zważając na pobliską szkołę.

źródło: NKJP: (S.C.): Zapobiec tragedii, Dziennik Bałtycki, 2011

Szły na przełaj przez las, kierując się ku wschodniej stronie półwyspu.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Do zabytkowej lipy można dotrzeć, kierując się drogą wojewódzką nr 835 z Lublina do Biłgoraja.

źródło: NKJP: Paweł Zarzycki, Robert Tomasiuk: Najsłynniejsze drzewa Polski. Lipa z Zagrobla, Las Polski, 2009-03-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kieruję się
kierujemy się
2 os. kierujesz się
kierujecie się
3 os. kieruje się
kierują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałem się
+(e)m się kierował
kierowałam się
+(e)m się kierowała
kierowałom się
+(e)m się kierowało
kierowaliśmy się
+(e)śmy się kierowali
kierowałyśmy się
+(e)śmy się kierowały
2 os. kierowałeś się
+(e)ś się kierował
kierowałaś się
+(e)ś się kierowała
kierowałoś się
+(e)ś się kierowało
kierowaliście się
+(e)ście się kierowali
kierowałyście się
+(e)ście się kierowały
3 os. kierował się
kierowała się
kierowało się
kierowali się
kierowały się

bezosobnik: kierowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kierował
będę się kierować
będę się kierowała
będę się kierować
będę się kierowało
będę się kierować
będziemy się kierowali
będziemy się kierować
będziemy się kierowały
będziemy się kierować
2 os. będziesz się kierował
będziesz się kierować
będziesz się kierowała
będziesz się kierować
będziesz się kierowało
będziesz się kierować
będziecie się kierowali
będziecie się kierować
będziecie się kierowały
będziecie się kierować
3 os. będzie się kierował
będzie się kierować
będzie się kierowała
będzie się kierować
będzie się kierowało
będzie się kierować
będą się kierowali
będą się kierować
będą się kierowały
będą się kierować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kierujmy się
2 os. kieruj się
kierujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałbym się
bym się kierował
kierowałabym się
bym się kierowała
kierowałobym się
bym się kierowało
kierowalibyśmy się
byśmy się kierowali
kierowałybyśmy się
byśmy się kierowały
2 os. kierowałbyś się
byś się kierował
kierowałabyś się
byś się kierowała
kierowałobyś się
byś się kierowało
kierowalibyście się
byście się kierowali
kierowałybyście się
byście się kierowały
3 os. kierowałby się
by się kierował
kierowałaby się
by się kierowała
kierowałoby się
by się kierowało
kierowaliby się
by się kierowali
kierowałyby się
by się kierowały

bezosobnik: kierowano by się

bezokolicznik: kierować się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kierując się

gerundium: kierowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierowanie się
kierowania się
D. kierowania się
kierowań się
C. kierowaniu się
kierowaniom się
B. kierowanie się
kierowania się
N. kierowaniem się
kierowaniami się
Ms. kierowaniu się
kierowaniach się
W. kierowanie się
kierowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kierujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kierujący się
kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierująca się
D. kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującej się
C. kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującej się
B. kierującego się
kierującego się
kierujący się
kierujące się
kierującą się
N. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującą się
Ms. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierujące się
D. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się
C. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
B. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujące się
N. kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
Ms. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się

odpowiednik aspektowy: skierować się

Składnia

bez ograniczeń + kierować się +
DOKĄD

2. gniewem

Definicja

działać w taki sposób, że rzecz wyrażona następującym rzeczownikiem wpływa na podjęcie działania lub jest jego celem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • człowiek, dziecko, kobieta, mężczyzna, osoba; inwestor, klient, konsument; kandydat, minister, obywatel, polityk, poseł, rzecznik, wyborca, senator; lekarz, pracodawca, sędzia; ministerstwo, policja, społeczeństwo kieruje się czymś
  • kierować się czyimś dobrem, interesem; doświadczeniem, emocjami, etyką, intuicją, instynktem, logiką, przekonaniem, przypadkiem, rozsądkiem, rozumem, sympatią, sugestią, sumieniem, wiedzą, wynikami, zasadami; czyjąś radą, czyimiś słowami; ceną, przepisami, reklamą
  • kierować się czymś w działaniu, w postępowaniu
  • kierować się chętnie

Cytaty

Wewnętrzna niezależność oznacza, że sędzia kieruje się wyłącznie swoim sumieniem i wiedzą.

