UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szemrać

Chronologizacja

1456, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szemram szemrzę	szemramy szemrzemy
2 os.	szemrasz szemrzesz	szemracie szemrzecie
3 os.	szemra szemrze	szemrają szemrzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szemrałem +(e)m szemrał	szemrałam +(e)m szemrała	szemrałom +(e)m szemrało	szemraliśmy +(e)śmy szemrali	szemrałyśmy +(e)śmy szemrały
2 os.	szemrałeś +(e)ś szemrał	szemrałaś +(e)ś szemrała	szemrałoś +(e)ś szemrało	szemraliście +(e)ście szemrali	szemrałyście +(e)ście szemrały
3 os.	szemrał	szemrała	szemrało	szemrali	szemrały

bezosobnik: szemrano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szemrał będę szemrać	będę szemrała będę szemrać	będę szemrało będę szemrać	będziemy szemrali będziemy szemrać	będziemy szemrały będziemy szemrać
2 os.	będziesz szemrał będziesz szemrać	będziesz szemrała będziesz szemrać	będziesz szemrało będziesz szemrać	będziecie szemrali będziecie szemrać	będziecie szemrały będziecie szemrać
3 os.	będzie szemrał będzie szemrać	będzie szemrała będzie szemrać	będzie szemrało będzie szemrać	będą szemrali będą szemrać	będą szemrały będą szemrać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szemrajmy szemrzmy
2 os.	szemraj szemrz	szemrajcie szemrzcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szemrałbym bym szemrał	szemrałabym bym szemrała	szemrałobym bym szemrało	szemralibyśmy byśmy szemrali	szemrałybyśmy byśmy szemrały
2 os.	szemrałbyś byś szemrał	szemrałabyś byś szemrała	szemrałobyś byś szemrało	szemralibyście byście szemrali	szemrałybyście byście szemrały
3 os.	szemrałby by szemrał	szemrałaby by szemrała	szemrałoby by szemrało	szemraliby by szemrali	szemrałyby by szemrały

bezosobnik: szemrano by

bezokolicznik: szemrać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szemrając
szemrząc

gerundium: szemranie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szemranie	szemrania
D.	szemrania	szemrań
C.	szemraniu	szemraniom
B.	szemranie	szemrania
N.	szemraniem	szemraniami
Ms.	szemraniu	szemraniach
W.	szemranie	szemrania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szemrający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szemrający szemrzący	szemrający szemrzący	szemrający szemrzący	szemrające szemrzące	szemrająca szemrząca
D.	szemrającego szemrzącego	szemrającego szemrzącego	szemrającego szemrzącego	szemrającego szemrzącego	szemrającej szemrzącej
C.	szemrającemu szemrzącemu	szemrającemu szemrzącemu	szemrającemu szemrzącemu	szemrającemu szemrzącemu	szemrającej szemrzącej
B.	szemrającego szemrzącego	szemrającego szemrzącego	szemrający szemrzący	szemrające szemrzące	szemrającą szemrzącą
N.	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającą szemrzącą
Ms.	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającej szemrzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szemrający szemrzący	szemrający szemrzący	szemrające szemrzące	szemrające szemrzące
D.	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących
C.	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym	szemrającym szemrzącym
B.	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrające szemrzące
N.	szemrającymi szemrzącymi	szemrającymi szemrzącymi	szemrającymi szemrzącymi	szemrającymi szemrzącymi
Ms.	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących	szemrających szemrzących

Pochodzenie

zach. psł. *šьmъrati (: *šьmъriti) 'wydawać szmer, szelest, szum'

1. o liściach

Definicja

wydawać cichy szmer

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

deszcz, fontanna, potok, strumień, wiatr, woda szemrze
szemrać jednostajnie, sennie

Cytaty

Potok zdawał się szemrać nieco głośniej w głębokim parowie.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Miasto pod kopułą jest puste, rozdęte wszerz i wzwyż wielką ciszą, tylko fontanny szemrzą i rośliny szeleszczą od sztucznie wzbudzanego wiatru.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Słońce obrzucało ziemię świetlistym pyłkiem jak kroplami dżdżu. Coś w powietrzu dźwięczało, szemrało, bzykało.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958

2. o głosach

Definicja

mówić lub śpiewać coś cichym, jednostajnym głosem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

czyjś głos, radio szemrze
szemrać cicho

Cytaty

	Wspięliśmy się po schodkach na platformę. Tłum szemrał i gaworzył. Starzec wzniósł rękę w górę. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	Nastawił cicho radio. Szemrało w językach, których wcale nie chciałem rozpoznawać. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009
	– Gdyby pan przyszedł na obiad, bylibyśmy szczęśliwi, on pana tak wspomina, tak ceni – szemrało w słuchawce. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004
	- Mnich to wybraniec Boga - szemrze cicho zakonnica. źródło: NKJP: Magdalena Grochowska: NIECH GLINA NIE PYTA GARNCARZA, Gazeta Wyborcza, 1998-09-18
	Kufry płynęły w powietrzu, obok nich podążali szybkim krokiem mnisi, rozsiewając dym z kadzideł, szemrząc modlitwę i co chwila nerwowo spoglądając na sunące pojemniki. źródło: NKJP: Maciej Guzek: Trzeci Świat, Esensja, nr 09, 2009

Składnia

+	szemrać	+	(CO)
+	szemrać	+	(GDZIE)
+	szemrać	+	MOWA WPROST

3. o buntownikach

Definicja

cicho wyrażać niezadowolenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

	Już dwa razy tragiczna danina popłynęła na Kretę. Gdy nadszedł trzeci termin [...], Ateńczycy zaczęli szemrać przeciw Ajgeusowi. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 1997
	Ludzie zaczęli szemrać, że chce zatrudnić również swego syna, bo nie przyjęła nikogo w miejsce emerytowanego wuefisty i wyraźnie czekała, aż syn skończy studia. źródło: NKJP: Zbigniew Bartuś: Folwark polski, Dziennik Polski, 2005-11-12
	Słysząc to słuchacze zaczęli szemrać : „Jak to? Przecież zwycięstwo osiągane za każdym razem to najwyższy poziom! Czy można osiągnąć coś więcej?” źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001
	Kiedy Żydzi szemrali na pustyni, zesłał im Pan mannę z nieba, zesłał im Pan przepiórki. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971
	Chociaż jednak wydawał najmądrzejsze zarządzenia, ludzie szemrali, gdyż złocone minarety, wznoszone w Bagdadzie, nie napełniały im garnków [...]. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Miejsce dla kpiarza: satyry i humoreski, 1966

Składnia

+	szemrać	+	(przeciw KOMU)
+	szemrać	+	(że ZDANIE)
+	szemrać	+	MOWA WPROST

Frazeologizmy

bez szemrania

Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2019