UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zauważyć

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: uwaga; zob. ważyć

1. ptaka

Definicja

patrząc w określonym kierunku, uświadomić sobie istnienie tam pewnego konkretnego obiektu, jednego z wielu, które się tam znajdują

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dojrzeć, spostrzec

Połączenia

  • zauważyć kobietę, mężczyznę, przestępcę, złodzieja; ogień
  • zauważyć coś w lusterku; kogoś w tłumie
  • zauważyć ze zdziwieniem

Cytaty

Na policję zadzwonił mężczyzna, który usłyszał, że w jego samochodzie [...] włączył się alarm [...]. Przybyli na miejsce funkcjonariusze z I komisariatu policji zauważyli w pobliżu dwóch młodych mężczyzn, którzy na widok radiowozu zaczęli uciekać.

źródło: NKJP: jś: Dla starszych i samotnych, Notujemy, 2005-02-09

Wśród przyjezdnych jest młoda Jadzia Maślak. Ma agrestowe oczy [...], tekturową walizkę, kosz wiejskich jaj i płaszczyk o dwóch różnych rękawach. Trudno ją zauważyć w tłumie, bo wiele kobiet wygląda podobnie.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2007

Ok. 400 klientów hipermarketu [...] zostało ewakuowanych przez straż pożarną w środę po południu. Powodem były zauważone pęknięcia na ścianach.

źródło: KWSJP: Kolejne dachy runęły, Trybuna, 2006

Ze zdziwieniem zauważył, że drzwi jego apartamentu są uchylone. Odruchowo cofnął się o krok. Złodzieje?

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003

Po strzale D. Mrozińskiego piłka odbiła się od poprzeczki, przeszła linię bramkową i wyszła w pole. Wszystko działo się tak szybko, że liniowy nie zdążył zauważyć, czy padła bramka.

źródło: NKJP: PAN: Rycerze wiosny, Dziennik Polski, 2008-04-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważę
zauważymy
2 os. zauważysz
zauważycie
3 os. zauważy
zauważą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłem
+(e)m zauważył
zauważyłam
+(e)m zauważyła
zauważyłom
+(e)m zauważyło
zauważyliśmy
+(e)śmy zauważyli
zauważyłyśmy
+(e)śmy zauważyły
2 os. zauważyłeś
+(e)ś zauważył
zauważyłaś
+(e)ś zauważyła
zauważyłoś
+(e)ś zauważyło
zauważyliście
+(e)ście zauważyli
zauważyłyście
+(e)ście zauważyły
3 os. zauważył
zauważyła
zauważyło
zauważyli
zauważyły

bezosobnik: zauważono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważmy
2 os. zauważ
zauważcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłbym
bym zauważył
zauważyłabym
bym zauważyła
zauważyłobym
bym zauważyło
zauważylibyśmy
byśmy zauważyli
zauważyłybyśmy
byśmy zauważyły
2 os. zauważyłbyś
byś zauważył
zauważyłabyś
byś zauważyła
zauważyłobyś
byś zauważyło
zauważylibyście
byście zauważyli
zauważyłybyście
byście zauważyły
3 os. zauważyłby
by zauważył
zauważyłaby
by zauważyła
zauważyłoby
by zauważyło
zauważyliby
by zauważyli
zauważyłyby
by zauważyły

bezosobnik: zauważono by

bezokolicznik: zauważyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zauważywszy

gerundium: zauważenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zauważenie
zauważenia
D. zauważenia
zauważeń
C. zauważeniu
zauważeniom
B. zauważenie
zauważenia
N. zauważeniem
zauważeniami
Ms. zauważeniu
zauważeniach
W. zauważenie
zauważenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zauważony
zauważony
zauważony
zauważone
zauważona
D. zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonej
C. zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonej
B. zauważonego
zauważonego
zauważony
zauważone
zauważoną
N. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważoną
Ms. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zauważeni
zauważeni
zauważone
zauważone
D. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych
C. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
B. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważone
N. zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
Ms. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych

odpowiednik aspektowy: zauważać

Składnia

Rzżywotny + zauważyć +
KOGO/CO
Rzżywotny + zauważyć +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. tendencję

Definicja

uświadomić sobie istnienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dojrzeć

Połączenia

  • zauważyć problem, jakąś tendencję
  • zauważyć coś w czyimś zachowaniu
  • zauważyć coś z przerażeniem, ze zdumieniem, ze zdziwieniem
  • łatwo, nietrudno zauważyć
  • zdążyć; daje się, godzi się zauważyć

Cytaty

Żona opowiadała zachwycona, jak nam się dobrze mieszka, i nagle zauważyła, że rozmowa się nie klei, że w oczach sąsiadki widać niedowierzanie i wręcz prośbę o jakąś złą wiadomość.

