Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *gr̥bъ 'wygięcie, wybrzuszenie, wypukłość (na ciele, w terenie)'
1. u człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- garb na plecach
- mieć garb
Cytaty
|
Kierownik Stec przebiega kawiarnię […] - można go z daleka poznać po wysokim kołnierzyku i małym garbie na plecach. źródło: NKJP: Henryk Worcell: Zaklęte rewiry, 1989 |
|
|
No i wyprostuj się, bo na plecach robi ci się garb. źródło: NKJP: Monika Piątkowska, Leszek Talko: Talki w wielkim mieście, 2002 |
|
|
Babcia. Malutka, z garbem na plecach, zasuszona, o jednym sterczącym z boku zębie, brzydka starucha. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Studio Astropsychologii, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3, m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | garb |
garby |
|
| D. | garbu rzadziej garba |
garbów |
|
| C. | garbowi |
garbom |
|
| B. | garb rzadziej garba |
garby |
|
| N. | garbem |
garbami |
|
| Ms. | garbie |
garbach |
|
| W. | garbie |
garby |
2. brzemię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | balast, obciążenie |
Połączenia
- ogromny, olbrzymi, wielki; finansowy; moralny garb
- garb długów, zadłużenia; obowiązków, odpowiedzialności, powinności, zobowiązań; historii, przeszłości
- dźwigać, likwidować, mieć, zdjąć, zrzucić garb
- obciążyć garbem
- mieć garb w postaci czegoś
- coś jest garbem dla kogoś
Cytaty
|
Był Żydem, młodym chłopakiem, który musiał dobrze pamiętać, jakim garbem było w przedwojennej Polsce semickie pochodzenie. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Zły Tyrmand, 2007 |
|
|
Młodzi, sfrustrowani ludzie, których garbem stały się uprzedzenia i strach przed innością. źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999 |
|
|
Musi się skończyć korupcja, bo z takim garbem nie możemy wejść do Europy. źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Uwłaszczyć szpitale, Gazeta Wyborcza, 1997-11-06 |
|
|
Nie trzeba czytać przygód Pana Cogito przed lustrem, żeby zrozumieć, jak garb historii bardzo nam dziś ciąży i wgniata nas w ziemię. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Tak gnije demokracja, Gazeta Wyborcza, 1994-11-26 |
|
|
Dalej ciąży na nas garb zadłużenia, ale jesteśmy na dobrej drodze do sukcesu, jeśli nie pogorszą się nasze warunki finansowe - mówił. źródło: NKJP: (MAR): Mielec wywalczył kontrakt, Dziennik Polski, 2002-04-22 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3, m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | garb |
garby |
|
| D. | garbu rzadziej garba |
garbów |
|
| C. | garbowi |
garbom |
|
| B. | garb rzadziej garba |
garby |
|
| N. | garbem |
garbami |
|
| Ms. | garbie |
garbach |
|
| W. | garbie |
garby |
Składnia
|
+ | garb | + |
(CZEGO)
|
3. u zwierząt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- dwa garby
- garb wielbłąda
- garb na grzbiecie, na karku
Cytaty
|
Wielbłąd dźwiga swe dwa garby, źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Sto bajek, 2006 |
|
|
W Radżasthanie żyje arabska odmiana wielbłąda z jednym garbem: dromader. źródło: NKJP: Ela Komarzyńska: Trzy dni na dromaderze, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-11-29 |
|
|
Dopiero na podstawie tych rysunków możliwa była pełna rekonstrukcja wyglądu mamuta. To z jaskiniowych obrazów dowiedzieliśmy się o garbie z tłuszczu nad głową zwierzęcia. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1996 |
|
|
Zjawiły się stada bydła zebu o potężnych garbach i rozłożystych rogach. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997 |
|
|
Drogę im zastąpiła krowa, ze zwiotczałym, przechylonym garbem na karku. Wierni pomazawszy dłonie minią odcisnęli znaki palców na jej płowym grzbiecie. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3, m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | garb |
garby |
|
| D. | garbu rzadziej garba |
garbów |
|
| C. | garbowi |
garbom |
|
| B. | garb rzadziej garba |
garby |
|
| N. | garbem |
garbami |
|
| Ms. | garbie |
garbach |
|
| W. | garbie |
garby |
4. wypukłość
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wypukłość |
Połączenia
- łagodny, poprzeczny, wielki, wysoki; asfaltowy; górski garb
- garb terenu, wzgórz
- garb na drodze, na jezdni
- garby i dziury; garby i koleiny; garby i wyboje
- Garb Lubawski, Garb Tarnogórski, Garb Tenczyński, Garb Pińczowski...
Cytaty
|
Po budowie kanalizacji na części drogi położona została nowa nawierzchnia. Na pozostałym odcinku pozostały wyboje, garby i dziury. źródło: NKJP: Iza Salamon: Niedorobiona bylejakość, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-29 |
|
|
W związku z tym droga nie jest równa. Zdarzają się garby i koleiny, co z kolei powoduje wstrząsy i drgania. źródło: NKJP: (pag): Pędzą TIR-y, aż lecą szyby, Echo Dnia, 2005-04-26 |
|
|
Ta płaszczyzna pozornie jest równa, a w rzeczywistości cała w garbach, pofalowana jak ocean. źródło: NKJP: Henryk Sienkiewicz: W pustyni i w puszczy, 1985 |
|
|
Chleb miał defekt w postaci garbu z jaśniejszego ciasta na swej rumianej powierzchni […]. źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Według łotra, 1997 |
|
|
Niewysokie wzgórza i garby rozcinają doliny rzek Olzy, Wisły, Białej, Soły, Skawy i ich dopływów. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3, m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | garb |
garby |
|
| D. | garbu rzadziej garba |
garbów |
|
| C. | garbowi |
garbom |
|
| B. | garb rzadziej garba |
garby |
|
| N. | garbem |
garbami |
|
| Ms. | garbie |
garbach |
|
| W. | garbie |
garby |