źródło: NKJP: Wujek, Gazeta Wyborcza, 1999-03-25

Czasami warto zapłacić więcej, aby kupić zabawkę produkowaną przez uznaną firmę, niż kierować się tylko ceną, a potem żałować pozornych oszczędności.

źródło: NKJP: Mariola Dymarczyk: Sprawdź zabawki, Polska Głos Wielkopolski, 2004-03-23

Jakimi zasadami kieruje się pan w życiu prywatnym i publicznym, jakie wyznaje wartości?

źródło: NKJP: (RG): Nic do ukrycia, Gazeta Wrocławska, 2003-04-28

Odmawiałem, najczęściej kierując się intuicją, gdy coś mi się zdało za łatwe, za piękne.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik, Agnieszka Jędrzejczak: Zakon Księży Inwestorów, Polityka, 2004-09-11

[...] nagroda życia wiecznego, którą obiecano kochającym Boga, wymaga działania i poruszenia ciała, aby cały człowiek kierował się ku Bogu.

źródło: NKJP: Elżbieta Jung-Palczewska (red.): Prima Verba - Krakowskie mowy uniwersyteckie, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kieruję się
kierujemy się
2 os. kierujesz się
kierujecie się
3 os. kieruje się
kierują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałem się
+(e)m się kierował
kierowałam się
+(e)m się kierowała
kierowałom się
+(e)m się kierowało
kierowaliśmy się
+(e)śmy się kierowali
kierowałyśmy się
+(e)śmy się kierowały
2 os. kierowałeś się
+(e)ś się kierował
kierowałaś się
+(e)ś się kierowała
kierowałoś się
+(e)ś się kierowało
kierowaliście się
+(e)ście się kierowali
kierowałyście się
+(e)ście się kierowały
3 os. kierował się
kierowała się
kierowało się
kierowali się
kierowały się

bezosobnik: kierowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kierował
będę się kierować
będę się kierowała
będę się kierować
będę się kierowało
będę się kierować
będziemy się kierowali
będziemy się kierować
będziemy się kierowały
będziemy się kierować
2 os. będziesz się kierował
będziesz się kierować
będziesz się kierowała
będziesz się kierować
będziesz się kierowało
będziesz się kierować
będziecie się kierowali
będziecie się kierować
będziecie się kierowały
będziecie się kierować
3 os. będzie się kierował
będzie się kierować
będzie się kierowała
będzie się kierować
będzie się kierowało
będzie się kierować
będą się kierowali
będą się kierować
będą się kierowały
będą się kierować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kierujmy się
2 os. kieruj się
kierujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałbym się
bym się kierował
kierowałabym się
bym się kierowała
kierowałobym się
bym się kierowało
kierowalibyśmy się
byśmy się kierowali
kierowałybyśmy się
byśmy się kierowały
2 os. kierowałbyś się
byś się kierował
kierowałabyś się
byś się kierowała
kierowałobyś się
byś się kierowało
kierowalibyście się
byście się kierowali
kierowałybyście się
byście się kierowały
3 os. kierowałby się
by się kierował
kierowałaby się
by się kierowała
kierowałoby się
by się kierowało
kierowaliby się
by się kierowali
kierowałyby się
by się kierowały

bezosobnik: kierowano by się

bezokolicznik: kierować się

imiesłów przysłówkowy współczesny: kierując się

gerundium: kierowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierowanie się
kierowania się
D. kierowania się
kierowań się
C. kierowaniu się
kierowaniom się
B. kierowanie się
kierowania się
N. kierowaniem się
kierowaniami się
Ms. kierowaniu się
kierowaniach się
W. kierowanie się
kierowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kierujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kierujący się
kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierująca się
D. kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującej się
C. kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującej się
B. kierującego się
kierującego się
kierujący się
kierujące się
kierującą się
N. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującą się
Ms. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierujące się
D. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się
C. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
B. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujące się
N. kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
Ms. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się

Składnia

bez ograniczeń + kierować się +
CZYM
bez ograniczeń + kierować się +
ku KOMU/CZEMU

3. o gniewie

Definicja

o stanach intelektualnych, emocjonalnych: zaczynać dotyczyć kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Niechęć kieruje się tu wprost przeciwko nowo utworzonym instytucjom demokratycznym.

