UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naziemny

Chronologizacja

1564, Mącz

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	naziemny	naziemny	naziemny	naziemne	naziemna
D.	naziemnego	naziemnego	naziemnego	naziemnego	naziemnej
C.	naziemnemu	naziemnemu	naziemnemu	naziemnemu	naziemnej
B.	naziemnego	naziemnego	naziemny	naziemne	naziemną
N.	naziemnym	naziemnym	naziemnym	naziemnym	naziemną
Ms.	naziemnym	naziemnym	naziemnym	naziemnym	naziemnej
W.	naziemny	naziemny	naziemny	naziemne	naziemna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	naziemni	naziemni	naziemne	naziemne
D.	naziemnych	naziemnych	naziemnych	naziemnych
C.	naziemnym	naziemnym	naziemnym	naziemnym
B.	naziemnych	naziemnych	naziemnych	naziemne
N.	naziemnymi	naziemnymi	naziemnymi	naziemnymi
Ms.	naziemnych	naziemnych	naziemnych	naziemnych
W.	naziemni	naziemni	naziemne	naziemne

Pochodzenie

Zob. Od wyrażenia przyimkowego na ziemi; zob. ziemia

1. związany z ziemią - powierzchnią

Definicja

znajdujący się lub odbywający się na powierzchni ziemi

Cytaty

1.a budynek

Definicja

wybudowany na powierzchni ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

naziemny budynek; naziemna stacja kolei podziemnej; stacja obserwacyjna; parking; schron naziemny; antena naziemna; obiekty naziemne

Cytaty

	W Stępinie-Cieszynie (gmina Frysztak tel. 0-17 277-71-10) zbudowano schron naziemny, natomiast w Strzyżowie - (Urząd Miasta, tel. 0-17 276-13-54 w. 54) tunel schronowy pod Żarnowską Górą. źródło: KWSJP: Marek Henzler: Pomniki techniki, Polityka, 2005
	Przy supermarkecie miał powstać parking naziemny na 700 miejsc. źródło: KWSJP: Bez supermarketu?, Dziennik Polski, 2000-08-25
	Kiedy naziemna stacja obserwacyjna albo samolot patrolowy wykryją pożar, startuje gaśniczy „Dromader”. źródło: KWSJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, Gazeta Wrocławska nr 03/08, 2005
	Bo TVP Kultura jest kanałem kablowo-satelitarnym, nie można go odbierać za pomocą anteny naziemnej. źródło: KWSJP: Cezary Polak: Kanał w kanał, Ozon nr 17, 2005

1.b obsługa

Definicja

odbywający się na powierzchni ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

naziemna obsługa pasażerów; prace, roboty naziemne

Cytaty

Samoloty są szybsze i wygodniejsze, a naziemna obsługa pasażerów sprawniejsza.

źródło: KWSJP: Marek Osajda: Większy ruch na lotnisku, Kurier Szczeciński nr 26/03, 2002

- Planujemy, że do końca tego roku wykonane zostaną roboty naziemne, właśnie z tych pieniędzy.

źródło: NKJP: A jednak handel, Dziennik Polski - Oświęcim, 2001-06-29

Pod koniec sierpnia rozpoczną się prace naziemne.

źródło: NKJP: MB: Przekazanie gruntu w Kcyni, Nakielski Czas, 2002-08-07

1.c obserwator

Definicja

pracujący na powierzchni ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Połączenia

naziemny personel; obserwator; pracownik naziemny; artyleria; kontrola naziemna

Cytaty

Oprócz pilotów szkoła będzie kształcić personel naziemny oraz pracowników obsługi technicznej.

źródło: KWSJP: Milena Rachid Chehab: Czas wysokich lotów, Ozon nr 1, 2005

Przedstawiony artykuł nie wyczerpuje w pełni tematu, lecz jest jedynie formą zapoznania Czytelników „PWL” z prowadzonymi badaniami nad wykorzystaniem informatycznego systemu kierowania ogniem w pododdziałach artylerii naziemnej.