źródło: KWSJP: Krystyna Romanowska: Lepiej być nie może, Ozon, 2005, nr 1

Cieszę się, że wreszcie ktoś zauważył, ile trudu kosztują nas: wychowanie dzieci i obowiązki domowe. Sama jestem matką pięciorga dzieci.

źródło: KWSJP: Beata TerczyńskaMama w domu- pensja na koncie, prasa, 2006

Zbyszek przeczytał w gazecie o kursie sukcesu. Pomyślał, że mu się przyda. [...] Kurs poskutkował. Ludzie zauważyli zmianę w zachowaniu Zbyszka - zaczął inaczej rozmawiać, bardziej panuje nad emocjami.

źródło: NKJP: Michał Matys: Trzeba się chwalić, Gazeta Wyborcza, 1993-07-07

Zaniedbane dziecko, które czuje się lekceważone w rodzinie, w szkole stara się zwrócić na siebie uwagę. Bywa więc agresywne, rozrabia. [...] Nauczyciele oczywiście zauważą problem, gdy np. dziecko coś ukradnie.

źródło: NKJP: Inga Janikowska: W szkole czują się gorsi, winni, głupi, Gazeta Wyborcza, 1993-09-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważę
zauważymy
2 os. zauważysz
zauważycie
3 os. zauważy
zauważą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłem
+(e)m zauważył
zauważyłam
+(e)m zauważyła
zauważyłom
+(e)m zauważyło
zauważyliśmy
+(e)śmy zauważyli
zauważyłyśmy
+(e)śmy zauważyły
2 os. zauważyłeś
+(e)ś zauważył
zauważyłaś
+(e)ś zauważyła
zauważyłoś
+(e)ś zauważyło
zauważyliście
+(e)ście zauważyli
zauważyłyście
+(e)ście zauważyły
3 os. zauważył
zauważyła
zauważyło
zauważyli
zauważyły

bezosobnik: zauważono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważmy
2 os. zauważ
zauważcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłbym
bym zauważył
zauważyłabym
bym zauważyła
zauważyłobym
bym zauważyło
zauważylibyśmy
byśmy zauważyli
zauważyłybyśmy
byśmy zauważyły
2 os. zauważyłbyś
byś zauważył
zauważyłabyś
byś zauważyła
zauważyłobyś
byś zauważyło
zauważylibyście
byście zauważyli
zauważyłybyście
byście zauważyły
3 os. zauważyłby
by zauważył
zauważyłaby
by zauważyła
zauważyłoby
by zauważyło
zauważyliby
by zauważyli
zauważyłyby
by zauważyły

bezosobnik: zauważono by

bezokolicznik: zauważyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zauważywszy

gerundium: zauważenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zauważenie
zauważenia
D. zauważenia
zauważeń
C. zauważeniu
zauważeniom
B. zauważenie
zauważenia
N. zauważeniem
zauważeniami
Ms. zauważeniu
zauważeniach
W. zauważenie
zauważenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zauważony
zauważony
zauważony
zauważone
zauważona
D. zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonej
C. zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonej
B. zauważonego
zauważonego
zauważony
zauważone
zauważoną
N. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważoną
Ms. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zauważeni
zauważeni
zauważone
zauważone
D. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych
C. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
B. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważone
N. zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
Ms. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych

odpowiednik aspektowy: zauważać

Składnia

Rzosobowy + zauważyć +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + zauważyć +
CO

3. chciałbym zauważyć

Definicja

powiedzieć coś, aby uświadomić coś komuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • cierpko, ironicznie, przytomnie, słusznie, trafnie, trzeźwo zauważyć
  • chcieć, ośmielać się, pragnąć; warto zauważyć

Cytaty

Na działce przy ul. Grunwaldzkiej 20 są dwa wolnostojące garaże. Ktoś słusznie zauważył, że może należałoby je sprzedać oddzielnie [...]. Trzeba przeanalizować, czy istnieje taka możliwość.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Płońsk, Grunwaldzka 20: Oddzielnie mieszkania, oddzielnie garaże?, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-20

Pragnę zauważyć, że urodziłem się niemieckim poddanym i bez względu na moje pochodzenie obowiązują mnie wszystkie przepisy niemieckiego prawa.