źródło: NKJP: Wczoraj przeczytane, Gazeta Wyborcza, 1993-08-04

- Jest pani na Rozdrożu. - Ula słuchała z wypiekami na twarzy. - Pani uczucia kierują się w stronę pewnego człowieka w bliskim otoczeniu.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

Gniew kieruje się przeciwko klasie politycznej, pojawiły się transparenty: „Niech sobie pójdą wszyscy!”, które były w użyciu podczas kryzysu argentyńskiego w 2001 r.

źródło: NKJP: Pożar w pałacu prezydenckim, Polityka, nr 2486, 2005-01-15

- Nie mogę się jednoznacznie określić, ale po tym wszystkim, co widziałem podczas kampanii wyborczej, moja sympatia kieruje się ku Perotowi.

źródło: NKJP: Janusz Słupek: Gdybym był Amerykaninem..., Gazeta Wyborcza, 1992-11-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kieruję się
kierujemy się
2 os. kierujesz się
kierujecie się
3 os. kieruje się
kierują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałem się
+(e)m się kierował
kierowałam się
+(e)m się kierowała
kierowałom się
+(e)m się kierowało
kierowaliśmy się
+(e)śmy się kierowali
kierowałyśmy się
+(e)śmy się kierowały
2 os. kierowałeś się
+(e)ś się kierował
kierowałaś się
+(e)ś się kierowała
kierowałoś się
+(e)ś się kierowało
kierowaliście się
+(e)ście się kierowali
kierowałyście się
+(e)ście się kierowały
3 os. kierował się
kierowała się
kierowało się
kierowali się
kierowały się

bezosobnik: kierowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kierował
będę się kierować
będę się kierowała
będę się kierować
będę się kierowało
będę się kierować
będziemy się kierowali
będziemy się kierować
będziemy się kierowały
będziemy się kierować
2 os. będziesz się kierował
będziesz się kierować
będziesz się kierowała
będziesz się kierować
będziesz się kierowało
będziesz się kierować
będziecie się kierowali
będziecie się kierować
będziecie się kierowały
będziecie się kierować
3 os. będzie się kierował
będzie się kierować
będzie się kierowała
będzie się kierować
będzie się kierowało
będzie się kierować
będą się kierowali
będą się kierować
będą się kierowały
będą się kierować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kierujmy się
2 os. kieruj się
kierujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałbym się
bym się kierował
kierowałabym się
bym się kierowała
kierowałobym się
bym się kierowało
kierowalibyśmy się
byśmy się kierowali
kierowałybyśmy się
byśmy się kierowały
2 os. kierowałbyś się
byś się kierował
kierowałabyś się
byś się kierowała
kierowałobyś się
byś się kierowało
kierowalibyście się
byście się kierowali
kierowałybyście się
byście się kierowały
3 os. kierowałby się
by się kierował
kierowałaby się
by się kierowała
kierowałoby się
by się kierowało
kierowaliby się
by się kierowali
kierowałyby się
by się kierowały

bezosobnik: kierowano by się

bezokolicznik: kierować się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kierując się

gerundium: kierowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierowanie się
kierowania się
D. kierowania się
kierowań się
C. kierowaniu się
kierowaniom się
B. kierowanie się
kierowania się
N. kierowaniem się
kierowaniami się
Ms. kierowaniu się
kierowaniach się
W. kierowanie się
kierowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kierujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kierujący się
kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierująca się
D. kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującej się
C. kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującej się
B. kierującego się
kierującego się
kierujący się
kierujące się
kierującą się
N. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującą się
Ms. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierujące się
D. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się
C. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
B. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujące się
N. kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
Ms. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się

odpowiednik aspektowy: skierować się

4. o wzroku

Definicja

zwracać się ku czemuś w przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skierowywać się

Połączenia

  • kamera, wzrok kieruje się; oczy, spojrzenia kierują się

Cytaty

Czułam, jak wszystkie, zdumione raczej oczy kierują się w moją stronę...

