UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyuczyć

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyuczę
przyuczymy
2 os. przyuczysz
przyuczycie
3 os. przyuczy
przyuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyuczyłem
+(e)m przyuczył
przyuczyłam
+(e)m przyuczyła
przyuczyłom
+(e)m przyuczyło
przyuczyliśmy
+(e)śmy przyuczyli
przyuczyłyśmy
+(e)śmy przyuczyły
2 os. przyuczyłeś
+(e)ś przyuczył
przyuczyłaś
+(e)ś przyuczyła
przyuczyłoś
+(e)ś przyuczyło
przyuczyliście
+(e)ście przyuczyli
przyuczyłyście
+(e)ście przyuczyły
3 os. przyuczył
przyuczyła
przyuczyło
przyuczyli
przyuczyły

bezosobnik: przyuczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyuczmy
2 os. przyucz
przyuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyuczyłbym
bym przyuczył
przyuczyłabym
bym przyuczyła
przyuczyłobym
bym przyuczyło
przyuczylibyśmy
byśmy przyuczyli
przyuczyłybyśmy
byśmy przyuczyły
2 os. przyuczyłbyś
byś przyuczył
przyuczyłabyś
byś przyuczyła
przyuczyłobyś
byś przyuczyło
przyuczylibyście
byście przyuczyli
przyuczyłybyście
byście przyuczyły
3 os. przyuczyłby
by przyuczył
przyuczyłaby
by przyuczyła
przyuczyłoby
by przyuczyło
przyuczyliby
by przyuczyli
przyuczyłyby
by przyuczyły

bezosobnik: przyuczono by

bezokolicznik: przyuczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyuczywszy

gerundium: przyuczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyuczenie
przyuczenia
D. przyuczenia
przyuczeń
C. przyuczeniu
przyuczeniom
B. przyuczenie
przyuczenia
N. przyuczeniem
przyuczeniami
Ms. przyuczeniu
przyuczeniach
W. przyuczenie
przyuczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przyuczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przyuczony
przyuczony
przyuczony
przyuczone
przyuczona
D. przyuczonego
przyuczonego
przyuczonego
przyuczonego
przyuczonej
C. przyuczonemu
przyuczonemu
przyuczonemu
przyuczonemu
przyuczonej
B. przyuczonego
przyuczonego
przyuczony
przyuczone
przyuczoną
N. przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
przyuczoną
Ms. przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
przyuczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przyuczeni
przyuczeni
przyuczone
przyuczone
D. przyuczonych
przyuczonych
przyuczonych
przyuczonych
C. przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
przyuczonym
B. przyuczonych
przyuczonych
przyuczonych
przyuczone
N. przyuczonymi
przyuczonymi
przyuczonymi
przyuczonymi
Ms. przyuczonych
przyuczonych
przyuczonych
przyuczonych

odpowiednik aspektowy: przyuczać

Pochodzenie

Zob. uczyć

1. do porządku

Definicja

spowodować, że osoba wyrobiła lub zwierzę wyrobiło w sobie jakiś nawyk lub przyzwyczajenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • przyuczyć dziecko, kota, psa
  • przyuczyć do czystości, do porządku

Cytaty

Uważał, że kleryka trzeba przyuczyć do bezustannej ofiary, a więc surowości życia.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: O bogatym młodzieńcu, który nie odszedł zasmucony, 2007

Dowiadując się, jak przyuczyć kurę do skutecznego dziobania, czuli wilgoć pod powiekami.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

Przypomniał sobie bowiem, że psy były przyuczone zatrzymywać się przy bramie wiodącej do obozu.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1950

Składnia

bez ograniczeń + przyuczyć +
KOGO/CO + do CZEGO
bez ograniczeń + przyuczyć +
KOGO/CO + BEZOKOLICZNIK

2. do zawodu

Definicja

spowodować, że ktoś zdobył podstawowe umiejętności w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podszkolić

Połączenia

  • przyuczyć pracownika
  • przyuczyć do pracy, do zawodu; do wykonywania czegoś

Cytaty

Postanowił Janka przyuczyć do bardziej skomplikowanych prac. Postawił go przy murarzu i pod jego okiem kazał murować.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007

Przyuczono go do roli lokaja, albowiem to miała być jego - jak to się mówi wśród spiskowców - przykrywka.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

Po paru latach obowiązkowej szkoły zabierali swoje dzieci i pędzili do pracy, do roboty, aby jak najszybciej zaczęły zarabiać, aby mogły dokładać do rodzinnego budżetu, zawsze skromnego, zawsze niewystarczającego, bo ileż to mogli zarabiać niewykwalifikowani robotnicy lub ledwie przyuczeni do zawodu?

źródło: NKJP: Czesław Karkowski title Kamienna drabina, 2008

Była na zastępstwie, na przyuczeniu dopiero.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Składnia

bez ograniczeń + przyuczyć +
KOGO + (do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json