źródło: KWSJP: Henryk Panas: Na rozstajnych drogach, 1974

- Kapitulował pan już kiedyś? - przerwał Ohmann [...]. - To mój pierwszy raz. I proszę mi wierzyć, to bardzo przykre i trudne... Poza tym... - Ośmielę się zauważyć - jadowicie wtrącił Ohmann, znów nie dając Kaneyasu dokończyć - że to pański kraj zaczął tę wojnę.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Przez wiele lat w Polsce obowiązywała - jak zauważyła prof. Halina Świda-Ziemba - moda na przegrane, smutne, pełne dramatów życie.

źródło: KWSJP: Agnieszka Filas: Ojczyzna malkontentów, Wprost, 1999, nr 19

Nie potrafił [...] wytłumaczyć oskarżonemu [...], dlaczego pies, groźny sznaucer olbrzymi, pozwolił zaatakować Jaroszewiczów. - Niestety, psa nie przesłuchamy - zauważył cierpko sędzia.

źródło: NKJP: Bogdan Wróblewski: Proces oskarżonych o zabójstwo Jaroszewiczów, Gazeta Wyborcza, 1997-04-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważę
zauważymy
2 os. zauważysz
zauważycie
3 os. zauważy
zauważą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłem
+(e)m zauważył
zauważyłam
+(e)m zauważyła
zauważyłom
+(e)m zauważyło
zauważyliśmy
+(e)śmy zauważyli
zauważyłyśmy
+(e)śmy zauważyły
2 os. zauważyłeś
+(e)ś zauważył
zauważyłaś
+(e)ś zauważyła
zauważyłoś
+(e)ś zauważyło
zauważyliście
+(e)ście zauważyli
zauważyłyście
+(e)ście zauważyły
3 os. zauważył
zauważyła
zauważyło
zauważyli
zauważyły

bezosobnik: zauważono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zauważmy
2 os. zauważ
zauważcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zauważyłbym
bym zauważył
zauważyłabym
bym zauważyła
zauważyłobym
bym zauważyło
zauważylibyśmy
byśmy zauważyli
zauważyłybyśmy
byśmy zauważyły
2 os. zauważyłbyś
byś zauważył
zauważyłabyś
byś zauważyła
zauważyłobyś
byś zauważyło
zauważylibyście
byście zauważyli
zauważyłybyście
byście zauważyły
3 os. zauważyłby
by zauważył
zauważyłaby
by zauważyła
zauważyłoby
by zauważyło
zauważyliby
by zauważyli
zauważyłyby
by zauważyły

bezosobnik: zauważono by

bezokolicznik: zauważyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zauważywszy

gerundium: zauważenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zauważenie
zauważenia
D. zauważenia
zauważeń
C. zauważeniu
zauważeniom
B. zauważenie
zauważenia
N. zauważeniem
zauważeniami
Ms. zauważeniu
zauważeniach
W. zauważenie
zauważenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zauważony
zauważony
zauważony
zauważone
zauważona
D. zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonego
zauważonej
C. zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonemu
zauważonej
B. zauważonego
zauważonego
zauważony
zauważone
zauważoną
N. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważoną
Ms. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zauważeni
zauważeni
zauważone
zauważone
D. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych
C. zauważonym
zauważonym
zauważonym
zauważonym
B. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważone
N. zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
zauważonymi
Ms. zauważonych
zauważonych
zauważonych
zauważonych

odpowiednik aspektowy: zauważać

Składnia

Rzosobowy + zauważyć +
że ZDANIE
Rzosobowy + zauważyć +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 20.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json