UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbabieć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbabieję
zbabiejemy
2 os. zbabiejesz
zbabiejecie
3 os. zbabieje
zbabieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbabiałem
+(e)m zbabiał
zbabiałam
+(e)m zbabiała
zbabiałom
+(e)m zbabiało
zbabieliśmy
+(e)śmy zbabieli
zbabiałyśmy
+(e)śmy zbabiały
2 os. zbabiałeś
+(e)ś zbabiał
zbabiałaś
+(e)ś zbabiała
zbabiałoś
+(e)ś zbabiało
zbabieliście
+(e)ście zbabieli
zbabiałyście
+(e)ście zbabiały
3 os. zbabiał
zbabiała
zbabiało
zbabieli
zbabiały

bezosobnik: zbabiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbabiejmy
2 os. zbabiej
zbabiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbabiałbym
bym zbabiał
zbabiałabym
bym zbabiała
zbabiałobym
bym zbabiało
zbabielibyśmy
byśmy zbabieli
zbabiałybyśmy
byśmy zbabiały
2 os. zbabiałbyś
byś zbabiał
zbabiałabyś
byś zbabiała
zbabiałobyś
byś zbabiało
zbabielibyście
byście zbabieli
zbabiałybyście
byście zbabiały
3 os. zbabiałby
by zbabiał
zbabiałaby
by zbabiała
zbabiałoby
by zbabiało
zbabieliby
by zbabieli
zbabiałyby
by zbabiały

bezosobnik: zbabiano by

bezokolicznik: zbabieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zbabiawszy

gerundium: zbabienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zbabienie
zbabienia
D. zbabienia
zbabień
C. zbabieniu
zbabieniom
B. zbabienie
zbabienia
N. zbabieniem
zbabieniami
Ms. zbabieniu
zbabieniach
W. zbabienie
zbabienia

odpowiednik aspektowy: babieć

Pochodzenie

Zob. baba 1

1. mężczyzna

Definicja

zniewieścieć - będąc mężczyzną, nabrać cech tradycyjnie przypisywanych kobiecie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zniewieścieć

Cytaty

Syndrom czasów. Zbabienie chłopów. Dokładnie to, z czego się zżymałam, kiedy pisałam tu już kiedyś o płaczu żołnierza odjeżdżającego na misję, żegnającego się z synem.

źródło: NKJP: Internet

Klasa I b zaprezentowała inscenizację pt. „Odyseusz i jego tułaczka po kobiecych sercach”, klasa I d - „Co będzie, kiedy mężczyźni zbabieją”, a klasa I f „Rymowanki na ekranie, czyli ostatni zajazd na Olimpii”.

źródło: NKJP: (D.D.): Konkurs mitologiczny, Dziennik Bałtycki, 2000-01-04

2. kobieta

Definicja

pot. 
będąc kobietą, zaniedbać się i wyglądać na starszą lub zachowywać się tak, jak powszechnie sądzi się, że zachowują się starsze kobiety

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Cytaty

Zaprzęgają mu konia, Micheau pomyka do Papessus, do swoich chrzestnych, do mamki, która zdążyła zbabieć, to już nie ta młoda, mleczna dziewoja, rysy jej zgrubiały, zmęczone oczy udają mądrość życiową [...].

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

[...] najcięższe zarzuty, jakie można wytoczyć polskiej prasie kobiecej, to [...] społeczne przyzwolenie, aby kobiety po pięćdziesiątce zbrzydły, roztyły się, zbabiały [...].

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Ich Styl, Polityka nr 2605, 2007

Wydawało się, że samotna matka z dzieckiem postrzegana jest jako osoba przegrana, a tu nic z tych rzeczy. Dla niektórych [facetów] to nawet lepsze wyjście, bo nie muszą się martwić, że po urodzeniu dziecka kobieta się zmieni, zbabieje, straci fantazję [...].

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Cyberkury na grzędzie, Polityka nr 2445, 2004

Jeśli powszednie niepowodzenia urastają do rangi dramatów, gdy łapiesz się na tym, że coraz częściej myślisz o kłopotach, a coraz rzadziej o tym, co cię cieszy, to, prawdopodobnie, wpadłaś w skłonność do wyolbrzymiania trosk. Mówiąc po prostu - zbabiałaś.

źródło: NKJP: (IMA): Od redakcji, Pani nr 5, 1993

Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json