źródło: KWSJP: Andrzej Łuka: Doświadczenia z systemem „OSA-97”, Przegląd Wojsk Lądowych nr 1, 1998

Zgodnie z otrzymanym niedawno rozkazem piloci i personel naziemny rozpoczęli przygotowania do przeniesienia na nowe miejsce służby w Rosji.

źródło: KWSJP: Cezary Goliński: Białoruś, Gazeta Wyborcza, 1993-06-14

2. roślina

Definicja

bot.

wystający niektórymi częściami ponad powierzchnię ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nadziemny

Połączenia

naziemne części roślin; gatunki kaktusów; części; organy; rośliny naziemne

Cytaty

Chodzi tu oczywiście o pyły ołowiane, osadzające się na naziemnych częściach roślin.

źródło: KWSJP: Wiktoria Sobczyk: Substancje obce w żywności. Żywność bezpieczna, 2000

Owady nie mogły powstać bez równoczesnego rozwoju roślin naziemnych, innych ustrojów symetrycznych, bezkręgowych i tak dalej.

źródło: KWSJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Zawsze jednak starajmy się uwzględnić jako bardzo istotne oś wzrostu korzenia i oś wzrostu organów naziemnych.

źródło: KWSJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni czyli Powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1993

3. ssak

Definicja

zool.

taki, którego miejscem życia i gnieżdżenia się jest powierzchnia ziemi, a nie np. drzewa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

naziemny leniwiec; naziemne dinozaury; ptaki; ssaki; zwierzę naziemne; kangury; małpy; zwierzęta naziemne

Cytaty

	Jego zdaniem był to wielki naziemny leniwiec, blisko spokrewniony z leniwcami nadrzewnymi. źródło: KWSJP: Marcin Machalski: Dzień zagłady, Focus. Poznać i zrozumieć świat nr 11, 2003
	Badacze podkreślają, że taki scenariusz zagłady pasuje do selektywności wymierania na lądach: przetrwały grupy mogące się schronić pod wodą [...] oraz pod ziemią [...], natomiast wyginęły pterozaury (gady latające) i naziemne dinozaury. źródło: KWSJP: Karol Sabath: Nauka, Polityka, 2004
	Kiedy spłoszyło go jakieś zwierzę naziemne lub większy ptak, nieruchomiał rozpłaszczony na mchu lub - jeśli znajdował się zupełnie blisko - zmykał kryjąc się za ciałem Brodatego. źródło: KWSJP: Piotr Korda: Wadera, 1968
	Kangury naziemne są najbardziej znaną grupą całej podrodziny. źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957
	Jeszcze inny użytek czynią z rąk dżelady, podobne do pawianów duże małpy naziemne, żyjące w rozległych i nierzadko skalistych wyżynach abisyńskich. źródło: KWSJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

4. kanał telewizyjny

Definicja

techn.

związany z nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych przy użyciu nadajników znajdujących się na powierzchni ziemi, emitujących fale docierające do odbiorników wyposażonych w odpowiednie anteny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

telewizja naziemna, radio naziemne; kanały, stacje naziemne
naziemny i satelitarny

Cytaty

	Polska wchodzi w erę naziemnej telewizji cyfrowej. Będzie więcej bezpłatnych programów i obraz lepszej jakości. Bez kabla czy satelity. źródło: NKJP: Cezary Kowanda: Cyfra na minus, Polityka, 2009-04-18
	Ta „sztuczka” [..] polega na tym, że ustawiamy nadajnik na stałe w miejscu, którego pozycję wyznaczono inną metodą i przez zwykłe, naziemne radio nadajemy własny sygnał. źródło: NKJP: Internet
	Rusza kampania promująca nowe kanały naziemne [...] źródło: Internet: emitel.pl
	[...] projektanci, programiści i testerzy, zatrudnieni w nowo powstałym dziale, będą tworzyć oprogramowanie dla telewizorów plazmowych i LCD, pozwalające na naziemny odbiór telewizji cyfrowej. źródło: Internet: studentnews.pl

Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025