UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gąsior

Chronologizacja

1393, SStp
Inne znaczenie: 'nazwa daniny'

Pochodzenie

Zob. gęś

1. ptak

Definicja

samiec gęsi – ptaka

Warianty

rzadziej gęsior

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

samiec

Cytaty

	[...] ma najlepsze kurczęta, najzdrowsze bydło i najtłustsze gąsiory [...]. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006
	Z koszyka siedzącej w tyle autobusu przekupki wystawił nagle głowę jakiś rozsierdzony gąsior i zagęgał jak na alarm. źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Wielka, większa i największa, 1960
	[...] w wylęgu gąsior nie bierze udziału, ale towarzyszy samicy i pilnuje gniazda, po wylęgu zaś dołącza do rodziny i wspólnie z samicą wychowuje młode. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955
	Ostry mróz trzymający przez cały dzień i wzmagający się jeszcze pod wygwieżdżoną nocą, dokuczał mi, szczypiąc jak rozjuszony gąsior. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967
	Kiedy na polu pojawił się jakiś zabłąkany pies i niebezpiecznie zbliżył do nich, pilnujący stada gęsior wyprężył się, syknął ostrzegawczo, a potem krótkim, urywanym gęganiem dał znać że pora czmychnąć. źródło: NKJP: Zygmunt Szych: Czas dzikich gęsi, Gazeta Krakowska, 2001-10-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gąsior	gąsiory
D.	gąsiora	gąsiorów
C.	gąsiorowi	gąsiorom
B.	gąsiora	gąsiory
N.	gąsiorem	gąsiorami
Ms.	gąsiorze	gąsiorach
W.	gąsiorze	gąsiory

2.a naczynie

Definicja

duża, pękata szklana butla z wąską szyjką

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

gąsior wina
gąsior z winem
gąsior opleciony wikliną

Cytaty

	Boholt zamilkł na chwilę, pociągnął solidnie z wielkiego, oplecionego wikliną gąsiora, hałaśliwie smarknął, odkaszlnął. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992
	Zamówił tylko wielki gąsior wina, słusznie mniemając, że alkohol zapobiegnie zarażeniu się jakimś paskudztwem. źródło: NKJP: Marek Wasilewski: Dzieje Tristana i Izoldy inaczej, Esensja, 2005-10
	[...] ruszyły w dalszą drogę [...], licząc, że żołnierze nie dojrzą gąsiorów z bimbrem pod workami ziemniaków i stertami jabłek [...]. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Cztery tysiące ludzi: kierowców, konwojentów i kupców, koczowało pod gołym niebem. A rosyjscy żołnierze powtarzali: ..., Gazeta Wyborcza, 1997-11-19
	[...] wśród różnych retort, butli, gąsiorów, probówek, przyrządów ślusarskich, osoby dokonujące przeszukiwania znalazły w ciągu paru godzin najistotniejsze elementy bomby [...]. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002
	Witek podniósł gąsior i nalał wina do szklanicy [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gąsior	gąsiory
D.	gąsiora	gąsiorów
C.	gąsiorowi	gąsiorom
B.	gąsior	gąsiory
N.	gąsiorem	gąsiorami
Ms.	gąsiorze	gąsiorach
W.	gąsiorze	gąsiory

Składnia

	+	gąsior	+	(CZEGO)
	+	gąsior	+	(z CZYM)

2.b zawartość

Definicja

zawartość gąsiora – naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Cytaty

[...] zabroniła jej pokazywać się na dole, póki sama [...] nie spiła żołdaków gąsiorem bimbru, powtarzając po każdym toaście: „Ja, wasza mateczka” [...].

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gąsior	gąsiory
D.	gąsiora	gąsiorów
C.	gąsiorowi	gąsiorom
B.	gąsior	gąsiory
N.	gąsiorem	gąsiorami
Ms.	gąsiorze	gąsiorach
W.	gąsiorze	gąsiory

3. dachówka

Definicja

bud.

dachówka wykończeniowa o obłym kształcie, służąca do krycia kalenic i naroży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Cytaty

	Prace remontowe dachu polegają na wymianie byłego łupka kamiennego na nowy łupek syntetyczny, zwany euronitem. [...] Wymieniono również kalenicę z gąsiorami. źródło: NKJP: (grun): Remontują dach kościoła, NTN Kartuzy, 2000-05-19
	W środę 18 lutego przy ulicy księdza Skargi w Nakle zerwał się gąsior podtrzymujący dachówki. źródło: NKJP: IS: Zerwał się gąsior, Nakielski Czas, 2002-02-27
	Gąsiory i elementy wykończeniowe są znacznie droższe od elementów na pokrycie płaszczyzn. źródło: NKJP: Witold Wrotek: Budowa i remont domu. Poradnik bez kantów, 2010
	Ceramiczne pokrycie dachowe to oprócz standardowych dachówek połaciowych także kształtki: gąsiory, dachówki wentylacyjne, uchwyty na anteny, płotki przeciwśnieżne, stopnie kominiarskie. źródło: NKJP: ds: Kształtki na dachu, Gazeta Krakowska, 2003-11-13
	Wybierając akcesoria do wykończenia dachu pulpitowego, trzeba pamiętać, że jego górnej krawędzi nie wykańcza się gąsiorami [...]. źródło: NKJP: Irena Grek: Pod jakim dachem, Dziennik Zachodni, 2010-05-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gąsior	gąsiory
D.	gąsiora	gąsiorów
C.	gąsiorowi	gąsiorom
B.	gąsior	gąsiory
N.	gąsiorem	gąsiorami
Ms.	gąsiorze	gąsiorach
W.	gąsiorze	gąsiory

4. narzędzie kary

Definicja

przyrząd w formie drewnianej kłody, służący dawniej do wymierzania kary, która polegała na krępowaniu rąk i nóg skazanego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

[...] chłopa [...] chętnie traktował dybami, gąsiorem i chłostą, przede wszystkim zaś bezlitośnie eksploatował [...].

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

W miastach i na wsi sądy często skazywały na karę chłosty, gąsiora lub kuny.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gąsior	gąsiory
D.	gąsiora	gąsiorów
C.	gąsiorowi	gąsiorom
B.	gąsior	gąsiory
N.	gąsiorem	gąsiorami
Ms.	gąsiorze	gąsiorach
W.	gąsiorze	gąsiory

Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2016