źródło: NKJP: Dyskretny urok Gnojnika, Dziennik Polski, 2004-04-16

Kiedy na meczu siatkówki kamera kieruje się na graczy, w chwili gdy wykonywany jest serw, obraz nie musi obejmować serwującego [...].

źródło: NKJP: Internet

Kiedy szli przez wioskę, trzymając się za rękę, wszystkie spojrzenia kierowały się właśnie na nich.

źródło: NKJP: Rafał Kamieński: Mam duszę nomady, Gazeta Krakowska, 2007-08-18

Kiedy obiektyw kierował się na grupę widzów, dziewczyny bez wahania unosiły koszulki i zdejmowały staniki [...].

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz: Ćwierć wieku, ćwierć mitu, Gazeta Wyborcza, 1994-09-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kieruję się
kierujemy się
2 os. kierujesz się
kierujecie się
3 os. kieruje się
kierują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałem się
+(e)m się kierował
kierowałam się
+(e)m się kierowała
kierowałom się
+(e)m się kierowało
kierowaliśmy się
+(e)śmy się kierowali
kierowałyśmy się
+(e)śmy się kierowały
2 os. kierowałeś się
+(e)ś się kierował
kierowałaś się
+(e)ś się kierowała
kierowałoś się
+(e)ś się kierowało
kierowaliście się
+(e)ście się kierowali
kierowałyście się
+(e)ście się kierowały
3 os. kierował się
kierowała się
kierowało się
kierowali się
kierowały się

bezosobnik: kierowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kierował
będę się kierować
będę się kierowała
będę się kierować
będę się kierowało
będę się kierować
będziemy się kierowali
będziemy się kierować
będziemy się kierowały
będziemy się kierować
2 os. będziesz się kierował
będziesz się kierować
będziesz się kierowała
będziesz się kierować
będziesz się kierowało
będziesz się kierować
będziecie się kierowali
będziecie się kierować
będziecie się kierowały
będziecie się kierować
3 os. będzie się kierował
będzie się kierować
będzie się kierowała
będzie się kierować
będzie się kierowało
będzie się kierować
będą się kierowali
będą się kierować
będą się kierowały
będą się kierować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kierujmy się
2 os. kieruj się
kierujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kierowałbym się
bym się kierował
kierowałabym się
bym się kierowała
kierowałobym się
bym się kierowało
kierowalibyśmy się
byśmy się kierowali
kierowałybyśmy się
byśmy się kierowały
2 os. kierowałbyś się
byś się kierował
kierowałabyś się
byś się kierowała
kierowałobyś się
byś się kierowało
kierowalibyście się
byście się kierowali
kierowałybyście się
byście się kierowały
3 os. kierowałby się
by się kierował
kierowałaby się
by się kierowała
kierowałoby się
by się kierowało
kierowaliby się
by się kierowali
kierowałyby się
by się kierowały

bezosobnik: kierowano by się

bezokolicznik: kierować się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kierując się

gerundium: kierowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierowanie się
kierowania się
D. kierowania się
kierowań się
C. kierowaniu się
kierowaniom się
B. kierowanie się
kierowania się
N. kierowaniem się
kierowaniami się
Ms. kierowaniu się
kierowaniach się
W. kierowanie się
kierowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kierujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kierujący się
kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierująca się
D. kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującego się
kierującej się
C. kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującemu się
kierującej się
B. kierującego się
kierującego się
kierujący się
kierujące się
kierującą się
N. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującą się
Ms. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kierujący się
kierujący się
kierujące się
kierujące się
D. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się
C. kierującym się
kierującym się
kierującym się
kierującym się
B. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujące się
N. kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
kierującymi się
Ms. kierujących się
kierujących się
kierujących się
kierujących się

odpowiednik aspektowy: skierować się

Składnia

bez ograniczeń + kierować się +
na KOGO/CO

Frazeologizmy

ktoś idzie za głosem serca
ktoś kieruje się głosem serca
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json